- 5 ay önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Uzman psikolog Enes İmert'le birlikte Gazze'mizdeki çocuklarımızı ve sonrasında ülkemizdeki çocuklarımızın psikolojilerini konuşacağız.
00:09Sayın İmert hoş geldiniz.
00:10Hoş bulduk Tolga Bey.
00:12İyi yayınlar diliyorum.
00:13Çok teşekkür ederim.
00:15Gazze'mizden bahsediyoruz. Gerçekten orayı düşünmeden edemiyoruz.
00:21Her alanda, her şekilde, her şartta bizden neyi düşünüyorsak, neyi arzuluyorsak veya neyi yaşıyorsak
00:27Gazze'miz adına da oradakiler acaba nasıl bir düşüncede, nasıl bir ruh halindelerdir diye merak etmekteyiz.
00:34Bu manada sizinle bu gece inşallah Gazze'mizdeki çocukları konuşmak istiyorum.
00:41Çok değinilmeyen bir noktadır belki.
00:43Sadece onların şehadet sayılarını ekranlarına getiriyoruz.
00:46Nasıl bombalandıklarını ama o bombalama esnasında, sırasında ve sonrasında neler yaşadıklarını,
00:52annelerin babalarını kaybeden evlatlarımızın aslında nasıl bir psikolojiye büründüğünü düşünmedik.
00:58Sadece onları yaşatmak uğruna bir çaba var şu anda, düşünce var.
01:03Onun için de elimizden pek bir şey gelmiyor ne yazık ki.
01:06Savaş, savaş ortamı, gözleri önünde ebeveynlerini, sevdiklerini, ailesini kaybeden çocuklar
01:13bu durumdan etkileniyorlar elbette tabii ki de ama bu etkilenme hayatlarında sonrasında nasıl izler bırakıyor,
01:22nasıl bir etki oluşturuyor acaba?
01:25Güzel bir soru Tolga Bey.
01:27Gerçekten de çevremize yani ülkemizin çevresine baktığımız zaman aslında Orta Doğu bir yangın Alevi çerçevesinde.
01:36Bu Afganistan, ondan sonra Irak, Suriye, Mısır, en sonunda da işte Filistin.
01:45Çok yakından takip ettiğimiz gerek travma terapistlerinin, gerek de işte uzman psikologlarının
01:51savaş yani insan eliyle oluşan travmatik durumlarda gerçekten hem bireyler hem de çocuklar bu konuda
01:59çok problemler yaşanabiliyor.
02:03Ben biraz araştırdım, baktım işte 7 Ekim 2023'ten beri İsrail'in Gazze'ye yönelik işte gerek hava harekatı,
02:13gerek ise kara harekatıyla beraber yaklaşık 60 bin, 60-62 bin civarında insanlar vefat etmişler ve
02:22bunun akabeninde bunların yüzde 31'ü yani yaklaşık 20 bin birey çocuklardan ibaretti.
02:31Dolayısıyla oradaki atmosferi tarif etmek, oradaki insanların ruh hallerini fark edebilmek insan olarak da kolay olmayabiliyor.
02:41Kolay dile getiremeyebiliyoruz.
02:43Bakıldığı zaman travma zaten iki şekilde oluşuyor.
02:46Birincisi insan eliyle oluşan, ikincisi ise doğa yoluyla.
02:51İnsan eliyle oluşan işte taciz, tecavüz, ondan sonra işte kaçırılma, ondan sonra işte savaş, terör vesaire.
02:58Diğer afetlerden işte depremdi, seldir vesaire gibi durumlarda insanoğlunun yaşadığı durumlarla karşı karşıya gelebiliyor.
03:09Tabi burada travmayı tarif etmek lazım Tolga Bey.
03:11Yani travma nedir?
03:13Nasıl oluşuyor?
03:14Şimdi biz insanoğlularak yaratılış gereği belli bir dünyaya gözlerimizi açıyoruz.
03:21Ve bu dünyada en çok aradığımız şeylerden bir tanesi güven.
03:23Yani anne fetüsten böyle güvenli alandan çıkıyoruz.
03:28Ve anne ebeveynlerimiz güvenli bir alanda bizleri büyütmekle çaba sarf ediyorlar.
03:35Ama herkese gel gelelim ki insanoğlunun karşılaşmadığı, anven yaşamadığı, kaçırma ve uyarıma davranışlarının görüldüğü,
03:44büyük bir psikolojik ruhsal sorun olduğu bir psikiyatrik hastalık olarak tanımlanıyor travma.
03:49Ve yapılan araştırmalarda da şunu gösteriyor ki travmayı yaşayan çocuklarda 2 ile 4 yıl arasında bu belirtiler devam ediyor.
04:03Yani uzun süren bir şeyden bahsedebiliriz.
04:06Dolayısıyla travma belirtileri hem davranışsal, hem fiziksel, hem duygusal açıdan birçok açıdan kişinin travmayı yaşadığını gösteriyor.
04:17Bizler de oradan görmüş oluyoruz.
04:19Tabi sizlerin aracılığıyla biz televizyonlardan görüyoruz.
04:23Yani orada bulunmak, orada çalışıyor olmak çok kolay bir şey değil.
04:28Ben deprem zamanı işte Şubat depreminde olduğu zaman Hatay'da bulunmuştum.
04:33Bulunmakla, orada olmakla çalışmak arasında gerçekten çok farklar var.
04:39Bir psikolog olarak, insan olarak, ümmet taş olarak yani her açıdan bakarsak bakalım orada bir insanlık sorunu yaşanıyor ve psikologlar olarak ruh sağlığı uzmanlığı olarak gerek psikologlar, gerek psikiyatrist hocalarımız, gerek çocuk psikolog, psikiyatri uzmanları, pedagoglar yani orada birçok alana ihtiyacımız var.
05:05İhtiyaç var. Ben kendi alanım açısından konuşabilirim ama diğer alanlarda da çok sıklıkla karşılaşacağımız ihtiyaçlar var.
05:15Bunlardan bir tanesi tıbbi sorunlar.
05:18Başka bir tanesi işte beslenme ihtiyaç.
05:22Yani çok daha gerçekçi sorunlarla karşı karşıya.
05:27Çünkü yanı başımızda ülke ve bu yanı başında ülke olması nedeniyle dertleniyoruz.
05:34Bakıldığı zaman Tolga Bey sadece yani evet yanı başımızda Filistin, Gazze dikkat kesiyor ama dünyanın her yerinde çocuklar bu travmatik olayla karşı karşıya kalabiliyor.
05:48UNICEF'in bununla alakalı bir çalışması var. 535 milyon çocuk travmaya maruz kalmış.
05:54Bu da dünyadaki bütün çocukların üçte biri.
05:58Yani bu kadar sık.
06:00İşte bakıldığı zaman işte Afrika'da olan çocuklar da görülüyor.
06:05İşte yanı başımızda savaş mağduru olan başka yerde depremle alakalı travmatik şeyler yaşanabiliyor.
06:11Dolayısıyla bunlar gerek insani yardım vakıflarının yani UNICEF gibi işte birçok dernek ve kuruşların bilhassa orada çalışmalar yaptığı bir şey olarak gözlenebilir.
06:26Peki bu oranda dünyadaki üçte bir oranında çocuğun travma gördüğü 500 milyon civarında bir çocuğun travma gördüğü verileri var.
06:34Bunlar peki doğal travmalar mı insan kaynaklı mı?
06:37İkisini de katıyorlar. 2017 yılı da UNICEF'in yaptığı bir raporda paylaşılıyor.
06:44Burada ikisi de travma yani travma sonucunda oluşan çocuklar da.
06:49Peki az önce bir travma değişiklik göstermek üzere çocukta 2 ila 4 sene etki bırakıyor dediniz.
06:57Atlatma süresi olarak mı yoksa bıraktığı etki mi?
07:00Çünkü şunu soracaktım. Bu 2 ila 4 sene geçtikten sonra hayatının ilerleyen safhalarında bu etkiler devam edecek midir acaba?
07:08Travmaya maruz kaldığımız durumlarda eğer devam eden belirtiler 2 ila 4 yıl sürüyorsa buna işte çocuk psikiyatristleri ya da yetişkin psikiyatristler travma sonrası stres bozukluğu tanısı alabiliyorlar.
07:21Oradaki tanı kriterlerine göre. Buradaki en önemli zevklerim de aşırı uyarılma, kaçınma davranışları, işte ağlama nöbetleri, ondan sonra öfkeli davranışlar, nesneye yöneltme.
07:36Birkaç sene önce yaptığım bir şey vardı. Bir dernekle yaptığımız bir çalışmalı vardı.
07:42Suriyeli çocuklarla alakalı bir gözlem şeyine başvurmuştuk orada.
07:47Çok sık karşılaştığım şeylerden bir tanesi Tolga bir şey oluyor. Öfke.
07:53Yoğun bir öfke var. Çünkü çocuk yaşta bir şeye müdahale edemiyor, kontrolünden çıkıyor.
07:59Çünkü çocukların bilissel şeyi daha açıktır yetişkinlere göre.
08:03Ve daha çabuk alıyorlar. Daha çabuk etkileniyorlar.
08:07Dolayısıyla etki belli bir süreden sonra tepkiyi de doğuruyor.
08:12Bir diğer karşılaştığım şeylerden bir tanesi de uyum problemi.
08:15Çok sıklıkla karşılaşıyoruz. Çünkü savaştan gelmiş ve orada başka ülkenin içerisinde olan çocuklara karşı bir uyum problemi yaşıyor.
08:27Bunda çok sık karşılaşıyoruz.
08:29Başka sık karşılaştığım şeylerden bir tanesi de alt ıslatma.
08:32Çok sık karşılaştığımız. Gece korkuları.
08:34Bunlar çok sıklıkla karşılaştığımız. Dolayısıyla bunlar yetişkinlik döneminde.
08:39Yani tedavi edilmediği zaman ruh sağlığı uzmanları tarafından yetişkinlik dönemlerinde büyük sorunlara yol açabilir.
08:49Çünkü kişinin insan kişilik gelişimi, çevresel faktörler, iş yaşamıyla alakalı durumlar birçok adaptasyon, dikkat problemleri gibi birçok problemlere neden olabilir.
09:00Peki gelecek hayatında, kariyerinde veya özel hayatında bazı sorunlara yol açabilir diyoruz.
09:09Bunun aksini görebilme şansımız var mı?
09:11Yani şöyle bu çocuklar, Gazze'deki şu anda soykırım altında olan çocuklar veya Suriye'de bir göç dalgası gelmişti bize geçtiğimiz 10 sene önce.
09:20İşte oradaki yine sonrasında anlaşıldı. Orada da bir soykırım varmış aslında.
09:25Oradan zorunlu göç eden Suriyeliler geldiği zaman çocukları rahat bir hayata geçtikleri zaman,
09:34normal okul hayatına, akranlarıyla aynı ortama girdiklerinde bu manada ve bu travmayı atlattıklarında veya travmayı yaşanmazlarsa
09:42bu yaşadıkları onların hayatında olumlu etki yapabilir mi?
09:46Yani diğer çocuklardan bir sıfır önde olmalarını sağlayabilir mi?
09:48Çünkü çok zorlu bir ortamda yaşamışlar ve hayatta daha kolay, daha girişken olmalarını,
09:55daha kolay para kazanabilmelerini, daha becerikli olmalarını sağlayabilir mi?
09:58Peki diğer yönden bu?
10:00Şimdi şöyle, yani bizim en temel özelliklerimizden bir tanesi güven.
10:04Yani çocuk o güveni sağladığı zaman, yani geldiği ülkeye, evet burası güvenlidir, ailem beni burada koruyabilir.
10:12O güven arayışı oluştuğu zaman, inşa edildiği zaman zaten çocuk ilerleyebiliyor, devam edebiliyor hayatında.
10:19Çünkü biz mesela her yere gittiğimiz zaman bir güven ararız.
10:23Mesela bir dostla oturduğumuz zaman, işte iyi, samimi, mesela güvenilir diyoruz mesela hayatımıza.
10:29Dolayısıyla buradaki çocuklarda o güven arayışı ve güvenle beraber gelen işbirliği, o terapotik kendi içerisindeki ilişki, uyum problemleri toparlanırsa gayet de iyi yerlere geliyorlar.
10:44Bu konuda babam eğitimcidir.
10:46Kendisinin de Suriyeli öğrencileri olmuştur.
10:50Ve çok başarılı öğrenciler.
10:51Yani o sorunları yaşayıp, işte atıyorum destek almak istiyorsa alıyor ya da işte orada, yani birçok etken var burada, çevresel faktörler mesela onu iyiye sevk ediyor, iyi şey yapıyor, uyum problemine yardımcı oluyor, güven aşılıyor gibi birçok konularda destekçi oluyorlarsa ya da ailede buna dair destek veren kişiler oluyorsa, çocuk iyi yerlere gelebiliyor.
11:13Tabii burada hani ülkemize gelen, gerek Suriyeli, gerek Kirsten'in olan bir de yani dil şeyi de var, bariyeri de var.
11:23Dolayısıyla uyumu zorlaştıran birçok konu var.
11:27Ama çocuk yaşta mesela geldiği zaman insana mesela 2-3 yaşında birçok dili kolay öğrenebiliyor küçükken.
11:33Ben de yurt dışında okuduğum zamanlarda arkadaşlarımın işte yeğenleri falan vardı, böyle birkaç dil aynı anda öğreniyorlardı.
11:42Bu da ileriki yaşlarında biraz daha dil bariyerini ortadan kaldırabiliyordu.
11:46Peki Gazze'de baktığımız zaman haberlerimizde verirken oradaki çocuklar ekrana geldiği zaman normal yaşantılarında tabii bir yemek kuyruğunda, su kuyruğunda olmadıkları zamanlarda normal zamanlarda çekildikleri zaman kayda normal oyun oynamaya devam ediyorlar.
12:07Top oynuyorlar, koşuyorlar, gülüyorlar, eğleniyorlar ve çevreleri harabe, bir savaşın, bir soykırımın ortasındalar ve o bombalar, tedirginlikler esnasında bunu yapıyorlar.
12:18Sanki yani arkadaki background'u değiştirdiğinizde o çocuklar oraya ait değilmiş gibi bir hisse kapılabilirsiniz.
12:27Bunu nasıl başarabiliyorlar peki?
12:29Evet, yani iki yıldır süren bir savaş var ve insanoğlu zaten travmanın tanımında da var, alışılmamışın dışında bir şey olmak, vücuda tehdit.
12:39Şimdi bir süreden sonra insanlar orada duruyor, alışıyorlar.
12:44Ama bu alışma sürecinde hayatlarını devam ettirdiği neticesinde hayat normale dönüyor kendi cidimizde.
12:49Mesela depremden etkilendiğiniz zaman da o konteynerlarda hayatlar devam etmeye başladığından itibaren kendi içimizde iyileşmelerimiz,
12:58kendi içimizde sosyal açıdan adaptasyonumuz, iyileşmemiz başlıyor.
13:04Mesela konteyner kentte neler vardır işte, orada halk eğitim merkezleri vardır, öğretmenler vardır, spor kompleksi vardır.
13:12Yavaş yavaş normal hayata geçildiği vakit beyin bunu artık normalize etmeye başlıyor.
13:17Diyor ki evet artık normal, geçti.
13:20Bir süreden sonra artık bu normal oluyor ama orada normal olmayan şeyler var.
13:26Yani hala devam eden top sesleri, kurşun sesleri, işte askerlerin birçok, işte harekatlar, işte helikopter sesleri, uçak sesleri gibi.
13:36Orada da bir gelen bir kısım var.
13:38Tabi bu onları her ne kadar derinden etkiliyor ve hayatlarını etkiliyor.
13:45Benim gördüğüm şeylerde güçlü insanlar olduğumda görüyorum.
13:50Yani bunun birçok şeyi var, maneviyat.
13:54Yani kendi içerisinde bunu şey yapıyor yani, öğütüyor.
14:01Mesela ne diyor işte Allah'tan geldim, Allah'a gidiyorum.
14:04Bir inanç var.
14:05İnancı kısmımız bizi o yönden şey yapabiliyor yani bize şehadet şerbetine kavuştu değil mi mesela.
14:15Dolayısıyla hani bu çocuk onu fark etmiyor.
14:18Geçenlerde ben bir video gördüm Tolga Bey.
14:21Baba neden gitmiyoruz diyor şey almaya, unu almayı.
14:25Diyor ki kızım ölürüz.
14:28Bir şey olmaz baba diyor, biz gidelim.
14:30Yani bunu duyuyor olmak gerçekten zorluyor yani insani olarak da.
14:37Neden? Çünkü ölmeyi göze alarak karnını doyurmak.
14:42Yani bu çok da şey bir cümle herhalde insanın içini de acıtan şeylerden bir tanesi.
14:50Tabi hani gönül isterdi ki hani oraya çok etkin bir şekilde bütün profesyonellerin olduğu
14:57gerek STK'lar, gerek bireysel kişilerin o anlamda güçlü bir şekilde orada olabilmesi ama
15:05öyle bir abluka var ki bu gerçekten zorluyor.
15:11Ne yapılabilir?
15:13Yani internet vesaire kullanılıyor bazı şeylerde görüyoruz.
15:17Hani oradan destek olabilir.
15:18Oradaki psikiyatristler, geçen bir psikiyatristin konuşmasına denk geldim.
15:23Bir hanımefendiydi.
15:26Gayet güzel şeyler söylüyor.
15:29İşte onlarla konuşulabilir.
15:31Yani insanın elinden ne geliyorsa, bu bizim ruh sağlığı uzmanımız olarak din, dil, ırk ayırt etmeden
15:39insana yaklaşmak en büyük şiarımız bizim, hedefimiz.
15:43Dolayısıyla bu konuda akşam gece yatağa yattığımız zaman evet bir insana da dokunabildik diyebilmek çok önemli.
15:53Kayıtsız kalamıyoruz yani gaziye.
15:56Peki bu dinlediğiniz, izlediğiniz psikolog Filistin'de olan bir psikolog.
16:02Bir psikiyatrist, evet oradaki psikiyatrist.
16:0680 yaşındaki bir hanımefendi, yani bir hastasının yaşadığı işte o belirtileri vesaireyi
16:14ben diyor nasıl bir ilaç vereceğim falan gibi konuşuyor.
16:18Tabii onları dinliyor olmak orada olan için gerçekten iyi bir yansıtıcı.
16:25Çünkü biz her ne kadar evet, sizler aracınızla televizyondan an ve an görsek de bazı görünmeyen kısımlar var.
16:32Hani bilemediğimiz, duymadığımız.
16:34Şimdi bakıldığı zaman orada birçok şey de var.
16:37Yani ölüm var, yaralanma var, taciz var, tecavüz var.
16:43İşte barınmadan yoksun bırakma var, beslenmeden yoksun bırakma var.
16:48Yani birçok insani sorunlarla karşı karşıya kalmakta.
16:53Dolayısıyla bunun getirdiği şey de bir o kadar da kolay şeyler olmuyor.
16:59Aslında çok kıymetli bir şey söylediniz burada.
17:03Bu manada belki bu yapılmıştır, yapılıyordur ama eğer yapılmıyorsa, düşünülmediyse şimdiye kadar
17:10buradan önerimiz olmuş olsun.
17:11Hani bir şey yapmak isteyen meslektaşlarınız varsa bu manada gazimiz adına
17:16iletişim kanalları bazen kıt olsa da dediğiniz gibi bazılarının telefonu oluyor,
17:21iletişim kanalları açık oluyor veya sosyal medyada görebiliyoruz.
17:25Bunlar vasıtasıyla aslında oraya da orada psikolojik destek verilebildiği imkanlar dahilinde
17:32aslında verilebilirse gönüllü olarak.
17:35Buradan bir önerimiz olsun bizim de belki hani bir çocuk dahi olsa dokunulabilirse ne mutlu bize.
17:41Yani buradan bir şeyler yapmak isteyen psikologlar, psikiyatrlar varsa Enes Bey'in meslektaşları.
17:46Hani böyle bir proje geliştirilebilir aslında imkanlar dahilinde oradaki çocuklara veya bireylere
17:52ulaşıldığı takdirde destek, uzaktan destek şeklinde bir yardımınız dokunabilir diye
17:59buradan bir fikir çıkartmış olalım kendimizce.
18:03Çocuklar oyun oynuyor dedik harabelerin içinde o noktada.
18:09Tabii onların oyunu bizim çocuklarımız gibi zaman geçirmek veya büyümek bir şeyler öğrenmek değil de
18:15onların oyunu bir de terapi görevi görüyor diyebilir miyiz onlar için?
18:20Evet oyunun iyileştirici özelliği vardır.
18:22Yani buradan hani çözüm odaklı oyun terapileri, deneyim, işte çocuk merkezli oyun terapileri gibi birçok çocukla alakalı terapi modelleri var.
18:34Bunlar içerisinde oyunun iyileştirici özelliği var.
18:38Yani çocuk oynamak ister.
18:40Yani ne yapmak istesin başka?
18:42Çocuk çünkü.
18:45Oynadığı oyuncaklardan tutun oynadığı süre dikkatiyle alakalı her şeyi etkiliyor orada savaş.
18:51Dolayısıyla bizim çalıştığımız dönemde mesela savaş, işte böyle savaşa maruz kalan çocuklara
18:59genelde böyle tankla, işte kamyonla, silahla erkekler mesela oynuyor.
19:06Bu da çocuğun nasıl bir yapıda olduğunu görünebiliyor.
19:11Kız çocuklarına bakıyoruz işte yakan top oynuyor orada ip atlıyor.
19:16Evet onlar yaşamın devam ettiğiyle alakalı bir şey var.
19:20Çocuk oynamaktan başka bir şey yapmıyor.
19:23Fakat hani burada görüyoruz ki mesela çocuğun vurulduğu şey o daha travmatik oluyor.
19:30Mesela bir çocuk oynarken o sırada başka bir çocuk vuruluyor.
19:34Yani o çocuğun yani belki orada tekrar oyun oynamayacak.
19:39Kaçınma davranışı gelecek, aşırı uyulacak.
19:42Gece ağlamaları başlayacak ya da çok yoğun ağlama krizleri ya da anne ya da ebeveyne işte anne ya da babaya çok yapışan bir çocuk olabilecek.
19:55Yani bunun etkilerini görebiliyoruz.
19:58Ama tabii hani burada bütün kesimden bahsetmiyoruz.
20:02Belli bir kesimde evet yani bunu fark edebiliyor.
20:06Travma yaşamıyor ama çok küçük bir şeyden bahsedebiliriz Tolga Bey çünkü.
20:11Zaten travmayı, travma yapan şey yani tehdit olan bir unsur.
20:17Alışılmamış hızın dışında.
20:19Mesela biz her gün savaş yaşamıyoruz.
20:21Biz her gün boşanmıyoruz.
20:24Ya da her gün depremi yaşamıyoruz.
20:25Onun için vücut tepki veriyor.
20:27İlk başlarda verdiğimiz tepki bir o kadar doğal.
20:30Yani vermek zorundayız biz.
20:32Yaratılış gereği böyle yaratılmışız.
20:35Ve bu bedensel tepkileri, duygusal tepkileri vermek zorundayız.
20:40Vermediğimiz zaman bir problem.
20:42Yani ne oluyor?
20:44Mesela künt duruyor, hiçbir şey konuşamıyor.
20:46İşte o zaman bir problem var.
20:51Donuyoruz, kaçınma davranışı gösteriyoruz.
20:53Ondan sonra iyileşebiliyorsak iyileşiyoruz, iyilemez.
20:57İyileşemezsek de zaten bu belirtiler daha sonra uzmanlar tarafından,
21:01travma sonrası, stres bu.
21:02Bir de toplumsal baskı var diyebilir miyiz?
21:04Burada ülkemize dönecek olursak veya belki orada da hani korktuğunu belli etmeme gibi durumlar.
21:11Mesela belki çok korkuyoruz ama veya çok dehşetli bir tepki verebileceğimiz noktada,
21:17vermemizin sağlıklı olduğu bir noktada belki de yanımızdaki, civarımızdakilerin varlığı nedeniyle
21:22hani kendimizi sıkıp tutmak bu da aslında olumsuz bir durum değil mi?
21:28Evet, toplumsal mitlerimiz var.
21:30Yani bizim kendi içimizde mitlerimiz var.
21:32Nedir mesela?
21:33Erkek ağlamaz.
21:34Yani erkeğin göz pınarıyla işte hanımefendilerin göz pınarları farklı mı?
21:41Değil.
21:42Aynı.
21:42Yani erkek de ağlayabilir, kadın da ağlayabilir.
21:45Ya da erkek güçlü olmak zorunda, kadın şunu yapmak zorunda.
21:51Hep böyle bir şeyler var böyle.
21:53Dolayısıyla biz toplumsal olarak duygusal varlıklarız.
21:57Yani Türk toplum olarak, kendi ülkemizde yaşayan toplumlar olarak duygusal varlıklarız.
22:02Ama duygularımızı ifade etmekte zorluk yaşıyoruz.
22:05Bizler hep danışanlarımıza destek verdiğimiz zaman ya şu duygunu yazar mısın?
22:10Hani neyi ifade ediyor?
22:12Çoğu danışanlarımız bunu yazmakta zorlanıyorlar.
22:15Yani duygularımızı ifade etmekle de alakalı şeyiz.
22:19Mesela beni kırdın, beni üzdün.
22:24Yok ya beni ne kıracaksın?
22:26Ben iyiyim, güçlüyüm.
22:28Her zaman güçlü olmak zorunda değiliz.
22:30Yorgun da olmak zorundayız.
22:32Üzgün de olmak zorundayız.
22:34Çünkü bu hayatın getirdiği bir şey.
22:36Bütün şeyimizi yaşayabiliriz.
22:38Onun için bir şeyi gizlemek bir saatten sonra ortaya daha büyük şeyler ortaya çıkarabiliyor.
22:46Öfkesini o an ifade edemiyor.
22:48Sağlıklı ifade edemiyor.
22:49Öfkeyi ifade edici tarzı çok sağlıklı olmayabiliyor.
22:53Burada diğer olayda birden öyle patlıyor.
22:58Nesnelere zarar veriyor.
23:00İşte kapıyı, camı kırabiliyor.
23:02Bu tarz şeylere çok karşılaştığım zamanlarda olabiliyor.
23:05Peki az önce Gazze'deki çocuklardan oyun oynarken ve iki yanında bir bomba patlıyor arkadaşı.
23:11Şehadet eğriyor demiştik.
23:13Gazze'deki çocuk yakinen yaşıyor onu, görüyor.
23:17Onun psikolojisini ele aldık.
23:18Peki bunu televizyonlardan gören veya herhangi bir vesileyle gören şu anda ülkemizde olan çocuklarımız bu görseli veya bu videoyu, bu durumu gördü, şahit oldu.
23:33Orada bir ölüm var, bomba patlıyor.
23:35Bununla karşılaştı.
23:37Ebeveynler, büyükler o çocuğa nasıl yaklaşmalı peki?
23:41O konuyu nasıl aktarılıyor?
23:42Evet, toplum tarafından dikkat edilmesi gereken unsurlardan bir tanesi de oldu.
23:46Yani bizler aslında bir şeyi paylaşırken onlara destek oluyoruz, onların duygularını erttaş oluyoruz derken bir taraftan da ikinci travmalara yol açabiliyor.
24:00Yani çocuk WhatsApp durumlarından ya da işte diğer sosyal medya mecralarından gördüğü herhangi bir görselle yaşadığı sorunları bizzat onu yaşıyormuş gibi hissedebilir.
24:12Dolayısıyla burada şey önerilebilir ailelere, ebeveyn kilitleri var mesela internette, yani şu sitelere girmesi, şu uygulamalara girmesinin bazı noktalarda orada şey yapılabilir.
24:27Çocuğun her yaş grubuna göre belli bir açıklama yapılabilir.
24:31Yani gördüğü zaman çocuk pedagogları, çocuk psikiyatri uzmanı, ruh sağlığı uzmanları bu konuda biraz daha detaylı anlatabilirler.
24:42Çünkü orada gördüğü şey karşısında dehşete kapılabilir.
24:45Çünkü normal şeyler değil, mesela birinin bacağı kopuyor, biri kanlar içerisinde, biri sedyede.
24:52Yani biz normal yetişkin olarak çok kendimizi kötü hissediyoruz.
24:58Dolayısıyla burada ondan kaçınmakta fayda var.
25:01Yani bizler bir şeyi paylaşırken de dikkatli ve özenli olmamızda fayda var.
25:08Burada çocuklara çok zarar verebiliriz.
25:11Bu dikkatli olmasına fayda var, öyle diyebiliriz.
25:13Peki, Gazze'deki bu mezalim durum çocuklara nasıl anlatılmalı, aktarılmalı?
25:24Yani bir dava bilinci olarak bahsediyorum ama orada bir ölüm var, kıyım var, soykarım var.
25:30Ve çocuğumuza da bunu anlatmak, aktarmak istiyoruz.
25:33Bunu anlatmak doğru bir düşünce midir?
25:37Ve eğer bunu anlatmak istersek, bunun bir yaşı, kritiği, zaman dilimi var mıdır?
25:43Ve ondan sonraki süreç nasıl işlemeli?
25:45Evet, orada televizyonlarda gördüğü birçok şey var, birçok olay var.
25:51Yani yaralanmasından tuttuğun işte başka şeylere kadar birçok olay görüyor.
25:55Bu belli yaş gruplarına göre anlatılmalı.
25:58Yani mesela bağımlılıklarda da öyledir, işte başka konularda da öyle, travma durumlarında da öyledir.
26:05Çocuğun kendi yaş grubuna göre çocuk psikiyatristlerin uygun gördüğü, çocuk pedagoglarının uygun gördüğü şekilde ifade edilmeli.
26:13Yani her yaş grubuna göre Gazze'deki durum anlatılabilir mi aslında?
26:17Evet, yani çok çocuk yaşta, küçük yaşta anlatılan durumlarda problem teşkil edebilir.
26:24Aile onu öyle anlatmalı.
26:26Yani bir uzman eşliğinde bunu paylaşılıyor olması en değerli olanıdır.
26:31Çünkü aile bir şeyleri normal anlatırken ya da doğrudan anlatırken çocuğuyla alakalı psikolojik sorunlar, ruhsal sorunlarla karşı karşıya kalabilir.
26:43Onun için bir uzmandan destek alarak ilerlenmesinde yarar olduğunu düşünüyoruz.
26:47Peki, aslında şimdi bir örnek isteyeceğim sizden.
26:51Zira ben de kendimden bir soru sormak istiyorum.
26:53Yani yiyenlerim var mesela, bir yere gittiğimiz zaman, bir şey alınacağı zaman, o alınmayacak boykot mesela dediğimiz zaman onlar da sağ olsunlar maşallahın bu manada bilinçleniyorlar.
27:06Ama hani boykot ne demek, niçin boykot diye bir soru geldiği zaman, şimdi Gazze'yi söylüyoruz, Gazze'de kötü durum var diyoruz, anlatmaya çalışıyoruz.
27:15Yani ilkokul şu anda, birinci sınıfa giden bir çocuğa boykotu adapte ederken, boykot niçin yapılıyor?
27:22Gazze'deki durum yüzünden diye bir girizgah yaptık.
27:25Bundan sonra nasıl ilerlemeliyiz peki?
27:28Nasıl bir girizgah ve oradaki durumu anlatılmalı aslında örnek veriyor?
27:31Şunu da sormak istiyorum.
27:32Yani siz öyle söylediğiniz zaman yeğeniniz ne cevap verdi?
27:35Mesela boykot, boykottan kaynaklı biz bunu alamıyoruz.
27:39Dediğiniz zaman o ne diyor?
27:41Boykot nedir diye bir soru geliyor.
27:42Onu açıkladıktan sonra, işte niye ölüyorlar ki veya niye ölüyorlardan kastım, yani niye kötü bir durum var ki orada diye bir soru geliyor aslında.
27:52Neden oluyor bunlar yani?
27:53Evet, zihin onu ilerletemeye, yani yaş itibariyle.
27:56Çünkü toplumlar, işte bakıldığı zaman savaşçı olan toplumlar geliyor bir yeri şey yapmak için ya da dini belli bir şey var.
28:06İşte İsrail'in Nil-Fırat arası vesaire.
28:09Dini kısımlar olduğu için biz bunları anlatamıyoruz.
28:12Yani çocuğun o şeyi, zihni orada duruyor.
28:17Belki o kadar anlatabiliyoruz.
28:19Çözüm yolumuz bu kadar olabiliyor.
28:21Anlayış gösteriyor mesela bazı çocuk.
28:23Bazı çocuk hayır diyor ben kola içeceğim.
28:25Ben kola içmek istiyorum da diyebiliyor.
28:28Burada ailelerin tabii kendi içerisinde anlatıyor olmaları, destekliyor olmaları,
28:32Çocuğun kendi ruh sağlığı için dönemi, bu uzlaşı içerisinde olmak, destekleyici olabilmek, ailenin bu durumu açıklayıcı olabilmesi gibi birçok etken burada şey olabiliyor.
28:44Yeğeninizin de sorduğu çok da var yani neden ölüyorlar?
28:48Yani hepimizin anlam aradığı şey yani bu insan neden ölüyor?
28:52İşte belli bir şeyden dolayı, belli bir amaç ya da belli bir plandan dolayı bu tarz şeyler yaşanılıyor maalesef.
29:00Gazze'mizdeki durum bu şekilde çocuklarımıza aktarmamız gereken noktada çok dikkatli olmamız gerektiğinin altını çiziyorsunuz bu manada sizler de.
29:13Yani durumu anlatırken, aktarırken de aslında onların psikolojilerini de bozmamalıyız.
29:18Onlara ayrı bir travma oluşturmamalıyız ama bir şekilde de aktarmalıyız, anlatmalıyız profesyoneller vesilesiyle.
29:24Bunun yani bunda göz ardı etmemeliyiz.
29:27Çocuğa hiç anlatmama gibi bir durum olmamalı değil mi bu?
29:29Yani orada görüyorlar zaten televizyonda ya da haberlerde vesaire ama burada filtrelemek de önemli.
29:35Çünkü baştaki çocuğun görebileceği bir şey kendinin de agresiyonuna, agresif davranmasına da sebebiyet verebilir.
29:46İkincisi mesela gece uyuyamamasına da sebebiyet verebilir.
29:50Sürekli ışıkla uyumak isteyebilir.
29:53Ya da kaçınma davranışı gösterebilir.
29:55Yani buradaki travmadaki belirtileri çocukta yaşayabilir.
30:03Ona göre etkin, uzman eşliğinde ifade ediyor olmak önemli.
30:07Onların görebileceği şeyleri şey yapmak lazım.
30:10Çünkü filtrelemek bu açıdan önemli.
30:13Yani ebeveyn kontrolünde.
30:14Tabii ki bir yasaktan ya da onu kısıtlamaktan ya da farklı bir yere sürüklemek istemiyoruz.
30:22Hani ama herkesin yaş kurulunun kendini özgü anlama ve anlamlandırma kapasitesinin olabileceğini düşünmek ona göre destek olmakta fayda var.
30:33Onun için şu anda spesifik bir örnek veremiyoruz değil mi?
30:36Yani o çocuğa özel olmalı o.
30:39Tabii yani şeyde de var filmde var her çocuk özeldir diye bir şey vardı.
30:44Oradan aklıma geldi bir şey fraksiyon açısından.
30:48Evet yani her insan farklı.
30:51Yani biz aynı mahallede büyüyelim Tolga Bey.
30:55Sizin anne babanız farklı olduğun için bizim de kişilik yapılarımız farklı olabilir.
30:59Yani aynı dinden, aynı mahalleden ya da aynı benzer yapılara o bile farklı.
31:05Bakıyorsunuz mesela beş tane kardeşi var bir annenin.
31:10Anne vefat ettiği zaman bir tanesi çok üzülüyor.
31:13Bir tanesi diyor ki bak ablam üzüldü onun yanında olmam lazım.
31:16Bir tanesi diyor ki ya annemin evi vardı onu nasıl böleceğiz abi.
31:20Yani herkes çok farklı.
31:22Beş parmağın beşi biri olmuyor.
31:23Onun gibi.
31:24Aynen öyle.
31:25Yani herkesin vereceği tepkiler de farklı.
31:28Duygusal tepkiler farklı.
31:30İşte davranışsal tepkiler farklı.
31:32Ama gaziye dönecek olursak oradaki birçok psikiyatrik sorunları, psikolojik sorunları beraberinde getiriyor.
31:41Bunlardan bir tanesi işte agresyon, saldırgan davranışlar, riskli davranışlar.
31:47Ben şuraya da değinmek istiyorum.
31:50Çocuklarda canlı kalkan olma.
31:54Yani annem, babam, amcam ölmesin.
31:57Önüne atlama.
31:58Canlı kalkan olma.
32:00Orayı bir büyük bir şey gibi.
32:02Bir şey de intihar bombacıları.
32:05Yani biz mesela konumuz konuşurken hep çocuklar, çocukların psikolojik durumunu, bir taraf var ki bu durum evet ben dinim, dilim, vatanım için burada ölmeye hazırım.
32:21Mesela çocuk bombacılar var.
32:23Bakıyorsunuz pazara giriyor gün.
32:26Bu tarz şeyler de var.
32:27Yani tamamen şeyin uzaklaştığı bir psikolojiden bahsedebiliriz.
32:33Tabi yani hani oralarda yetişkinlerden tutun, bağımlılıklardan tutun işte birçok şeyle beraber hani bu söz konusu olabiliyor ama daha da şeyine küçük yaştaki insanların orada çok şık gördüğü oluyor.
32:51Ben şimdi bunu söylerken aklıma şu geldi.
32:54Güney Afrika'da Kenya diye bir şey var, bir bölge var.
32:59Burada iç savaşla alakalı bir problem yaşanıyor.
33:02Bu söz savaş bir yılda bir milyon çocuk ölüyor.
33:07Bir milyon.
33:07Evet yani aslında dünyanın her yerinde çocuklar travmatik olaylarla karşı karşıya.
33:15Yani 535 milyon insan çocuk hiç az buz bir rakam değil.
33:21Yani söylerken şey söyleniyor ama.
33:24Peki bu rakamların ülkemizdeki yansımaları nasıl?
33:28Ülkemizdeki çocuklarımız, küçük yaştaki evlatlarımız en çok hangi travmalarla karşılaşıyorlar?
33:35Evet yani bizim ülkemiz Avrupa ile Orta Doğu'nun arasında geçiş bölgesi olan bir ülke.
33:44Dolayısıyla her türlü şeyle karşı karşıya maruz konuluyor.
33:48Birincisi biz deprem bölgesiyiz.
33:50Deprem ülkesiyiz.
33:53İşte iki sene önce olan Şubat depremi.
33:5510 tane il etkilendi.
33:57Depremle alakalı sorunlar yaşıyorlar.
34:01İkincisi savaş, göç kapımızda.
34:04İşte Filistinli çocuklar, bir aileleri Suriyeli, Afganistanlı, işte diğer taraftan baktığı zaman birçok ülkelerden gelen yani bir göç alan ülkeyiz.
34:16Bunlarla karşı karşıya başka ne yola siyasi sorunlar olabiliyor, ekonomik sorunlar olabiliyor.
34:22Yani birçok açıdan ülkemiz kolay bir ülke değil.
34:28Dolayısıyla burada çocuklarımız etkiliyor.
34:30Mesela gelecek kaygısı yaşayabiliyor bir çocuk.
34:33Depresif belirtiler gösterebiliyor.
34:37Kaygıyla alakalı, kaygılarını yönetmekle alakalı sorunlar yaşayabiliyor.
34:42Hiperaktivite gibi sorunlar yaşayabiliyor.
34:46Dikkat, odak problemleri yaşayabiliyor.
34:48Yani ülkemizde yaşanılan birçok şeyler, bunlar gerek afetler, insan eliyle olan gerek doğa yoluyla olan afetlere karşılaştığımız durumlarda birçok etkileri olabiliyor.
35:02Yani birçok şeyi görebiliyoruz ülkemizde.
35:06Peki bu manada sona doğru yaklaşırken okullarımız da açılıyor.
35:11Eylül ayına geldik, neredeyse gireceğiz.
35:138 Eylül'deydi galiba okullarımızın açılış tarihi yanlış olmasın.
35:18Aileler, evlatlara nasıl yaklaşma bu manada?
35:22Hem birinci sınıfa başlayacak çocukları için hem de sınav maratonuna girecek olan öğrencilerimiz için.
35:28Nasıl bir yaklaşım sergilemelidir?
35:31Evet, bebeğin olmak kolay değil gerçekten.
35:34Yani çocukları büyütmek, yetiştirmek, onları bir yere getirmek, evlendirmek işte.
35:40Bunlar kolay süreçler değil.
35:41Şimdi size söyleyince ben de Eylül'ün yaklaştığını fark ettim.
35:45Evet, okul sürecinde birçok sorunla karşılaşabiliyorlar.
35:49Bunlardan bir tanesi ayrılma aksiyetesi yaşayabiliyorlar.
35:52Yani çocuğun okula gitme gerek.
35:55Okula başlama dönemleri de.
35:56Kaygı seviyeleri farklı olabiliyor.
35:59Bazen uyum problemleri söz konusu olabiliyor.
36:01Akademik başarıda farklılık söz konusu olabiliyor.
36:05Sınav yakınlarda tercihler açıklandı.
36:11Mesela o insanların orada gelecekle alakalı düşünceleri var, kaygılar var.
36:15Yani ne olacak?
36:17Bazı insanlarda umutsuzluk, umut umutsuzluk söz konusu olabiliyor.
36:21Yani ben bu üniversiteyi bitirince ne olacağım?
36:24Nereye varacağım?
36:25Para kazanabilecek miyim?
36:27Bununla alakalı...
36:27Ben hatırlıyorum kendimden.
36:30Çok yani boğucu bir süreç oluyor.
36:32Çok gerçekçi bir şey bu arada Tolga Bey.
36:35Yani insanın para kazanma endişesi gerçekten yorucu bir endişe.
36:40Neden?
36:41Çünkü ev sahibimiz ya da market şunu demiyor.
36:46Ya ne güzel güldün sen hadi vızlar senin olsun demiyor.
36:50Dolayısıyla biz karşımıza bir parayla alakalı bir şeyimiz var.
36:54Ama belli bir yaş geçince belki de herhalde şey oluyor.
36:58Yani parayla olan ilişkin ya işte bir şekilde kazanıyoruz.
37:03Önemli olan kendi sağlığımız, önemli olan yanımızdaki insanların sağlığı diyebiliyoruz.
37:10Bunları diyebilmek önemli ama her ne kadar da bir taraftan da onu da düşünmeden edemiyoruz.
37:17Ben bugün söylediğim bir şey aklıma geldi.
37:20Diyor ki şair hangi gece sabah olmadı ki?
37:23Yani bir şekilde oluyor.
37:26Borçlarda şey olabiliyor, başka şeyler de olabiliyor.
37:29Ama önemli olan hep derlerce büyüklerimizde.
37:33Yani sen iyi ol, sen sağlıklı ol, gerisi gelir.
37:37Olabiliyor yani o.
37:38Mümkün olabiliyor.
37:39Yani aslında hayatın gelip geçiciliği veya anne babanın eriştiği bu tavırı çocuklarına aktarmalı değil mi?
37:49Yani belki anne baba evet yani sevdiklerim yanımda olsun, sağlık, saatim olsun, bana kafidir diyor ama
37:56çocuğu sınava girecek bir çocuğu için hadi oğlum, hadi kızım işte bunu başarmalısın, yapmalısın, yapmasan yandın, bittin, kül oldun gibi bir baskı da olabiliyor.
38:04Ve şu bölümü seçeceksin, şu olacaksın, şu avukat olacaksın, mühendis olacaksın gibi baskılamalar da olabiliyor.
38:10Yani kendi o eşi aşmış olduğu halde bunu uygulayabilenleri de görüyoruz değil mi?
38:15Evet bunu kesinlikle görebiliyoruz.
38:18Hani projette ettiğimiz bir şey var.
38:20Mesela anne ya da baba kendide gerçekleştiremediği şeyler çocuğa projette de yansıtabiliyorlar.
38:27Bak işte çalış babam benim gibi olma.
38:30İşte çalış bak böyle olması lazım.
38:32İşte bu tür dışarıdan gelen şeyler çocuklarda bir performans kaygısı oluşturabiliyor Tolga Bey.
38:38Dolayısıyla aslında doğru yapabileceği ya da akademik olarak başarı elde edebileceği konuda kaygısıyla beraber yoğun bir şekilde başarısızlığa neden olabiliyor.
38:49Tabii başarı ve başarısız kavramlarına da el almak lazım sonra ama dolayısıyla yani istediği performans sonucunu alamıyor diyebiliriz.
38:57Bu da çocukta genel itibari yaşadığı işte bir gelecekle alakalı kaygı oluşturabiliyor, depresif belirtileri ortaya çıkabiliyor.
39:06Onun için ebeveynlerin burada destekleyici, motivasyonel görüşme yapıyor olması da önemli.
39:12Yani evet işte ben seni seviyorum, sen benim evladımsın.
39:17Sınavda başarılı olup ya da işte yapıp yapamaman sana kalmış.
39:21Ben senin yanındayım diyebilmek çok destekleyici.
39:23Dolayısıyla çocuk yani kazanamasa bile bu şekilde ailesinin destekçi oluyor olması daha sağlıklı olacaktır.
39:32Çünkü sağlıklı olunca çocuk mühendisi olacak, sağlıklı olunca çocuk işte bir ototamircisi olacak, elektrikçi olacak.
39:41Bir de toplumun beklentisi var, herkes okumalı.
39:44Bizim hepsine de ihtiyacımız var, toplum olarak bütün gençlere ihtiyacımız var.
39:50Asıl meristere tabii ki ahlaki değerler, değerli olmak.
39:54Bu çok önemli.
39:55Bu arada psikolojik olgunluğa erişmiş herkese ihtiyacımız var aslında.
39:59En olmayanlar şu anda ne yazık ki.
40:01Kesinlikle.
40:01Peki bunun en başında dönecek olursak hani ilk birinci sınıfa başlayacak olan çocukta ayrılma anksiyeti hissedirdiniz galiba.
40:08Ayrılma korkusu yaşayabilir.
40:11Böyle bir durumla karşı karşıya kaldı aile.
40:14İlk zamanlar belki normal diyebiliriz.
40:16Bunun süresi ne kadar?
40:17Ne kadar bu ayrılma korkusu devam ederse artık bir profesyonel danışılmalı.
40:21Şimdi biz bakıyoruz mesela çocuk gidiyor, anne de sınıfa kadar gidiyor.
40:28Yanında oturuyor, dersi dinliyor.
40:30Bu uzarsa yani bu birkaç haftaları aşarsa burada kişinin uyum problemi şey olabilir.
40:37Güvenli bağlanan çocuklar da şöyle oluyor.
40:42Anne bir yere kadar bırakıyor.
40:44Bir yerden sonra hadi Ayşe Fatma sınıfına gitmelisin.
40:49Orada vakit geçirmelisin.
40:51Bu uzadığı zaman çocuğun orada kaygı yaşadığı zaman, ağlama krizi yaşadığı zaman bir çocuk psikiyatrisini çocuk psikoloğuna götürmekte fayda var.
41:01Çünkü ilerleyen dönemlerde bu problemler oluşturabiliyor.
41:06Yani birinden ayrışma noktasında, bireyleşme noktasında sorunlarla karşı karşıya kalabilir.
41:12Nasıl ebeveynlere burada o konuda öneride bulunacak olursak eğer, çocuklarınızı güvenli alana bırakıp orada onun akademik bir şey için ortamda bulunmasını sağlamak en değerli olanıdır.
41:25Çünkü bizler evet ebeveynlerimizle beraberiz ama bir tarafında bireyleşme, birey olma özelliği taşıyoruz.
41:33Yani yalnız yemek yapma, yalnız yaşama, işimize gitme.
41:39Çünkü gelişimin bir parçası.
41:42John Bowie'nin bu konuda çok önemli bir şeyi var.
41:46Diyor ki, devinime müdahale eden ebeveynlerde patolojik sorunlar ortaya çıkabilir.
41:52Bu dönem yani devinim dediğimiz şey bir yaşamaya küsüp devam eden bir durum.
41:57Eğer oraya müdahale edildiği zaman çocuk sağlıklı bir şeyle karşı karşıya kalamayabilir aile.
42:05Onun da gelişimi için dışarıdaki düş dünyaya ayak uydurması, onunla savaşması, üzülmesi bunları yaşaması gerekiyor.
42:14Evet, peki. Çok kritik dönemler, zaman dilimleri.
42:18İşte aslında birey olma, olabilme veya onu da öğrenme süreçleri de çok kritik oluyor bu manada.
42:25Toparlayacak olursak peki, son sözler dersem, vereceğiniz mesaj ailelere, ebeveynlere,
42:31belki bu saatte uyumaları lazım ama çocuklar izlemiyordur herhalde.
42:35Onları buna aktaracak, uygulayacak olan kişilere, izleyicilerimize son sözler olarak neler dersiniz?
42:40İlk başta Gazze ile başladık. Oradaki ebeveynlere ne söyleyebiliriz diye düşündüm, taşıdım.
42:50Gerçekten bir şeyleri bulmak zor, bir şey söylemek de gerçekten zor.
42:55Umarım bir an önce bu kaotik, bu savaş ortamı biter, refaha erer ve ruh sağlığı uzmanları,
43:04işte bütün STK'lar gerektiği desteği sağlamış olur.
43:11İkinci olarak da yaklaşan okulla beraber, tabii burada hem çocukların aktiviteleri,
43:19hem yaşam düzenleri, hem onlara yaklaşım açısından destekleyici, motivasyonel,
43:25bir o kadar onları koruyucu ve kapsayıcı, onların bireyleşme yönünde olan özelliklerine destek veriyor olmalarını önerebiliriz.
43:33Bu saatte de, yani uyumayan çocuk olursa da onları yataklarına davet edebiliriz belki.
43:42Peki, ben teşekkür ediyorum, kıymetliyorum kendisine.
Yorumlar