- 6 ay önce
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Müzik
00:00Sevgili izleyiciler Cumhuriyet TV ekranlarına hoş geldiniz.
00:18İnstagram'a yeni bir harita özelliği geldi. Bu özellik de çokça tartışıldı.
00:23Peki nedir bu harita özelliği? Tehlikeleri var mı? Niçin Meta böyle bir karar aldı? Bunları konuşacağız.
00:28Bilişim uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık konuğumuz. Efendim hoş geldiniz.
00:35Hoş bulduk Erdem Bey. Merhaba iyi yayınlar diliyorum. Sağ olun.
00:38Sevgili hocam teşekkür ediyorum. Şimdi bu yeni harita özelliğini anlatalım biraz.
00:42Öncelikle nasıl çalışıyor? Kendimiz mi aktif ediyoruz? Uygulama mı bir anda aktif hale getiriyor?
00:48Bu Meta'nın yeni harita özelliğini bir dinleyelim sizlerden.
00:52Evet. Şimdi Erdem Bey sizin de ifade ettiğiniz gibi Meta farklı sosyal medya mecralarındaki özellikleri kendi bünyesine dahil ediyor.
01:02Biliyorsunuz durum özelliğini, hikaye özelliğini Snapchat'ten almıştı.
01:07Hatta Snapchat'i satın almak istemişti. Alamayınca bu özellikleri kendi bünyesine entegre etmişti.
01:12Aynı durum söz konusu. Bu özellik aslında Snapchat uygulamasında çok yoğun bir aktif bir şekilde kullanılıyordu.
01:18Bu arkadaş haritası özelliği. Fakat burada bu özellik devreye alındıktan sonra herkese otomatikman başlatıldı.
01:25Yani normalde açık rıza dediğimiz öncelikle size bunu sorması gerekirdi.
01:31Fakat Erdem Bey burada bu durum söz konusu olmadı.
01:33Yani her ne kadar Meta bu özelliğin isteğe bağlı olduğunu söylese de üzülerek söylemek gerekir ki
01:40birçok kullanıcı da son güncellemeyle birlikte bu özellik aktif hale geldi.
01:45Özellikle tabii siz de az önce değindiniz.
01:48Çocuklar ve gençler için durumun çok tehlikeli olduğunun altını çizmemiz gerekir.
01:52Çünkü kötü niyetli kişiler özellikle bu veriler üzerinden gerçek zamanlı takip yapabilir, gerçekleştirebilir.
01:59Aynı şekilde hatırlarsanız yani Türkiye'de son dönemlerde kadın cinayetlerinin de sayısal olarak artış yaşandığını gözlerine sürüyor.
02:07Son da çok uzağa gitmenize gerek yok.
02:09Şişli'de bir kadın cinayeti gerçekleşmişti ve özellikle katil zanlısı da bu konuyla ilgili şöyle bir açıklamada bulunmuştu.
02:18Sosyal medyada izini sürdüm, takip ettim demişti.
02:21Bu da tabii ki çok ciddi bir sorunun olduğunun altını çizmemiz gerektiğini gözlerimle seriyor.
02:27Yani özellikle burada şunu bile söyleyebiliriz.
02:31Şimdi şöyle bir özellik var bu harita özelliğinde.
02:34Yakın arkadaşlarım görsün gibi sınırlı paylaşım tercihleri de söz konusu.
02:38Ama bu bile aslında verilerin metanın sunucularına gitmesini engellemiyor.
02:42Yani biz sadece arkadaşlarımızdan ya da bizim listemizde bizi takip edenlerden korkmayalım.
02:49Yani katiller olabilir, sapıklar olabilir, zorbalar olabilir.
02:52Bu ayrı bir dava ama aynı zamanda da sizin konumunuz, IP dediğimiz fiziksel adresiniz,
02:59bağlandığınız Wi-Fi bilgileri ve diğer teknik verilerle birleştirilerek aslında bu sosyal medya şirketleri bizim günlük yaşam alışkanlıklarımızı öğreniyor,
03:09sık gittiğimiz yerleri tespit ediyor ve rutinlerimizin aslında bir haritasını çıkartıyor.
03:14Yani sizin dijital ortamda bir ikizinizi oluşturmuş oluyor kıymetli Erdem Bey ki.
03:20Burada dikkat çekmemiz gereken en temel nokta da şu.
03:23Konum bilgisinin bir kere paylaşılmasıyla birlikte artık bunun geri dönüşü yok.
03:27Şimdi bu normalde geçici bir paylaşım gibi gözüküyor.
03:31Şöyle söyleyelim size.
03:33Diyelim siz Kadıköy'de durum paylaştınız ve daha sonra bu harita özelliğini kapattınız ya da konum bilgesini pasif hale getirdiniz.
03:43En son orada paylaştığınız için bu harita özelliği sizi sürekli orada görüyor.
03:49Dolayısıyla siz burada farklı bir konum paylaşmadığınız müddetçe
03:52ya da sosyal medyada, instagramda farklı bir post paylaşıp
03:57burada konum bilgisi girmediğiniz müddetçe diyelim evinizde kapattınız konum servisini.
04:03Sürekli haritaya giren kişi, canlı haritaya giren kişi sizi o konumda sabit olarak görmüş oluyor.
04:11Yani bu aynı zamanda dijital bir iz bırakıldığının da gözler önüne serilmesi anlamına geliyor.
04:17Bu nedenle bu özelliğin sürekli açık kalması yerine tamamen kapatılması çok daha güvenli.
04:23İstediğimizde kapatabiliyoruz değil mi bu özelliği?
04:26Tabii haritayı kapatsanız bile ama son konumunuzda sizi sabit tutuyor Erdem Bey.
04:32Bunu ifade etmiş olalım.
04:34Yani son konumunuz neresiyse etiketlendiğiniz kısım neresiyse bir hikayede bir posta otomatik olarak sizi orada sabitlemiş oluyor.
04:43Dolayısıyla burada şunu ifade etmemiz lazım.
04:46Son paylaştığınız yer güvenli bir yer olmalıdır.
04:50Çok sürekli girmediğiniz ya da dahil olmadığınız.
04:53Aksi takdirde işte iş yerini paylaşanlar var.
04:56Evinin adresini paylaşanlar var.
04:58Konum ve lokasyon bilgisi girenler var.
05:00Bu aslına bakarsanız kötü niyetli kişilere davetiye çıkarmaktır.
05:05Tabii Erdem Bey bunun bir de veri ayağı var.
05:07Yani bak kötü niyetli fiziksel olarak zarara uğramanız ayrı bir köşede ki yaz aylarındayız.
05:12Hala insanlar tatile çıkabiliyorlar.
05:15Düşünün bir paylaşım yapacaklar.
05:17Canlı harita özelliği açık kalacak.
05:19Örnek verelim Antalya'dalar.
05:21Örnek verelim Didim'deler, Muğla'dalar, Bodrum'dalar, Çanakkale'deler ya da başka bir noktadalar.
05:28Edremit'teler.
05:28Şimdi canlı harita özelliği kişilerin aktif bir şekilde nerede olduğunu gösterdiği için bu hırsızlara da davetiye çıkarmış olacak.
05:37Çünkü hırsızlar da bu haritayı kullanabilirler, sizi takip edebilirler.
05:42Unutmayın Erdem Bey sosyal medyada her takipçi sizin dostunuz değildir.
05:47Kötü niyetli insanlar da gelebilir.
05:49O yüzden yani takip ettiğimiz takipçilerimiz ve bizi takip eden kişilerin de kim olduğu çok önemli.
05:54Hele hele o profillerimiz kilitlediyse çok daha büyük bir sorun.
05:59Ama şunu da söyleyelim.
06:01Bu özellikle meta şirketinin ilk yaptığı bir olay değil.
06:05Ki eski ismi Facebook'tu biliyorsunuz.
06:07Geçmişte birçok veri ihlali yüzünden de ciddi para cezaları vermişti.
06:11Kıymetli Erdem Bey'i yani ben size en bilinenini söyleyeyim işte Cambridge Analytica 2018'de gerçekleştiren neydi?
06:17Milyonlarca kullanıcının bilgileri izinsiz şekilde toplanmıştı.
06:21Ondan sonra ne oldu?
06:21Amerikan Federal Ticaret Komisyonu bu yüzden 2019'da şirkete 5 milyar dolar gibi bir ceza kesmişti.
06:29Yine Avrupa Birliği'nde biliyorsunuz GDPR var.
06:33Genel veri koruma yasası bu kapsamda da özellikle 2023 yılına gittiğimizde Avrupa Birliği'nden Amerika'nın kullanıcı verilerini korumasız aktardığı için meta'ya 1.2 milyar euro yine ceza kesildi.
06:47Hatırlarsanız yine Instagram'da çocukların verilerinin korunmaması nedeniyle 405 milyon euro ceza kesildi.
06:54Yine WhatsApp'ta veri ihlalleri nedeniyle 5.5 milyon euro ceza kesildi.
06:58Bu sadece Avrupa Birliği değil dışında da var efendim özellikle kullanıcıların 2024'de hatta göre de bir ceza kesilmişti.
07:07Dini, inanç ve cinsel yönelik gibi hassas bilgilerini izinsiz toplaması gerekçesiyle 15 milyon dolar bir ceza kesilmişti.
07:14Yani şirket meta olunca özellikle harita özelliğini de bir anda dahil edince özellikle insanların aklında yani bu özelliği neden aktif hale getirirdi diyerek aslında bu işin arka planında
07:27arkadaşların sadece yakın mekanlarda buluşmalarını sağlayacak, sosyalleşmelerini sağlayacak bir özellik olmasından ziyade kullanıcıların dijital izinin sürülmesi ve izinsiz bir şekilde veri toplanması gibi şüpheler benim aklıma geliyor kıymetlerden.
07:46Onu söylemiş olalım.
07:47Peki hocam sizce meta bu uygulamada bir değişiklik yapacak mı?
07:51Harita özelliğini kaldırmak gibi ya da daha güvenli hale getirecek bir takım uygulamalar.
07:56Evet şu olması lazım.
07:58Bununla ilgili zaten son tepkilerden sonra bir meta yetkilisi şöyle bir açıklama yaptı kıymetli Erdem Bey.
08:07Gizliliğin ve güvenliğin ne kadar önemli olduğunun farkındayız.
08:11Gelen eleştirilere göre bir revize gerçekleştireceğiz dedi.
08:15Ben şöyle bir revize bekliyorum.
08:16Hemen onu da kıymetli Cumhuriyet TV izleyicilerine söylemiş olalım.
08:20Bu özellik öncelikle açık rızayla gerçekleştirilmeli.
08:24Yani Erdem Öktem'e, Ali Murat Kıra onaysız bir şekilde bu uygulamayı otomatik olarak sunmamalı.
08:31Ya da harita özelliğini kullanmak istemeyen kullanıcıların harita özelliğini pasif hale getirmelerinden sonra
08:37canlı haritada son konumu da dahil olmak üzere hiçbir şekilde konum özelliğinin sunulmaması gereklidir.
08:44İsteyen canlı konum özelliğini kullanabilir.
08:47Ama beni zorla bu uygulamada kişisel veri ihlali ve özellikle çağımızda güvenliğin son derece olduğu bir dönemde bu şekilde beni açık hedef haline getirmemesi gerekiyor.
08:59Tabii kullanıcılar şunu yapabilir Erdem Bey yani kendi Instagram profillerine gidebilirler.
09:04Hemen sağ üst köşede üç çizgiye dokunabilirler.
09:08Orada hemen bir menü açılacak.
09:10Ayarlar ve gizlilik menüsü açılmış olacak.
09:12Ayarlar gizlilik menüsüne orada girdiklerini hikaye canlı yayın ve konum başlığını görecekler.
09:17Burada konum paylaşımı bölümünde konumunu kimler görebilir seçeneğini hiç kimse yapmaları son derece önemlidir.
09:23Yine ek olarak telefonunuzun ayarlar menüsüne de girip Instagram'ın konum erişim iznini de tamamen kapatabilir ve uygulamanın özellikle GPS verilerinize ulaşılmasını engelleyebilirsiniz.
09:36Yani benim özellikle söylemem gereken bir husus var özellikle adli bilişim açısından.
09:43Bu konum paylaşımını bir alışkanlığa dönüştürmemek gerekiyor.
09:46Çünkü Erdem Bey genelde insanlar gösteriş için konum paylaşımı yapıyorlar.
09:50Bakın ben şu kafeteryadayım. Bakın ben bu restorandayım.
09:53Yani lüks yere gittiklerinde ya da tahsiye çıktıklarında.
09:56Evet yani toplumda kendilerini sosyal medya üzerinden farklı gösterebilmek ya da kişisel ego tatmini gerçekleştirebilmek için bunu yapıyorlar.
10:07Tabii belki kullanıcılar bu noktada bir nebzede olsa haklı olabilirler.
10:11Ama şunu unutmamak lazım. Ben o yüzden özellikle vurgulamak istedim.
10:15Dijital dünyada bir kez verilen bilginin izni tamamen silmek neredeyse imkansızdır.
10:24Artık günümüzde sadece Türkiye için demiyorum ama Türkiye için çok fazla söylüyorum.
10:29Özel hayatınızı korumak için bu adımlar artık lüks değil zorunluluktur.
10:34Yani hele hele kişisel verilerimizin internet ortamında ücretle satıldığı bir dönemde düşünürseniz Erdem Bey böyle bir uygulamanın ne kadar ciddi bir risk doğurduğunun özellikle ben altını çizmek istiyorum.
10:50O yüzden de kıymetli izleyicilerimize özellikle bizi izleyen bizden yaşça küçük çocuklara, gençlere, kardeşlerimize de bunu ifade etmek istiyorum.
11:02Bunlar daha çok sonra sosyal medyada bir akım halini alabiliyor.
11:06Yani o paylaşıyorsa ben de paylaşayım ondan geri kalmayayım noktasına bu iş gelmiş oluyor.
11:11Bu iş gerçekten çok ciddi ve sıkıntılı bir iş özellikle konum paylaşımı.
11:16Ben çocuklar, gençler için de çok ciddi bir risk olduğunu düşünüyorum.
11:19Her an anlık bir şekilde bu takibi gerçekleştirmelerine izin verdiği kişiler onlar için ciddi bir risk ve tehdit oluşturabilir.
11:29Hani şunu diyebilirler gençler ya hiç korkumuz yok bizim bir şey olmaz ama inanın orada o canlı konum özelliği tıpkı bir navigasyona benziyor Erdem Bey.
11:38Hangi konuma, hangi lokasyona girdiğinizi görüyor.
11:40Allah korusun tenha bir sokağa ya da kuytu bir köşeye de insanlar geçebiliyorlar, gidebiliyorlar.
11:47Sabah biliyorsunuz evlerinden erken çıkıyorlar, akşam bazen geç gelebiliyoruz.
11:51Yani Türkiye'de yaşıyoruz.
11:53Bu olayları zaten sizler de sürekli gündeme getiriyorsunuz.
11:57Dolayısıyla hani gösteriş uğruna canımızdan olabilme durumumuz söz konusu olabilir.
12:03Hayatımızdan olabilme durumumuz söz konusu olabilir.
12:06Başımızın ağrıması mağdur olabilme durumumuz söz konusu olabilir.
12:09Bundan kaynakta da az önce söylemiş olduğum gibi mümkünse bu özelliği kullanmamanın ben son derece önemli olduğunu düşünüyorum Erdem Bey.
12:19Çünkü dediğim gibi bunun ben bir davetiye çıkarmak özellikle hırsızlara, zorbalara, katillere bir davetiye olduğunu düşünüyorum.
12:28Hele hele son dönemlerde cinayetlerin çok yoğun işlendiği olayları da hatırlayacak olursak özellikle kadın cinayetlerinin olduğu olayları hatırlayacak olursak, anımsayacak olursak yani bu özelliği kullanırken de iki kere düşünmek lazım.
12:42Unutmayın sosyal medya şirketleri tamamen ticari çıkarları ve güdümleri için hareket ederler.
12:48Onlar için para, ticari kar, gelir önemlidir.
12:53Yani burada insan canı ya da o vatandaş gitmiş onu orada kıstırmışlar.
12:57Bunlar biliyorsunuz çok çok önemli değil.
13:00Bundan kaynaklı bizler tabii tedbirimizi alacağız ama aynı zamanda bunun Türkiye'deki 6698 sayılı kişisel verileri koruma kanununa kapsamında da suç olduğunu ifade etmemiz lazım.
13:11Çünkü Erdem Bey bir özellik getiriyorsanız öncelikle bu özellik için açık rıza almanız gerekir.
13:18Yani kullanıcılara bunu sunmadan önce Erdem Öktem'den, Ali Murat Kırık'tan onay alıp ondan sonra bunu kullandırmanız gerekir.
13:26Ama bu uygulamayı güncellediğinizde hepimizin otomatik haritaları açık hale geldi mesela.
13:31Daha sonra medyada gündem olunca bu olay tekrardan anlaşıldı.
13:36O yüzden bunlar çok önemli.
13:38Sizlerin de bu konuları gündeme getirmesi mühim.
13:41Çünkü dijital dünya artık suçu merkezi haline gelmeye başladı Erdem Bey.
13:46Dolandırıcılık, işte dediğim gibi siber hırsızlık, veri hırsızlığı, hele hele bir de bu kişisel verilerin mahremiyetin gizliliği ve güvenilirliği sorunları endişesini bir araya getirdiğimizde artık dijital ortamda iş sürmek çok kolay oluyor.
14:01Çünkü biliyorsunuz işte Telegram gruplarında kişisel verilerin satıldığını zaten zaman zaman yaptığımız yayınlarda da hep söylemiştik, ifade etmiştik diyelim.
14:13Peki Sayın Hocam çok teşekkürler.
14:15Sizin de bahsettiğiniz gibi aslında oldukça da tehlikeli bir yönü var.
14:19Biz de anlatmaya çalıştık olduğu şekilde.
14:22Ağzınıza sağlık iyi ki katıldınız.
14:24Rica ederim. İyi günler.
14:26İyi günler.
14:28Evet sevgili Cumhuriyet TV izleyicileri, bilişim uzmanı Prof. Dr. Ali Murat kırık konuğumuzdu.
14:33Instagram'a yeni gelen harita özelliğini anlattı hocamız bizlere.
14:37Tabi masum gibi görünse de aslında birçok tehlikeyi beraberinde getiren bir uygulama.
14:44Efendim sizler de lütfen bu özelliği kullanırken dikkat edin.
14:49Aman her yerde konumunuzu paylaşmayın.
14:51Çünkü hocamız aslında çok önemli vurgular yaptı.
14:55Size zarar vermek isteyen insanlar bu konumu takip edebilir ya da tatildeyken tatilde olduğunuzu görürlerse bu konumdan evinizde belki maddi kayba uğrayabilirsiniz.
15:04Biz Cumhuriyet TV olarak bu yayını burada sonlandırıyoruz.
15:08Başka programlarda yeniden karşınızda olacağız.
15:11O zamana dek kendinize iyi bakın.
15:12Yeniden görüşmek ümidiyle.
Yorumlar