00:00İNTRO
00:01Sevgili izleyiciler, Cumhuriyet TV ekranlarına hoş geldiniz.
00:17CHP'nin 8 Ekim 2023 tarihinde yaptığı 38. olağan İstanbul İl Kongresi'ne ilişkin mahkeme bir ara karar açıkladı ve kongreyi durdurdu.
00:29İl Başkanı Özgür Çelik başta olmak üzere birçok ismi görevden alarak yerine kayyum atadı.
00:36Şimdi bunun hukuki boyutunu değerlendireceğiz.
00:39Ceza hukukçusu Prof. Dr. Hasan Sınar anlatacak bizler için.
00:43Sevgili hocam hoş geldiniz yayınımıza.
00:46Hoş bulduk sevgili Adem, iyi yayınlar diliyorum.
00:49Teşekkür ediyorum.
00:50Şimdi dün hepimizi şok etti, hiç beklemiyorduk böyle bir karar.
00:53En azından gün ortasında geleceğini beklemiyorduk ve bir CHP'ye kayyum atandı.
00:59Hep belediyelerden alışmıştık ama ilk defa parti içinde bir kayyum görüyoruz.
01:04İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik görevden alındı.
01:07Yerine Gürsel Tekin kayyum olarak atandı.
01:11Şimdi öncelikle bunun bu eminim şeyi okudunuz siz de mahkemenin paylaştığı karar metnini.
01:18Yani bir profesör olarak nasıl değerlendiriyorsunuz Türkiye'de hukukun geldiği durumu?
01:23Hukukun geldiği durumu konuşmamız gerekirse çok ağır sözler söylememiz lazım sevgilerden.
01:32Çünkü son bir yıldır biz tarihte işine benzerine rastlanmamış hukuka aykırı eylem ve işlemler çok büyük mağduriyetlere neden olan çok açık tartışmasız hukuksuz bir takım icra işlemler ile karşı karşıyayız.
01:47Ülkemizde yargının bu kadar siyasal mücadelenin aparatı olarak bu denli koçbaşı olarak kullanıldığı bir dönem herhalde daha önce hiç yaşanmamıştı.
01:57Bu son karara gelecek olursak yani bunu konuşmak bile abes netice itibariyle siyasi partiler biliyorsunuz anayasa tarafından korunmuş olan demokrasinin teminatı olan kurumlar.
02:08Dolayısıyla bu kurumlarda gerçekleşecek olan seçim faaliyeti elbette ki ülkenin seçim hukuku tarafından yönetiliyor.
02:17Seçim hukukuna uygun olarak yürütülüyor.
02:20Bu bahsetmiş olduğunuz 8 Ekim 2023 tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi'nin İstanbul İlk Kongresi de yine yürürlükteki mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmiş.
02:31Sonrasında da buna ilişkin olarak Yüksek Seçim Kurulu tarafından onanmış 2 yıl önceki bir olağan seçimli siyasi parti faaliyeti.
02:40Yani bir asliye hukuk mahkemesinin böyle bir dosya önüne geldiğinde yapması gereken şey siyasi partiler kanunu 21. maddesi uyarınca bu benimle ilgili bir konu değil de bu bir seçim hukuku mevzudur ve zaten çoktan karara bağlanmış mevzudur deyip görevsizlik kararı vermesi gerekir.
02:57Böyle bir konuda durumdan vazife çıkartarak tamamen hukuksuz bir biçimde siyasi partiler kanunu 21. maddesini hiçe sayarak siyasi partilerin anayasal olarak kendilerinde tanınmış olan yetki alanını tamamen ihlal ederek bu şekilde senin 2 yıl önce yapmış olduğun kongrede seçtiğin il başkanını ve yönetimini görevden alıyorum şeklinde bir hukuksuz karar vermesi.
03:21Yani bunun konuşulacak tartışılacak bir tarafı yok.
03:24Bu karar tümüyle yok hükmünde olan bir karar.
03:28Dolayısıyla bu karara karşı elbette ki Cumhuriyet Halk Partisi de bu kararı tanımayacağını ifade etti.
03:35Bu karar uyarınca tırnak içerisinde kayyım olarak atanması gündeme gelen eski bir siyasetçiyi de derhal partiden ihraç etmek suretiyle çok net tavrını koydu.
03:46Bu tavrı aynı kararlılık ile devam etmek, hukuksuzluğa karşı açık tepki koymak mecburiyetindeyiz sevgili Erdem.
03:55Hocam mesela bu kararın verildiğini görüldük ama bu şu anlamada gelebiliyorum.
04:00Yani artık Asliye Ceza Mahkemeleri Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de askıya alıp kararı tanımayabilir, tedbir kararı uygulayabilir.
04:12Ya bu korkunç bir şey evet onu yani böyle bir yolu açarsanız bu artık Pandora'nın kutusunun açılmasıdır.
04:20Yarın öbür gün yargı gücünü elinde bulunduran herkes o gücü mevcut siyasi partilerin iç işlerini organlarını dizayn etmek için kullanabilir anlamına gelir.
04:31Ve yarın birisi çıkar Cumhurbaşkanlığı seçimini iptal ettim.
04:34Bir başkası çıkar yerel seçimleri iptal ettim.
04:37Bir başkası çıkar milletvekili seçimlerini iptal ettim.
04:40Ya seçim hukuku zaten bu gibi müdahaleleri engellemek için var.
04:45Ve bugüne kadar da bu seçim hukuku ülkemizde tıkır tıkır işlediği tüm tartışmalara rağmen ilçe seçim kurulu itirazlar üzerine,
04:53ilde yapılan işlerde il seçim kurulu, ülke genelinde yüksek seçim kurulu dereceli olarak bu gibi ihtilafları karara bağlayan mercidir.
05:01Ve anayasamız çok açık.
05:03Yüksek seçim kurulunun kararları kesin de buna ilişkin yargı yoluna gidilemez.
05:06Hal böyleyken yüksek seçim kurulu tarafından onanmış olan pek çok siyasi seçim gibi iki yıl önce CHP İstanbul'u ile örgütünün yapmış olduğu seçimin de aradan iki yıl geçtikten sonra olayla hiç alakası olmayan bir asli hukuk mahkemesi tarafından,
05:22dernekler mevzuatı medeni kanunu uygulanmak suretiyle ortadan kaldırılmaya çalışılması bizim hukuk literatürümüzde karşılaşmadığımız ve aslına bakarsanız demokrasinin teminatı olan siyasi partiler açısından da fevkalade olumsuz, fevkalade talihsiz bir uygulama.
05:39Ama siz bu yolu açarsanız yarın AK Parti'nin kongreleri de, Milliyetçi Hareket Partisi'nin kongreleri de, demin kongreleri de baktığınızda bütün seçimler şaibeli hale getirilebilir.
05:50Bundan ısrarla kaçınmak lazım.
05:51Bu talihsiz bir yanlıştı.
05:53Bu yanlışta ısrar edilmesi ülkemizin demokrasi açısından telafisi mümkün olmayan zararlar yaratabilir.
06:00Herkesi bu noktada hukuka uygun hareket etmeye çağırma yükümlülüğümüz var sevgilerden.
06:05Peki Sayın Sınar, şimdi Cumhuriyet Halk Partisi hem bu mahkemenin ara kararına itiraz edip hem de delegelerin birliği ve kararıyla il kongresini tazeleyebilir mi?
06:16Hukuken bunun önüne de bir set çekilme ihtimali var mı?
06:21Şöyle zaten dediğim gibi o kadar absürt bir durum yaratıldı ki,
06:24biliyorsunuz bir kişinin bu tarz bir durumda hiç olmaması gereken bir şey ama kayyım atandı ve o kayyımın, o siyasi partinin üyesi olması gerekir ve derhal o kayyım olarak atanması istenen kişi partiden ibadet edildi.
06:38Şu an nasıl göreve gelecek o kişi, o partiden içeri nasıl girecek, partiyi nasıl yönetecek?
06:44Hocam şey dedi ama illa il başkanlığı binasına gitmeme gerek yok.
06:48Ben kendi ofisimden de çalışırım minmalinde bir açıklama yaptım.
06:51İnsanlar kendilerini nasıl bu kadar küçük düşürebiliyor anlamıyorum yahu.
06:56Yani siz bir biçimde hukuk dışı bir eylemli bir koltuğa oturtulabilirsiniz.
07:00Ama meşhuriyet diye bir şey vardır.
07:03Bir şeyin legal olması başka bir şeydir ki olayda legal değil açıkça izah ettiğim üzere.
07:08Siyasi partiler kanun 21. maddesinin ihlali var.
07:11Açıkça hukuk aykırı ama zorbalıkla Ali Kıram Başkesan olup ben buraya iktidarın isteğiyle oturdum dediğiniz zaman oturmuş olmuyorsunuz ki.
07:19Siyasi partiler güçlerini demokratik örgütler olarak baktığınızda kendi tabanından, kendi delegelerinden alırlar.
07:29Şimdi o koltuğa oturacak kişi gücünü, yetkisini, iktidarını, meşhuriyet kaynağını o partinin İstanbul İl Örgütü'nden, delegelerinden mi alıyor?
07:40Yoksa siyasal iktidar güdümündeki bir tane asli hukuk mahkemesinin hukuksuz ve meşhuriyet dayanağı olmayan hukuk dışı kararından mı alıyor?
07:49Siz bu karara dayalı olarak orada hangi icra eylemi hayata geçirebilirsiniz?
07:54Olmaz.
07:55Kendinizi bu kadar yani siyasi hırs anlıyor.
07:58Herkes hırslı.
07:59Hele siyasetçiler çok hırslı ama kendisini bu kadar zavallı, bu kadar kötü duruma düşürmeyi ben hakikaten anlamıyorum.
08:08Ya ölüp gideceksiniz üç gün sonra arkanızdan herkes lanet okuyacak.
08:11Kendinizi nasıl bu kadar küçük bir şey ödüyorsunuz be insanda?
08:14Hocam son derece haklısınız.
08:17Şimdi daha fazla vaktinizi almayacağım.
08:19Yavaş yavaş yayını sonlandıracağım ancak son bir sorum daha var.
08:23Biz ilk kongresinden çok aslında 38. olan kurultay iptal davası hakkında konuşuyorduk bu zamana kadar.
08:30Ama dün bu kararın verilmesi, mahkemenin böyle bir ara karar vermesi şunu aklımıza getirtti.
08:38Acaba iktidar 15 Eylül'deki bu davayı çok sürüncemede bırakmadan bir karar mı verecek?
08:45Direkt olarak CHP'ye mi kayyum atanacak?
08:47Yani bu ara karar aslında bir ön izleme miydi?
08:53Yani ez cümle çok uzatmayayım.
08:56Artık siyaset sopasından bağımsız bir yargı sistemi kaldı mı?
09:00Nasıl değerlendiriyorsunuz durumu?
09:02Yani son cümleyi ifade edelim.
09:04Aslında bu 2017 Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçerken bu sisteme temel itirazlarımızın başında bu geliyordu sevgili adem.
09:11Hem denge denetim mekanizmalarını ortadan kaldırıyor.
09:14Hem de ülkemizde kuvvetli bayrıları rejimini bitirerek fiili bir kuvvetler birliği rejimi getiriyor diye.
09:21Gerçekten yargının bütün atanlar, terfi, tayin, özlü kişilerini yürüten hakim ve savcılar kurulu üyelerinin tamamının siyasetçiler tarafından
09:31ve çoğunluğunun Cumhurbaşkanı'nın güdümünde seçilmesine imkan sağlayan bir yeni düzenleme hayatı geçirildi.
09:38Ve bunun izlerini görüyoruz.
09:39Şu an yürütme erkinin, yürütme erkinin başında bulunan Sayın Cumhurbaşkanı'nın iradesi dışında bir hareket alanı neredeyse kalmadı yargı erkinin.
09:50Derhal müdahalelerin olduğunu görüyoruz.
09:52Birçok dosyada siyasal iktidarın hoşuna gitmeyen kararlar veren hakimlerin, ben size şu an bir çarpıda 10 tane örnek sayabilirim son dönemde yaşanan,
10:00o hakimlerin coğrafi teminatın bulunmamasına değil anından görevden alındıklarını,
10:05aksine hukuka aykırı kararlar veren hakimlerin ise terfi ettirildiğini,
10:10aslında bu hukuksuzluğun siyaset eliyle meşrulaştırıldığı bir düzenin içerisindeyiz.
10:15Bu tabii ülkemiz açısından fevkalade talihsiz bir durum.
10:18Bunun ekonomiden sosyal yaşama kadar her alanda olumsuz sonuçlarını yaşıyoruz.
10:24Ülkemizde satın alma gücünün bu kadar düşmesi de bu söylediğim hukuksuzluk ile,
10:30hukuk dışı uygulamalarıyla, keyfilik ile çok doğrudan alakalı.
10:34Sosyal barışın bu kadar zedelenmesi de bu söylediğim durum ile bu kadar yakından alakalı.
10:40Dolayısıyla yargı erki konusunda şu an pozitif şeyler söyleyebilme imkanına sahip değiliz.
10:44Ama senin sorunun yanıtını şu anlamda ifade edeyim.
10:48Elbette ki bu Asya Hukuk Mahkemesi'nin vermiş olduğu karar,
10:52bu 15 Eylül'de gündeme gelen Mutlak Putlan davası olarak bilinen,
10:56Cumhuriyet Halk Partisi'nin genel kurultayına ilişkin olarak da açılan davada,
11:00benzer bir kararın verilebileceği düşüncesini yarattı.
11:06Böyle bir durum ortaya çıkabilir elbette.
11:08Çünkü bu tamamen yürütmenin inisiyatifinde olan bir konu.
11:11Bu konuda sadece bir aparat durumunda.
11:14Böyle bir talimat gelirse öyle yaparlar.
11:16Gelmezse yapmazlar.
11:17Maalesef bunu söylemek durumundayız.
11:19Şimdi bu noktada aslında belirleyici olan,
11:22tüm bu yargı eliyle yürütülen baskının öznesi olan,
11:27Cumhuriyet Halk Partisi'nin buna karşı göstereceği reaksiyon,
11:31buna karşı göstereceği direnç.
11:32Eğer Cumhuriyet Halk Partisi tüm bu yargısal baskıya rağmen yine de özellikle 19 Mart'tan sonra ortaya koymuş olduğu bu eylemsellik sürecini etkili bir mücadeleyi devam ettirebilirse,
11:48bu hukuk dışı kararların hiçbir anlamı, hiçbir etkisi olmaz.
11:52Dediğim gibi bu kararların zaten hiçbir meşruiyeti yok.
11:55Yani ne dün atanan sözde yeni il başkanı Kayyım'ın ne de genel merkeze atanacak Kayyım'ın herhangi bir biçimde bir meşruiyeti yok.
12:06Onlar aslında yok hükmündeler.
12:08Dolayısıyla bu yok hükmündeyi gösterebildiğiniz ölçüde dirençle siz mücadele etmeye devam ettiğiniz müddetçe bu yargısal saldırıları boşa çıkartabilme imkanına sahipsiniz.
12:20Burada bir tek temel unsur var.
12:23Aslında bu izleyenler için de sadece Cumhuriyet Halk Partisi yönetimi için değil, bu hukuksuz iklimin muhatabı olan tüm yurttaşlarımız için.
12:32Buna boyun eğip sineye çekecek misiniz?
12:34Yoksa bir dakika kardeşim biz bunu kabul etmiyoruz.
12:38İradesi gösterecek misiniz?
12:40Benim görebildiğim, gözlemleyebildiğim genelde kamuoyunun tamamında,
12:45özelde ise Cumhuriyet Halk Partisi'nin yönetiminde çok keskin bir irade var.
12:51Bu hukuksuz eylem ve işlemleri tanımama yönünde, bunlara karşı direnme yönünde.
12:58Baktığınızda hukuku çiğnemek, elbette elinizde iktidar gücü, yargı gücü varsa bunu yapabilirsiniz ama
13:05dediğim gibi burada belirleyici unsur meşruiyettir.
13:09Kim meşru hukuk içerisinde davranıyor?
13:12Kim aslında haklı bu olayda?
13:14Herkes buna göre karar versin.
13:17Bakın güçlü olmak başka bir şey, haklı olmak bambaşka bir şey.
13:21Kesinlikle.
13:22Haklı olmadığınız müddetçe güçlü olmanızın hiçbir anlamı yok.
13:26Burada kimin haklı olduğunu herkes görüyor.
13:30Haklı olanların hakkını sonuna kadar savunabilmesi.
13:33Bütün olay bundan ibaret.
13:34Peki sevgili Hasan Sınar çok teşekkür ediyorum.
13:37Bugün vakit ayırdığınız ağzınıza sağlık.
13:38Ben teşekkür ederim.
13:41İyi yayınlar diliyorum.
13:42Sağ olun.
13:43Evet sevgili izleyiciler, ceza hukuku uzmanı Prof. Dr. Hasan Sınar konuğumuzdu.
13:50Aslında bütün bu konuştuklarımızı tek bir cümleyle özetledi uzman konuğumuz.
13:55Pandora'nın kutusu açıldı dedi.
13:57Bakalım ilerleyen günlerde siyaset arenasında ne gibi gelişmeler göreceğiz.
14:02Gündemin takipçisi olmaya sizlere aktarmaya devam edeceğiz.
14:05Şimdilik burada noktalıyoruz.
14:06Yeniden görüşmek dileğiyle.
Yorumlar