00:00Pandemi döneminde herkes eve kapandığında aslında o herkese dahil olamayan eve kapanamayan meslek grupları vardı.
00:08Bu meslek gruplarından bir tanesi de motokuryelikti.
00:12E-ticaret şirketlerinin karları arttıkça hayatı eve sığamayan motokuryelerin sayısı da artıyordu.
00:18Türkiye'de E-ticaret hacmi geride bıraktığımız son 5 yılda büyümeye devam etti.
00:24Ticaret Bakanlığı'nın verilerine göre E-ticaret hacmi 2024 yılında Türk lirası bazında 3 trilyon liraya, Amerikan doları bazında yaklaşık 90 milyar dolara ulaştı.
00:36E-ticaret şirketleri devasa karlar elde ederken bu karları onlara sağlayan piramidin en altındaki emekçi grupsa motokuryelerdi.
00:45E-ticaret şirketlerine devasa karları az gelmiş olacak ki akıllarına dahiyane bir fikir geldi.
00:52Bizimle çalışmak istiyorsanız kendi adınıza şirket açacak, motokuryo olmak için motosiklet, kask, eldiven, dizlik, taşıma çantası gibi tüm araç gereçleri kendiniz alacak,
01:03kendi sigortanızı kendiniz yatıracak, trafikte olası bir kazada can ve mal güvenliğinizden tamamen kendiniz sorumlu olacaksınız dediler.
01:13Tüm bunları da bir ambalaj da insanlara sundular.
01:17Bu ambalajın adı esnaf kuryelikti.
01:19Kendi işinizin patronu olun dediler.
01:22Çalışma saatlerinizi kendiniz belirleyin dediler.
01:25Sözde motokuryelerle e-ticaret şirketleri arasında işçi işveren ilişkisi değil iş ortaklığı ilişkisi vardı.
01:33Bu süslü sözlerle pek çok insanı özellikle de gençleri bu alana çektiler.
01:38Başka işlerde yine çoğunlukla hizmet sektöründe düşük ücret ve uzun çalışma saatlerine mahkum olan insanlar motokuryeliği bir çıkış olarak görüp bu alana yönelmeye başladı.
01:49Mesela zincir marketlerde sömürülmek yerine kendi işlerinin patronu olma hevesiyle motokurya çarkına akın akın dahil olmaya başladılar.
01:59Tabi sıfırdan motokurya olmak için yüz binlerce lira para harcanması gerekiyordu.
02:05İnsanlar kredi çekti, borca girdi, borçlar büyüdü.
02:09Bugün bir milyonun üzerinde motokurya olduğu düşünülüyor.
02:13Düşünülüyor diyorum çünkü iktidar bu konuda bir veri tutmuyor.
02:16Bu kuryelerin büyük bir bölümününse esnaf kurya olduğu düşünülüyor.
02:21Düşünülüyor diyorum çünkü iktidar bu konuda da bir veri tutmuyor.
02:26Neticede bunca insan dünyada güvencesiz ve geleceksiz işlerin yeni adı olan GİK ekonomisinin motokurya iş koluna dahil olmuş oldu.
02:36Sonuç olarak e-ticaret şirketleri aslında parça başı işçilik demek olan motokuryeliği işçilerin bütün sorumluluğundan, bütün maddi yükünden kurtulmak için kanunun arkasından dolanarak esnaf kuryeliği icat etmiş oldu.
02:52İktidarsa bu duruma karşı önlem almak bir yana motokuryelerden nasıl daha fazla vergi alırımın derdine düştü.
03:00Tüm bunlar olurken motokuryeler trafikte can vermeye devam etti.
03:04Kurye Halkları Derneği'nin motokurya ölümleri raporlarına göre 2023 yılında 68, 2024 yılında 63 olmak üzere sadece son 2 yılda 131 motokurya iş cinayetlerine kurban gitti.
03:19Kurbanlardan 9'u çocuktu.
03:21İsimleri kamuoyu gündeminde yer alan motokurya işçisi olan gencecik kardeşlerimizle birlikte birçok kurban verdik.
03:28Biz motokuryelere adalet hareketi olarak diyoruz ki motokurya meselesi siyaset üstü değil, siyaset dışı değil, doğrudan siyasi bir meseledir.
03:39Şirketler motokurya işçilerini ezmekte, sömürmekte, onların can güvenliğini hiçe saymaktadır.
03:46İktidar da buna sessizce ortak olmaktadır.
03:50Tüm bunlar politik birer tercihtir.
03:53Dolayısıyla bu mesele ancak siyasileştirilerek çözülebilir.
03:57Bu cendereden çıkmanın tek yolu örgütlenmektir.
04:01Motokuryelere adalet hareketi olarak tüm motokurya işçilerini örgütlenmeye çağırıyoruz.
04:07Siyasiler motokuryeleri görmezden, duymazdan geliyorsa bunun panzehri örgütlenmektir.
04:15Örgütlü bir güç olunursa siyasiler de motokuryeleri dikkate almak sorunlarını çözmek zorunda kalır.
04:23Bizim hareketimiz bu örgütlenmeyi sağlamak için hiçbir çıkar gözetmeden motokurya işçilerini omuz omuza vermeye davet ediyor.
Yorumlar