00:00Şunun dahi analizini yapmıştık. Düşünün ki siz en temiz enerji güneş enerjisi olarak, solar panellerden gelen enerji olarak ortaya çıkıyor ama bir taraftan baktığınızda bütün o solar panellerin, güneş panellerinin kurulumunda dahi sarf edilen karbona nükleerden daha fazla olduğunu görüyorsunuz nükleer enerjiden.
00:20Hatta emniyet açısından baktığınızda doğal olarak bir müesseseyi işletirken veya kurulumunu yaparken başınıza gelebilecek kazaları değerlendirdiğinizde en emniyetlinin de nükleer santral olduğu ortaya çıkıyor.
00:33Yani aynen havayolu taşımacılığı gibi. Havayolu taşımacılığında insanlar hep uçağın düşmesinden korkar ama düşüncek olduğunuzda, bunu bir istatistik olarak ele aldığınızda,
00:43bugün benim işte karayoluyla buraya geldiysem ondan çok daha emniyetli bir, binlerce kat daha emniyetli bir yolculuk yöntemi.
00:52Yine nükleer enerjinin benzer şekilde olduğunu görüyoruz ve vazgeçilemez olduğunu görüyoruz.
00:57Evet, neden nükleer sorusunu bir anlamda cevapladık. Neden dünya için nükleer? Peki neden Türkiye için?
01:04Nükleer dediğimizde de yine yüzde 60'ı ve bir anlamda ekonomik anlamda da bizi büyük bir bağımlılık oluşturan enerji açığından az önce bakanımız bahsetti.
01:18Yüzde 60 oranında ülkemiz bağımlı ve bir taraftan baktığınızda aslında dünyada bu alanda, nükleer enerji alanında ilk adım atan ülkelerden bir tanesi.
01:28Çok da geç sayılmaz. Ama herhalde bir kısmı öğrenilmiş çaresizlikten, bir kısmı vizyon eksikliğinden Türkiye hak ettiği yerde değil bu alanda.
01:41Gerçekten de işte çok önemli bir merkezdeyiz.
01:45Türkiye'nin ilk nükleer deneysel reaktörünün olunduğu, ilk çalışmaların başladığı yerdeyiz.
01:52Ve muhakkak da ulaşmamız gereken, kızıl elmamız diyebileceğimiz bir arayışın peşindeyiz.
02:02Peki nasıl ulaşacağız?
02:05Türkiye bir nükleer enerji kapasitesine, milli nükleer enerji kapasitesine nasıl ulaşacak?
02:11Bu teknolojiyi kendi kendine nasıl geliştirecek sorusu ortaya çıkıyor tam da bu noktada.
02:18Tabii son 20 yılda yapılan özellikle büyük projeler, Akkuyu'dan tutun da bir anlamda hikayeyi çok daha büyük ölçekte yeniden başlatmış oluyor ama
02:33tümüyle tasarımından üretimle bizim yaptığımız, geliştirdiğimiz bir nükleer teknoloji, bağımsız bir nükleer teknoloji nasıl olur?
02:44Sorusuna cevabı aradığımızda ve bunun yol haritası nasıl olmalı diye kafa yormaya başladığımızda
02:52en önemli hususun bugün burada sunum yapan arkadaşlarım gibi binlerce mühendis yetiştirmekten geçtiğini gördük.
03:02Şimdi savunma sanayinde şöyle bir örnekle anlatayım.
03:05Bundan 20 sene öncesine döndüğünüzde Türkiye savunma ekosisteminde aşağı yukarı 20 bin kişi vardı.
03:13Ve Türkiye %85 oranında savunma sanayinin yurt dışına, büyük oranda yurt dışına bağımlı bir ülkeydi.
03:1920 senede konulan birliğileşme vizyonuyla aşağı yukarı savunma sanayindeki istihdam 100 ila 200 bin civarına geldi.
03:29Ve Türkiye artık her alanda varlık, savunma sanayinin her alanında varlık göstermeye başladı.
03:35Bazı alanlarında da çok iddialı SİHA'lar gibi.
03:38Dünyanın en büyük SİHA pazarının, ihracat pazarının %65'ine sahip.
03:42Baykar tek başına %60'ına sahip SİHA, ihracat pazarının düşünün ki.
03:47Bazı alanlarda da çok iddialı ama mesela hava savunma sistemi de yapabiliyor.
03:51İşte şu anda da hızlı üretime doğru gitmeye başladı.
03:53Belli bir, aynen nükleer reaksiyonlardaki gibi belli bir eşik enerjisini açtığınızda, eşik kitleyi açtığınızda bir anlamda, kütleyi açtığınızda kendi kendine her şeyi yapabilir hale getiriyorsunuz.
04:07İşte tek nafeste tam da bunu gerçekleştirmek üzere devreye girdi.
04:11Biz dedik ki bunu topluma anlatmamız gerekiyor.
04:14Genç mühendislerimize bu ruhu, bu bir anlamda üzerine ölü toprağı serpilmiş bu alanın canlanabileceğini, aslında rengarenk bir şekilde, bugün sahne de beni çok etkiledi, canlanabileceğini ve bizim bunu başarabileceğimizi,
04:30bu potansiyele sahip olduğumuzu, bu potansiyele sahip genç nüfusumuz olduğunu, hatta Sanayi Bakanımız da burada sağ olsun, kendileri de Teknofestin paydaşı, Sanayi Bakanlığı ilk yılından itibaren,
04:43bizim aslına bakarsanız sanayimizin de buna bir nükleer reaktörü, yani özellikle ufak, küçük nükleer reaktörü yapabilmek kapasitesine sahip olduğunu,
04:55çünkü bundan çok daha kompleks makineleri de aslında Türkiye'nin ürettiğini düşünün ki, düşünün ki araba motorları yapıyor.
05:02Araba motoru aslına bakarsanız bir ufak modüler reaktörden çok daha kompleks parçalardan oluşan, çok daha ekonomik bir şekilde yapılması gereken bir ısı makinesi.
05:13Bir ısı makinesi olarak kıyasladığımızda, elbette mega projeleri düşündük olduğumuz da Akkuyu gibi,
05:19buraya hemen yürümemiz pek mümkün değil ama dünyada da bir paradigma dönüşümü yaşanırken,
05:25küçük modüler reaktörlere, işte ve onların avantajlarını düşündüm, az önce bahsettiler, işte hemen yerinde kurabiliyorsunuz.
05:31Yani düşünün, küçük, küçük modüler reaktörü bir kamyonun, bir trailer'in sırtına yükleyip bir yerden bir yere nakledebiliyorsunuz.
05:38Şimdi Akkuyu için bu mümkün değil.
05:41Şöyle düşünün, yani mega bir yapı olarak 3. Boğaz Köprüsü'nü düşünün, dev gibi bir eser değil mi?
05:48Mühendislik olarak nasıl yapıldığını değerlendirin.
05:51Bir de onu çok daha ufagana düşünün, yani 10 metrelik bir köprüden bahsedelim.
05:55Arada böyle bir ölçek farkı var.
05:56Her yönüyle çok daha erişilebilir bizim için.
06:00Ufak modüler reaktörler.
06:01Peki, işte tam bu noktada, ufak modüler reaktörler bir anlamda hem dünyanın da gittiği bir yeni yol olarak,
06:11hem de bizlerin ulaşabileceği sanayimiz açısından bir anlamda bu tıkanmış yolda veya demirle kapanmış dağda diyelim,
06:21aynı Ergenekon'un da olduğu gibi bir ışık olarak belirdi.
06:26Yani o çelik duvarda bir delik olarak belirdi.
06:30Biz ne yapalım?
06:31Teknofest yarışması düzenleyelim ki hem topluma bunu anlatalım.
06:35Ne kadar önemli olduğunu hem de gençlerimiz buradan yetişsin.
06:39Tabii sağ olsun TEMMAK, başkanımız da burada ve Enerji Bakanımız sahiplendiler.
06:45Bunun çok önemine, milli bağımsızlığımız açısından,
06:51Enerji'deki bağımsızlığımız açısından ne kadar önemli olduğuna değerlendirip yarışmanın paydaşı oldular.
07:01Ve biz ilk yıl, yaklaşık ilk yılında dahi 50 takım başvurdu.
07:06Hatta o zaman yine Akkuyu'daki burada az önce sunum yapan kardeşlerimiz de vardı.
07:11Herkes şaşırdı aslında teknik derinliklerine ve katılımın, katılımcıların kimse beklemiyordu böyle bir sonucu.
07:21Teknolojik derinliğine, mühendislik derinliğine çok başarılı bir şekilde kapandı.
07:26Bu yıl ise katlanarak büyüdü.
07:2885 takım başvurdu ve 26 takım final sunumuna geldi.
07:34Bugün de 4 tanesini dinledik.
07:35İnşallah 17-21 Eylül'de de şampiyonlar Sayın Cumhurbaşkanımızdan ve Sayın Bakanlarımızdan ödüllerini alacaklar sahnede.
07:48Tüm milletimizin huzurunda.
07:50Ve tabii 19-20 milyona yakın ödül verilecek.
07:5515 milyonu da bunun akademik teşvik ödülü olarak üniversitelerimize verilecek.
08:00Tabii ben bugün de ilk defa burayı ziyaret etme şansım oldu ve açıkçası Teknofest'in o büyülü ruhu özellikle böylesine bir konuda, nükleer enerji teknolojileri gibi bir konuda,
08:21bir taraftan baktığınızda insanları böyle korkutan ve çok uzak gözüken, böylesine bir konuda o rengarenk atmosferi beni de çok heyecanlandırdı.
08:34Ve gerçekten de gördüğüm manzarayla iftihar ettim.
08:38Özellikle organizasyonun da bu şekilde düzenlenmesi ve sunumları bu şekilde dinleyebilmiş olmaktan dolayı da ayrıca organizasyon ekibine,
08:48TEMMA, T3 Vakfı'ndaki arkadaşlarımıza hasaten şükranlarımı tekrardan iletiyorum.
08:54Paydaşımız olan Sanayi Bakanlığımıza, yarışmanın yürütücüsü olan Enerji Bakanlığımıza ve organizasyonu yapan,
09:06hem yarışmayı yapan başından itibaren ilk iki yıldır TEMMA, hasaten şükranlarımı bu ülkenin bir mühendisi evladı olarak iletmek istiyorum.
09:16Ve tabii dünyayı yüksek enerjisiyle aydınlatacak sevgili genç kardeşlerim, yolunuz açık, ufkunuz geniş, enerjiniz daim olsun.
09:29Sağ olun.
