00:00Samantala updates sa mga paghahanda sa Bangsamoro Parliamentary Elections
00:05at ang planong investigasyon laban sa mga donasyon ng contractors sa mga politiko,
00:11ating tatalakayin kasama si Director John Rex Laudianco,
00:14ang tagapagsalita ng Commission on Elections.
00:17Director Laudianco, magandatang hali po.
00:20Magandatang hali po, asik Joey at sa lahat po ng ating tugasabaybay sa bagong Pilipinas ngayon.
00:25Opo, sir, una po sa lahat in terms of percentage siguro,
00:29kamusta na po yung mga paghahanda ng COMELEC para sa nalalapit na Barn Parliamentary Elections sa Oktubre?
00:37Kami po ay nasa huling U2 na nang paghahanda dahil po yung ating aspeto ng technical,
00:43yung ating aspeto ng mga pagsusupply ay ready na po tayo.
00:47In fact, sa OBS 24 po ay magsisimula na ang COMELEC sa pamamagitan ng National Printing Office
00:52ng pag-imprenta ng halos nasa 2.215 million na official ballots.
00:56Ang ating po ang sistema ay tuloy-tuloy na ginagawa na trusted bill.
01:00Nalas po, local source code review na.
01:02Natapos na rin po natin ang bill testing at ang mga keleksyon sa lahat po ito ay successful.
01:07So bukod po sa pag-imprenta ng balota,
01:09ang kasunod na po gagawin namin dyan ay ang training ng ating electoral boards
01:13at yung deployment na lamang po.
01:15Yan na po ang mga uling natin sa paghahanda ng COMELEC.
01:17So malinaw ang mensahe po, tuloy na tuloy ang October 13th Farm Parliamentary Elections.
01:22Sir, ano po yung mga hamon o challenges na po-foreseen ninyo
01:27at paano nyo po ito pinaghahandaan?
01:30Una po sa lahat, yung bilang ng tao sa ating mga presinto,
01:33ang nais po kasi namin, hindi namang makaboto,
01:36kundi magandang voting experience.
01:38Kaya inaaral na rin po namin ang iba pang paghahanda
01:41para nang sa gayon, mas madali at mas maayos ang karanasan ng ating kababayan.
01:44Siyempre pong aspeto ng siguridad,
01:46yan siya naman ang number one na dahilan kung bakit naipasa
01:49ang Republic Act 12.123.
01:51At katawang po natin dito ang law enforcement and security agencies
01:54ng ating kamahalan.
01:55At sa ngayon po, kinakitaan naman namin ang kagandahan
01:58ng peace and brother situation.
01:59In fact, binabalak na po ng COMELEC,
02:01nailift na ang COMELEC control
02:02sa datuodin sinsuwat at kabuluan
02:04dahil wala na po yung dahilan.
02:06Ikat po po ay yung pagkongkol sa ating deployment
02:08dahil po merong pong pangkong tute
02:10at panahon ng ulanan, isang bagay po yan
02:12na pinaghahandaan din ng COMELEC.
02:14Yung pong aspeto ng technical, sure na po tayo dyan.
02:17At pinakahuling paghahandaan po natin
02:18ay yung ating pong power supply.
02:21Kasi po merong mga lugar talaga
02:22na lalong-lalong na sa tag-ulan
02:24ay nagkakaroon ng brownouts.
02:25So sa pakikipag-ugnayan sa Department of Energy
02:27at paghahanda sa pamamagitan ng generator sets,
02:30mga baterya at mga power stations,
02:32nakakasigot naman po kami na handa tayo.
02:35Sir, may mga election watchdog
02:37na may concern po doon sa
02:39none of the above or nota option sa balota
02:43na kung makakuha ng majority ng boto
02:45ang none of the above,
02:46ano po yung magiging implikasyon nito?
02:49Sinasabi nila pwede daw magkaroon ng failure of elections.
02:51Hindi naman po failure of election.
02:54Ang failure of election po kasi pinatawag
02:56ay hindi nakapagkaroon ng halalan.
02:58Kapag nakapagpatuloy po tayo sa halalan,
03:00manalo man po yung pinatawag natin na nota.
03:02Dahil maaaring manalo dahil binugotohan po sila.
03:04Hindi man tahas ang kandidato
03:06pero makakakuha ng boto.
03:07Yan po'y isang bagay na
03:08ang COMELEC po ang naunang nag-race po niya
03:10bago pa po nag-race yung ating mga stakeholders
03:13na una na pong COMELEC na tinatigay alam
03:15doon sa stakeholders doon sa ating
03:17Bangsamoro Transition Authority
03:18na mayroong problema.
03:20Maaaring magkaroon ng problema
03:21doon na yan ang magwagig.
03:23O kaya po ay sa pagdating sa lalo na sa
03:25regional political party
03:27na maaaring yun ang makakuha ng
03:29nakamaraming boto o higit pa sa 4%.
03:31So ang COMELEC po,
03:32naghihintay kami sa pagkilos ng BTA
03:34kung sakali man may ilalabas na rin po kaming resolution
03:36kung paano resolvahin na sa pagkakataong mananalo
03:40yung none of the above sa ating halalan.
03:44Doon naman sir sa issue po
03:46ng mga seats na nakalaan po
03:49para sa Sulu.
03:50Ano po ang pinakahuling update
03:52mula dito?
03:55Kinulungkot po namin hanggang ngayon
03:56wala pa pong naipapasa na batas
03:58tungkol sa redistribution nito.
04:00Pero wala po kaming kinakakitang challenge dito
04:03dahil na ito yung panag nga po namin
04:04ang lahat ng lalawigan
04:06mula sa Lanao del Sur
04:07Maguindanao del Norte
04:08Maguindanao del Sur
04:09ng ating basila
04:10ng ating tawi-tawi
04:11special geographic area
04:12ay well represented
04:14proportionately represented
04:15na doon sa na-feature ang 25.
04:17Sabi nga po namin
04:18kung ma-i-distribute ng pito
04:20ay parang bonus na lamang po ito
04:22karagdagang representation.
04:23Walang maiiwan sa representasyon
04:25sa BARM.
04:26Pero ang sabi nga po namin
04:27kung mag-ihindi na po kami
04:28makapaghihintay pa beyond
04:30July 30
04:31dahil nakatumbas po nito
04:34ay baka mabalam ang aming paghahanda
04:36at hindi pa matuloy October 13.
04:38So kesa po ma-imperil
04:39yung ating October 13
04:41BARM parliamentary elections
04:42tuloy na po ang halala
04:43doon sa 25 na district representatives
04:46at apat na po
04:47na regional political party representatives po.
04:50Doon naman po sir
04:52sa issue ng donasyon
04:53ng mga contractors
04:54sa mga politiko
04:55pwede nyo po bang
04:56i-remind kami
04:57kung bakit
04:58pinagbabawalan
04:59ng omnibus election code
05:00ang government contractors
05:02na magbigay ng donasyon
05:04sa mga kandidato
05:05kahit tapos na ang eleksyon
05:07at nakapuesto na po
05:08ang mga nanalo.
05:10Tama po kayo
05:11dahil ayon sa umiira
05:12na batas
05:12kangunahin na
05:13ang omnibus election code
05:14ay meron mga pinagbabawal
05:17na ilang klase
05:18ng donasyon
05:19kasama na mga galing
05:20sa foreign entities
05:21foreign persons
05:22foreign governments
05:22at ito nga pong nabanggit ninyo
05:24mula sa sino mang tao
05:25o juridical entity
05:27na may kontrata
05:28or subcontract
05:29para sa goods
05:30infrastructure
05:30or services
05:31sa pamalaan.
05:32Ang pinagbabawalan po dito
05:33ay yung conflict of interest
05:35binabawal din po dito
05:36yung po pang pag-i-influensya
05:38na maaring magbit siya
05:40ng grass and corruption
05:41o pagbabawi
05:42pagbalik tanaw ng loob
05:43ito po yung maikpit
05:44na pinagbabawal ng batas
05:46kaya nga po
05:46ang comelette
05:47mula po
05:47nung naisagawa
05:48ang aming campaign finance unit
05:50at ngayon po
05:50na pinalaki ito
05:51political finance
05:52and affairs department
05:53kasama na po ito
05:54sa ginagawa
05:55at iniimbisigahan namin
05:56bagamat
05:56meron pong mga naisang
05:57comelette
05:58na pagbabago sa batas
05:59isinama na po namin
06:00pinagbabago sa isusog
06:01nung 19 congress
06:03at patamat pinulang po sa oras
06:05hindi naging batas
06:06e muli po namin
06:07isusog ito
06:08sa 28 congress
06:09ang sagayon
06:09yung pinakailangan
06:10na maplug na lupo
06:11tulad ng unilateral po kasi
06:13ba sila magkasalaysay nila
06:15ang sose
06:16e dapat ma-arma sa
06:17ng comelette
06:18ng mas malawak
06:18na kapangirian
06:19para ma-check
06:20kung totoo
06:20tama at kompleto
06:22ang kanilang tinusubit
06:23Sir, paano po matitiyak
06:25ng comelette
06:26na mahuhuli
06:27at mapaparosahin
06:28yung mga kontratistang ito
06:29na lumalabag po
06:30sa omnibus election code
06:31at meron po ba tayong
06:33mechanism
06:34o aktibong monitoring
06:35system para dito?
06:37Takma po kayo
06:38bagamat mahirap nga po
06:39gaya ng nabanggit ko
06:40sa present setup
06:41dahil umaasa lamang po kami
06:42sa deklarasyon
06:43sa sose
06:44pero ang ginawa po
06:45ng comelette
06:46isinapubliko natin
06:47ang lahat ng sose
06:48yung statements
06:48of contributions
06:49and expenditure
06:50nandyan po yan
06:51sa aming website
06:52at humihingi kami ng tulong
06:53sa ating mga mamamayan
06:55sa ating ibang ahensya
06:56ng pamalan
06:56at sa lahat ng interest groups
06:57kung kayo po
06:58ay may nalalaman
06:59una
06:59na hindi nagsabi ng totoo
07:01hindi nagdeklara ng kompleto
07:03pinago yung entrada
07:04o yung katulad ito
07:05ng mga prohibited na donations
07:07meron mga kontraktor
07:08at iba pa
07:08maari lamang po
07:09maipagbigay alam sa comelette
07:11huwag po kayo mag-alala
07:12pananatiliin po natin
07:13ang confidentiality
07:14ng inyong identity
07:15gaya ng mga nauna
07:16ng halos patlon libong
07:17kasong na isang pa
07:18ng comelette
07:19wala po kayong natinit
07:20ng pangalan na nagsumbong
07:22ngunit comelette na po
07:23ang magpapail nito
07:24isa po kasi
07:25sa kahirapan dito
07:26wala pong database
07:27ang comelette
07:28ng lahat ng kontrata
07:29ng pamahalaan
07:30hindi po kami
07:31nabibigyan yan
07:32kaya po practically
07:33umaasa po kami
07:34sa tulong at sumbong
07:35ng ating mga mamamayan
07:36Sakali sir
07:38na may mapatunayan po
07:40ano po yung magiging
07:41liability
07:42noong donor
07:43at yun naman po
07:44tumatanggap
07:45Kung sakali po
07:46mapapatunayan
07:47una na sa lahat po
07:48yung donor
07:49dahil po yung tinutupay
07:50ng batas
07:50at kung malalaman din
07:52na complicit
07:52o talagang kasapakat
07:54at alam
07:54na willingly
07:55na tumatanggap
07:56yung kandidato
07:56ito po yung tinuturing
07:58na batas
07:58ng batas natin
07:59na isang election offense
08:00ang election offense
08:01po yung isang kasong kriminal
08:02may pagkakakulungko
08:03ng isa hanggang
08:04aning na taon
08:05pagkakatanggap
08:06ng karapatang bumoto
08:07ito po mabigat
08:08para sa ating
08:09mga naninilbihan
08:10sa pamahalaan
08:10may perpetual
08:12disqualification
08:13to hold public office
08:14ganyang kabigat po
08:15ang isang election offense
08:16sa kasaysayan po ba
08:18na mga halalan
08:19sa bansa
08:20meron na po bang
08:21mga napatunayang
08:22na ganitong kaso
08:24at meron na po bang
08:25naparasahan
08:26sa ngayon po
08:27eh ito yung bago
08:28sa unang pagkakataog po namin
08:30sa kalima
08:30na may magpaparating
08:31sa amin
08:32ng informasyon dito
08:32ngunit yung ibang paglabag
08:34tulad ng paglampas
08:35sa tinatawag po
08:36ng mga expenditure limit
08:38hindi pagdideklara
08:39hindi pagsasabi
08:40ng totoo
08:40paglilihim
08:41eh mahalos
08:42mahigit 3,000 kaso
08:43na po
08:43ang naisampan ng
08:44COMELEC
08:45sa iba't ibang bahagi
08:46ng ating mga
08:46regional trial courts
08:47alam nyo po kasi
08:48kasong kriminal ito
08:49kaya kailangan po
08:50sa korte namin po
08:51yung tumaisampan
08:52dahil may parusa po
08:53ng pagkakakulong
08:54at pagkakatanggal
08:55ng parapatang bumuto
08:56Sir, sakali naman po
08:58na ang kontraktor
08:59ay nagbigay ng donasyon
09:00bago makakuha
09:01ng government contract
09:03obviously sa gobyerno
09:05at kalaunan
09:06pa siya nanalo
09:07ng bidding
09:08so
09:08sako pa rin po
09:09ba ito ng paglabag?
09:11Bagabat ayaw po
09:12magsalita ng tapos dyan
09:13dahil inaasahan po namin
09:15ang pagsasampan ng kasong
09:16mismo sa COMELEC
09:17na kami po
09:17ang magdidesisyon
09:19eh hindi po naman po
09:20sa ganyang sitwasyon
09:21kagad ay matatapos
09:22ang investigasyon
09:23dahil maari po
09:24meron din itong paglabag
09:25tandaan po natin
09:26meron po mga pinagbabak
09:28Director Laudianco
09:39ayan nawala po
09:40napakagandang usapin po nito
09:41kasi gaya nga nang sabi ni
09:43Director Laudianco
09:45ay parang gray area pa ito
09:48at wala pang kaso so far
09:50huh
09:52tandaan po
09:53nino
09:54kasi gaya nga na mo
09:55ni
09:56hindi
09:56cao
09:57natin
09:57kila
09:58kiira
