00:00İNTRO
00:01Rusya'nın başkenti Moskova'nın 350 km uzağındayız.
00:19Peki neredeyiz?
00:20İşte kameraman arkadaşım Halil Kahraman'la birlikte arkamda görmüş olduğunuz Kalinin nükleer güç santralinin önündeyiz.
00:30Onun yanında bulunan gölün önündeyiz ve şu anda santrali dışarıdan görüntülüyoruz.
00:36Peki burada bulunmamızın amacı ne?
00:39Bu hafta Rusya'da atom enerjisi haftası kutlanıyor.
00:44Bu hafta boyunca bir fuar etkinliği gerçekleştiriyor ve dünyanın dört bir yanından birçok ülke bu fuara katılım gösteriyor.
00:54Biz CNN Türk olarak yine bu fuardan görüntüleri ve röportajlarımızı aktaracağız.
01:00Ancak fuarın öncesinde işte Rusya'nın nükleer güç, nükleer enerji alanındaki bir santralini gezdik.
01:10Buranın önemi şu Kalinin nükleer güç santrali aslında tabi ki biliyorsunuz Rusya ile ortak olarak Akkuyu nükleer santralini de inşa ediyoruz.
01:24Ve benzerlikler taşıyor iki santral ama Akkuyu nükleer santrali bir üst teknolojiye sahip olacak.
01:35Tamamlandığında biz birazdan CNN Türk olarak nükleer santralinin içine girip santralinin nasıl çalıştığını gözlemleme fırsatı bulacağız.
01:45Bu şundan önemli bizim Akkuyu'daki nükleer santralimizle bittiğinde işte buradaki nükleer santral nasıl çalışıyorsa aynı şekilde çalışacak, enerji üretecek, elektrik üretecek.
01:58İşte bunun nasıl olduğuna dair fikir edileceğiz.
02:02Birazdan içeri gireceğiz.
02:03Bakalım içeride ne ile karşılaşacağız.
02:15Rusya'nın en önemli nükleer santrallerinden biri olan Kalinin nükleer güç santralinin şu anda içindeyiz.
02:31Burası üçüncü reaktörün kontrol odası.
02:35İşte bu noktada bu reaktörün çalışma sistemi çok dikkatli bir şekilde kontrol ediyor.
02:43Buradaki görevliler üçüncü reaktörün nükleer santralinin içinde bulunan dört reaktörden üçüncüsünün çalışmasını buradaki bu elektronik panodan bu şekilde takip ediyorlar.
02:58Herhangi bir sorun oluştuğunda ya da müdahale edilmesi gereken bir durum oluştuğunda işte buradan sorunu tespit edip hemen müdahale ediliyor.
03:08Reaktör dediğim gibi bu odadan kontrol ediliyor.
03:12Şimdi üçüncü güç ünitesinin ana kumanda odasındayız.
03:29Buradan ünitenin tüm sistemlerinin kontrolü ve yönetimi sağlanmaktadır.
03:33Bu güç ünitesi 1000 megawatt kapasiteli basıncı su reaktörü olarak inşa edilmiştir.
03:38Kalinin nükleer güç santralinin tüm üniteleri faaliyettedir ve santral günümüzde tam kapasiteyle çalışmaktadır.
03:45Kalinin santrali açık dağıtım tesisleri üzerinden Rusya'nın Birleşik Enerji Sistemine elektrik sağlamaktadır.
03:52Üretilen elektrik hem ülkenin Kuzeybatı bölgesine hem de Güneydoğu bölgesine aktarılmaktadır.
03:57Santralde yaklaşık 4000 kişi görev yapmaktadır.
04:00Buradaki monitörlerde birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü güç ünitelerinin kapasite değerleri izlenmektedir.
04:072004 yılı ve 2012 yılı.
04:19Kalinin nükleer santralinin içinde görüntülemeye devam ediyoruz.
04:24İşte çok önemli noktalardan birindeyiz.
04:26Burası santralin makine dairesi.
04:30Daha açık ifade etmek gerekirse enerji üretiminin yapıldığı nokta işte burası.
04:37Bu noktada bu makineler o kadar yüksek hızla çalışıyor ki dakikada 3000 kez dönen rulolar bulunuyor.
04:47İşte bu sayede enerji üretimi gerçekleşiyor ve makineler o kadar yüksek sesle çalışıyor ki burada kulaklıkla çalışıyoruz.
04:59Ve döncü o kadar hızlı ki bulunduğumuz zeminde titreşimlere neden oluyor.
05:06Nükleer santralinin güç üretimi işte enerji üretimi bu noktada bulunan makine dairesinde gerçekleşiyor.
05:16Kalinin biter santralinin makine dairesini görüntülemeye devam ediyoruz.
05:31Kameraman arkadaşım Halil Kahraman size şu anda görüntülüyor.
05:35Yapımına bu santralin 1977'de başlanmıştı.
05:38Ve ilk reaktör toplam 4 reaktör var.
05:43İlki 1985'te devreye girip enerji üretmeye başlamıştı.
05:48Bu santral Tiver, Moskova, St. Petersburg, Vladimir ve Çele, Povet şehirlerine yüksek gerilim hatları üzerinden elektrik iletimi sağlıyor.
06:00Tiver eyaletinin bulunduğu bölgenin elektriğinin %82'si işte bu santralden karşıladıyor.
06:19İşte şu anda burada bulunan nükleer santralin ekipleri radyasyon ölçümü de yapıyor bu elinde gördüğünüz cihazla.
06:29Tabii şu anda bizim üzerimizde gerçekleştiriyorlar bunu ama ekip hemen arkada bulunan gölden su örnekleri alarak topraktaki bitkilerden veya toprağın kendisinden örnekler alarak radyasyon incelemesi de yapılıyor.
06:45Bu uygulama çok sık yapılıyor ki nükleer santralin çevreye olan etkileri işte bu şekilde denetleniyor.
06:59Nükleer santral deyince tabii çevreye etkilerini de konuşmamız gerekiyor.
07:06Kalinin nükleer güç santralindeki yetkililerle yaptığımız görüşmelerde çevreye etkilerine dair önemli bilgiler elde edindik.
07:15Hem etrafı gösterirken hem de bu bilgileri sizinle paylaşalım.
07:19Kalinin nükleer santrali yaklaşık 40 yıldır faaliyet gösteren ve Rusya'ya elektrik enerjisi üreten bir santral.
07:31Dolayısıyla son 40 yılda burada bu bölgede çevrede ormanlık alanlarda bu gölde özellikle bu nükleer santralin çevreye olumsuz bir etkisinin yansıdığına dair herhangi bir veri elde edilmediğini bizle paylaştılar.
07:52Her yıl belirli aralıklarla sık sık bu tarz incelemeler ve değerlendirmeler yapılıyor.
08:01Çok dikkate alınıyor ve son 40 yılda bölgenin özellikle de biyolojik çeşitliliğine göldeki canlılara veya çevreye yönelik bir etkisinin olmadığının altını çiziyorlar.
08:15Yine şunu belirtmekte fayda var bakın arkamda gördüğünüz aslında o bacalar nükleer santralin içinde ısınan suyun soğutulduğu soğuk su türbünleri su buharı da o sıcak suyun soğutulduğunda çıkan su buharı yani onun bir nükleer madde içeren kimyasal madde içeren bir duman olmadığını da belirtmekte fayda var.
08:44CNN Türk olarak özellikle de Hakkuyu nükleer santralimiz bittiğinde çalışmaya başladığında nasıl olacak bunu gözlemleyebilmek için işte Rusya'nın başkenti Moskova'nın 350 kilometre uzağındaki bu kalenin nükleer göç santralini gözlemledik.
09:04İçerisinin neye benzediğini nükleer santralin nasıl çalıştığına dair gözlemlemelerde bulunduk.
09:14Nükleer enerjinin kalbi Rusya'nın başkenti Moskova'da atıyor.
09:34Çünkü bu hafta Rusya'nın nükleer enerjiye attığı adımın 80. yıldönümü.
09:41İşte bu kapsamda Dünya Atom Haftası Forumu gerçekleştiriliyor.
09:47Moskova'daki bu sergi sarayında işte bu foruma Dünya'nın atom enerjisi konusunda gelişmiş ülkelerin temsilcileri yine özel şirketler ve birçok özellikle de nükleer enerji alanındaki uzmanlar katılıyor.
10:04Forumun stand bölümündeyiz.
10:14İşte bulunduğumuz bu noktada Rusya'nın nükleer enerji alanında 80 yıllık serüveni anlatılıyor.
10:21O yıllardan bugüne kadar hangi aşamalar kaydedildi bu stand alanında parça parça gösteriliyor.
10:283 gün süren bu etkinlikte 100'den fazla ülkeden gelen temsilciler, 10.000'den fazla ziyaretçi ve 18.000'den fazla gençlik programı katılımcısı yer aldı.
10:44İşte stand bölümünün bu kısmında da yine nükleer enerji alanındaki çalışmaların yer aldığı standlar var.
10:52Bu bölümde de işte bakın bir maketle madencilik alanında yapılan çalışmalar sergileniyor.
10:59Stand alanında dolaşmaya devam ediyoruz ve işte şu anda bir nükleer santralin prototipinin bulunduğu bir standtayız.
11:08Bir nükleer santral havadan bakıldığında nasıl gözükecek?
11:12İşte bakın şu anda tam da kameraman arkadaşım Halil Kahraman'ın gösterdiği noktada nükleer santralin reaktörlerini görüyorsunuz.
11:21Reaktörler her şeyin yapıldığı yani enerjinin, nükleer enerjinin üretildiği noktalar.
11:28Üretilen enerji işte bu hemen önümde gördüğünüz elektrik trafaloruna gelerek bir elektrik olarak şehrin kullanımına dağıtılıyor.
11:39Ve hemen önümde de bu bacaları görüyorsunuz.
11:42Bu bacalar enerji için üretilen sıcak suyu soğutma bacaları.
11:48Ancak tabii hemen bizim nükleer santralimiz Akkuyu'ya döndüğümüzde bu bacalar bizim Akkuyu nükleer santralinde olmayacak.
11:58Çünkü Akkuyu'da daha yüksek bir teknoloji kullanılıyor bunun için ve bu nedenle bu bacaları Akkuyu'da görmeyeceğiz.
12:08Stand bölümünün son noktasına geldiğimizde işte Akkuyu nükleer santralinin standıyla karşılaşıyoruz.
12:15Şimdi stand'ta Akkuyu nükleer santralinde görev yapan mühendislerimiz var tabii.
12:23Şimdi hemen onlara bir mikrofon uzatalım.
12:25Bakalım onlardan bilgileri alalım.
12:27Merhabalar.
12:28Merhabalar. Hoş geldiniz tekrar.
12:29Ben Mehmet Türütoğlu.
12:31Akkuyu nükleer güç santrali çalışanıyım.
12:33Burada fuarda dünyanın çeşitli yerlerinden gelen ilgililere santralimizi tanıtıyoruz.
12:38Peki nasıl? Yüzden fazla ülkeden gelen temsilciler var şimdi forumda. Çok kalabalık. Dünyanın dört bir yanından gelen.
12:47Yabancı ülkelerden gelen temsilcilerin Akkuyu nükleer santraline ilgisi nasıl?
12:53Çok ilgililer. Yani tabii ülkemizin de ilk nükleer santrali. Bunu da biliyorlar. Çok ilgililer.
13:00Gelip bize çeşitli sorularını soruyorlar. Biz de yardımcı oluyoruz. Anlatıyoruz.
13:04Neyi merak ediyorlar en çok santralle ilgili?
13:07Şimdi bizim santralimiz çok yüksek güvenlik standartlarına sahip. Muhakkak duymuşsunuzdur.
13:14Üç artı nesil güvenlik standartlarında. Açıkçası daha çok güvenlik standartları hakkında sorular soruluyor.
13:21Biz de evet anlatıyoruz. Deprem dayanıklılığı, çevre güverliliği noktasında. Kendilerini bilgilendiriyoruz.
13:28Teşekkürler. Siz tabii mühendis olarak nükleer santralde görevlisiniz ama önceden bunun çok sıkı bir eğitimini de aldınız.
13:39Eğitimini nerede aldınız? Şükrü bildiğimiz kadarıyla Türkiye ile Rusya arasında bu konuda bir ortak bir program düzenleniyor.
13:46Nasıl bir eğitim aldınız ve nerede aldınız?
13:48Evet ben Moskova'da eğitim aldım. Hazırlıkla dahil olmak üzere 6,5 yıl süren bir eğitimden sonra santralde, projede görevimizi aldık.
13:58Bu eğitimle birlikte hem Rusça dili hem nükleer fizik eğitimi, yüksek lisans şeklinde eğitimimizi aldıktan sonra bölümlerimize dağılarak santralimizle sahada çalışmaya başladık.
14:11Sizin gibi Türkiye'den gelip bu konuda Rusya'da eğitim alan kaç kişi var tahmini olarak? Bir rakam olmayabilir ama...
14:18Biz 300'ün üzerindeyiz şu an ve halen eğitim sürecinde olan arkadaşlarımız var.
14:23Her yılda devam ediyor. Eğitim programı devam ediyor yani. Onunla ilgili arkadaşlara, üniversite öğrencisi olan arkadaşları iletelim.
14:32Çok teşekkür ederiz. Çok sağ olun. Size kolay gelsin diyelim. Biz devam edelim.
14:38Evet gördüğünüz üzere Akkuyu Nükleer Santrali'nin standında da santralde görev yapan mühendislerimizle de konuştuk.
14:47Akkuyu Nükleer Santrali'ndeki son durumla ilgili bilgi verebilir misiniz?
14:53Tam olarak birinci reaktörün faaliyete geçme zamanı ne zaman olacak?
15:00Tabii ki büyük oranda tamamlandı birinci üniteniz. İnşaat, montaj ve diğer hususlarla ilgili.
15:07Tabii ki bu süreç önümüzdeki süreç biraz daha naif ve ince işler dediğimiz, işletmeye almadan önceki testler
15:14ve bunların sistematik olarak bir araya getirilmesi, entegre edilmesi anlamında söylüyorum.
15:20Gereken işler var.
15:22Ümidimiz bu işlerin de layıkıyla tamamlanması sonrasında önümüzdeki yıl içerisinde ilk enerjinin birinci üniteden üretileceğini bekliyoruz.
15:33Akabinde 2028 yılı itibariyle de dört ünitenin de ticari işletmeye girebileceğini düşünüyoruz.
15:40Tabii ki bu önümüzdeki yıl hassas ve önemli bir süreç.
15:47Hem santralin nükleer teknoloji açısından test edilmesi, nükleere uygunluğunun test edilmesi,
15:54hem de işletmeyi alma öncesi süreçlerin nükleer güvenlik esasıyla tamamlanması.
16:01Bunlar tamamlanır tamamlanmaz akabinde de deneme üretimlerine geçişi sağlanacak.
16:10Sağda dört güç ünitesinin tamamının tesislerinde çalışmalar devam ediyor.
16:20Birinci güç ünitesinde devreye alma çalışmalarının tamamlanmasına odaklanılmış durumda.
16:25Bu, ünitenin tüm sistemlerinin kapsamlı kontrol işlemlerinden geçtiği devreye alma öncesi hazırlık aşamasıdır.
16:31Güç ünitesindeki temel inşaat çalışmaları tamamlandı.
16:34Güç ünitesinin devreye alınması çok aşamalı bir operasyon.
16:38Şu anda Akkuyu nükleer güç santralinin birinci güç ünitesinin çalışmaya başlamasına yönelik hazırlıkların son aşamalarından biri devam ediyor.
16:46Proje ekibi ilk atom kilovatının en kısa sürede Türkiye'nin enerji sistemine verilmesi için tüm çabayı gösteriyor.
16:57Akkuyu nükleer güç santrali projesi hem Rusya hem de Türkiye için çok önemli.
17:05Bu, Türkiye'nin ilk büyük güçlü nükleer güç santrali olacak.
17:10Proje tamamlandığında Türkiye'nin elektriğinin yaklaşık %10'unu üretecek.
17:15Ancak şunu da vurgulamalıyım ki, ne Türkiye'deki Akkuyu projesine ne de Rosatoma karşı herhangi bir batı yaptırımı uygulanmamıştır.
17:24Doğal olarak bugün dünyada var olan genel atmosferin bu projeyi etkilememesi mümkün değil.
17:29Son zamanlarda gerçekten hem lojistikte hem de belirli bir ekipman tedarikinde bir dizi zorlukla karşılaştık.
17:36Örneğin, Siemens şirketinin güç çıkış sistemini santrale teslim etmekten hiçbir gerekçe göstermeden kaçındığını çok iyi biliyorsunuz.
17:44Ancak bu sorunu çözdük.
17:45Rusya'dan ve Çin'den tedarikçileri dahil ettik.
17:49Aynı şekilde ABD'de projenin hayata geçirilmesi için ayrılan 2 milyar doların bloke edilmesiyle ilgili hoş olmayan bir durum yaşandı.
17:56Ancak finansal konularda, son zamanlarda, öncelikle Rusya Federasyonu hükümetinin desteğiyle başarılı bir şekilde çözüldü.
18:03Rusya'nın nükleer enerji alanına attığı adımın 80. yıl dönümünde Dünya Atom Haftası Moskova'da düzenleniyordu.
18:14CNN Türk olarak forumu yerinde Moskova'da takip ettik.
18:19Ve burada kameraman arkadaşım Halil Kahraman'la birlikte nükleer enerjiye dair son gelişmeleri izledik.
Yorumlar