00:00Çırpılırdın qara deniz
00:30Hakkas İslam ordusu başkomutan vekili Enver Paşa'nın emriyle kardeşi Yarbay Nuri Paşa'ya kurdurulmuş bir ordudur.
00:43Bu ordunun kuruluşu her ne kadar 25 Mayıs 1918 gözükse de aslında ilk nüvesinde biz nerede görüyoruz 26 Şubat 1918 tarihindedir.
00:53Çünkü bu tarihlerde artık Ruslar Doğu Anadolu'dan çekilmeye başlayacaklar.
01:00Yani Doğu Cephesi'nin Kafkas Cephesi'ne dönüşme sürecinde Enver Paşa'nın bir Turan hayali vardır bilirsiniz.
01:07Bunu gerçekleştirmek adına Gence ve Bakü'de böyle bir askeri teşkilatın tesis edilmesini kardeşine tebliğ etmiştir.
01:20Kafkas İslam ordusunun kuruluş amacı Kafkasya'da Osmanlı ve hilafetini tesis etmektir esasen.
01:26Nuri Paşa Yarbay rütbesindedir.
01:29Kendisine ferik rütbesi verilecek ve Paşa ünvanıyla Kafkasya'da Osmanlı'nın hilafetinin mümessili temsilcisi olarak görev yapacaktır.
01:43Kafkasya'daki otorite boşluğu başka şekillerde doldurulmaya çalışılıyor.
01:48Ve Azerbaycan bölgesine de Ermeni Stepan Şaumyan atanacak.
01:53Ve kendisi burada Ermenileri silahlandırmaya başlayacak.
01:57Mart faciası olarak adlandırılan üç günlük olayda biz binlerce Azerbaycan Türk'ün katledildiğini görüyoruz.
02:04Bundan dolayı da Osmanlı'nın bölgeye asker gönderilmesiyle ilgili talepler olacak Azerbaycan hükümeti tarafından.
02:13Kafkaslar'dan aşacağız, Türklü'ye şan katacağız.
02:20Kafkaslar'dan aşacağız, Türklü'ye şan katacağız.
02:29Birinci Dünya Savaşı'nda biliyorsunuz biz Almanlarla müttefikiz.
02:34Arap coğrafyasında, Anadolu coğrafyasında.
02:37Ancak Kafkaslar'da ihtilaflar gibi bize davranacaklar ve yapacağımız harekatlara engel olmaya çalışacaklar.
02:44Çünkü Bakü Petrolleri'ni onlar işletmek istiyorlar.
02:47Bundan dolayı da Osmanlı'dan ziyade biz Gürcülerle antlaşmalar yaptığını görüyoruz.
02:53Bu minvalde bölgeye hakim olmak istiyorlar.
02:56Alman siyaseti ile Osmanlı siyaseti Kafkasya'da çatışmıştır diyebiliriz.
03:16Enver Paşa'nın tavrı Almanlara gücendirmek istemiyor.
03:20Bakü'ye harekat yapılmasını zaten Enver Paşa bizzat kendisi emrettiği halde zaten mahsus olarak bunu Tark Orduları Grup Komutanlığı'na bildirecektir.
03:31Diğer özel olarak yani gizli olarak yazmış olduğu belgelerde de kesinlikle hani Kafkas İslam Ordusu'na sizin göreviniz Bakü'ye harekat değil, bölgedeki Bolşevizm tehlikesini uzaklaştırmaktır diye de bu şekilde açık telgraflar yazacaktır.
03:46Ayrıca kendisi Harekat-ı Harbiye Şube Müdürü yani Harekat Şube Müdürü Feldmann, Alman subay, Batum'a düzenleyeceği bir dizide bu mazata mahsus olarak yazmış olduğu emirlerin Şark Orduları Grup Komutanlığı'ndaki Ümera'dan bunların gizli tutulmasını da tembihlemiştir.
04:04Almanlar kesinlikle Bakü harekatını istemiyorlar.
04:13Buna engele olamadıkları için de Bakü harekatında Gürcülerden teşkil edilmiş olan bir birliğin harekata katılmasını isteyecekler.
04:23Ancak Enver Paşa buna izin vermeyecek.
04:25Diğer bir hususta Bakü alındıktan sonra Almanlardan teşkil edilmiş olan bir taburun Bakü'de yer almasını talep edecekler tekrardan.
04:35Ancak Nuri Paşa buna izin vermeyecek.
04:38Almanlar kesinlikle Bakü'ye sokulmamıştır.
04:41Kafkas İslam Ordusu'na bağlı iki tümen var.
04:495. Kafkas Sümeni ve 15. Tümen.
04:51Bu tümenler harekata hazırlandıktan sonra 14 Eylül 1918'de gece saat 01'de Bakü'ye taarruz başlayacak.
05:01Şimdi Bakü'de kim var?
05:03Bolşevikler var, Ermeniler var ve İngiliz birlikleri var.
05:08Azerbaycan Baküsüz olmaz.
05:09Bu düşünceyle Bakü'ye 14 Eylül'de taarruza başlıyoruz.
05:1436 saatlik meydan muharebesinden sonra 15 Eylül 1918'de saat 16'da Bakü bize Bolşevikler tarafından teslim edilecektir.
05:24Halk Kafkas İslam Ordusu'nu coşkuyla karşılayacak.
05:27Çünkü orada bir otorite boşluğu var ve Kafkas İslam Ordusu bir kurtarıcı gibi görülmüştür.
05:33Bundan dolayı da onları coşkuyla karşılamıştır halk.
05:39Bakü'ye giren ilk alay 56.
05:44Olay olarak tarihe geçmiştir.
05:4716 Eylül 1918'de de Şark Orduları Grup Komutanı Halil Kut Paşa ve Kafkas İslam Ordusu Komutanı Nuri Paşa geçit töreniyle birlikte Bakü'ye giriş yapmışlardır.
05:58Ve Kafkas İslam Ordusu karargahı Gence'den Bakü'ye nakledilmiştir.
06:0430 Ekim 1918'de Mondros Mütarekesi imzalanmış ve Osmanlı birliklerinin silah bırakmasına karar verilmiştir.
06:13Bu minvalde Osmanlı Ordu silah bırakmaya başlayacak ve buna Kafkasya'da dahildir.
06:1930 Ekim'den 3 gün önce ise Kafkas İslam Ordusu lav edilmiştir.
06:25Buradaki amaç şudur, Kafkasya'nın boşaltılmasını engellemek, tahliyesini engellemek ve buradaki birliklerle aslında bir Azerbaycan Ordusu kurulmaya çalışılmıştır.
06:35Kafkasya'nın tahliyesi kapsamında Bakü'ye boşaltılmıştır.
06:41Ve Bakü'nin boşaltılmasıyla buradaki Osmanlı birliklerindeki Efrat, Ümera, Zabitan bunların hepsi hüzün içinde Bakü'yü boşaltmak zorunda kaldık diyecektir.
06:56Kafkas İslam Ordusu'na bağlı iki birliğimiz, 5. Kafkas Tümeni ve 15. Tümen.
07:02Kafkas İslam Ordusu'nun karargahı lav edildikten sonra bunlar Batum üzerinden Karadeniz'e gelecekler.
07:0915. Tümen Samsun, 5. Kafkas Tümeni de Amasya'da konuşlanacaktır.
07:14Buradaki görevleri ise Pontus Rum çetelerine karşı bölgede asayiş temin etmektir.
07:21Biz milli ordunun yani düzenli ordunun Anadolu'da kurulmasından sonra bilindiği üzere 1. Yununu, 2. Yununu, Sakarya ve Büyük Taarruz bu savaşlarda
07:30bu iki tümenimizi de görmekteyiz.
07:335. Kafkas Tümeni, 2. Yununu Muharebesi'ne katılacak.
07:37Daha sonra Sakarya Meydan Muharebesi'nde cephenin omurgasını tutacak şekilde konuşlanacak.
07:4211 Eylül'de Doatepe'ye Ay Yıldızlı sancağımızı diken Tümen de 15. Tümen olacak.
07:57Büyük Taarruzda ise 15. Tümen, Yunan cephesini yaran ilk tümen olarak tarihe geçerken,
08:055. Kafkas Tümeni de Yunan ordusu başkomutanı General Çirik Kupisi esir eden tümen olarak yer almaktadır.
08:13İçimdəki qara haldadır, benim üzümdəki qara haldadır.
08:21Hücranın əlacı ilk misaldadır, ilk misaldadır.
08:27Nə vaxt Bakının gözü yoldadır, bir qonav geləsiz bizə lanələr, bizə lanələr.
08:37Nə vaxt Bakının gözü yoldadır, bir qonav geləsiz bizə lanələr, NAVAŞI