00:00MÜZİK
00:30Merhaba ben Güme İslamoğlu. Yeşildoğa programı ile yine karşınızdayız.
00:40Bu hafta Kahramanmaraş'tayız. Güzel bir rota yapacağız.
00:43Uludaz zirvesine tırmanacağız. Yaklaşık 2200 metre.
00:47Niye? Uğur böceklerini görmek istiyoruz. O koloniyi görmek istiyoruz.
00:51Son zamanlarda çok popüler bir koloninin verdiği fotoğraflar çok popüler.
00:55Ardından Kene ile ilgili bir şey yapacağız. Bu sülün üretim merkezi var Kahramanmaraş'ta.
01:00Sülünleri çoğaltıp bırakıp Kene ile mücadele konusunu işlemek istiyoruz.
01:05Böyle bir rota planladık Kahramanmaraş'ta. Bunun hikayesini ekrana taşıyacağız.
01:09Yeşildoğa başlıyor.
01:17Uludaz Kahramanmaraş'ın güneyinde şehir merkezine 65 kilometre uzaklıkta 2259 metre rakımlı bir tepe.
01:24Halk arasında gelin böceği ya da uçuş böceği olarak bilinen 7 noktalı uğur böcekleri bu zirvede yaşıyor.
01:31Her yıl yüzlerce fotoğrafçı bu koloniyi fotoğraflamak için buraya geliyor.
01:35Festivalleri bile yapıldı.
01:40Sır barajından yukarı tırmanıyoruz.
01:43Köylüler son bir kilometre yürümeniz gerekebilir.
01:46Yağmurlarla yol biraz bozuldu uyarısında bulundu.
01:54Çevallaraş
01:55Müzik
01:58Şuan da nefis bir manzara var, Düldül Dağları, Balk Dağı,
02:26Aşağıda Sır Barajı'nı görüyorsunuz, bu tarafa doğru devam ettiğiniz zaman Sır Barajı'nın devamı var,
02:33arkasında Binboğa Dağları, gerçekten muhteşem bir yer, şu anda 2000 metreye ulaştık,
02:39bu manzaraya bakmak için durduk, müthiş bir manzara var, çok az kaldı,
02:43hocalar da yukarıda, onları da görebiliyoruz, şu anda çalışıyorlar herhalde,
02:47birazdan onlarla buluşacağız, Uğur Böceklerini size tanıtacağız,
02:52oraya çıkmadan şu manzarayı da size anlatmak istedim,
02:55şurada Düldül Dağı'nda bir silüet var, o Atatürk'ün silüeti olduğu söyleniyor,
03:01evet ona da çok benziyor, yan yatmış halde,
03:04gelip insanlar bazen de o silüeti izleyip fotoğrafını çekip paylaşıyorlar,
03:10ben de şimdi görmüş oldum.
03:40Buradan sonrası biraz şarşak olduğu için aracı riske atmadık,
03:45yürüye yürüye çıkacağız artık, gerçi araç çıkarmış ama riske girmeyelim, yol çok bozuk.
03:52Müzik
03:54Müzik
03:58Müzik
04:04Zirvede böcek bilimci Profesör Doktor Mahmut Murat Aslan'la buluşuyoruz.
04:07Müzik
04:08Müzik
04:10Zirvede böcek bilimci Profesör Doktor Mahmut Murat Aslan'la buluşuyoruz.
04:33Aslan böcek sevdalısı bir bilim adamı, Kahramanmaraş'ta bir böcek müzesi var.
04:38Daha sonra bu müzeyi de ziyaret etmek istiyorum.
04:40Müzik
04:43Gelirken göremedik ama tek tük var herhalde.
04:46Şu anda var.
04:47Yani biraz derinlere inmek gerekiyor.
04:49Kayalıkların alt kısımlarında daha çok ölülerine rastlıyoruz.
04:55Bu sene sanırım iklim nedeniyle aşırı bir sıcaklar vardı.
04:59Şu gördüğünüz ormanlık, dağlık alanlara inmişti.
05:03Onlar üzerinde çünkü ciddi bir yaprak biti popülasyonu var.
05:07Büyük ihtimal beslenmek.
05:09Temennim de odur.
05:11Çünkü bu şekildeki bir azalma eğer buna bağlı değilse burada ciddi bir yıkım var demektir.
05:17Öyle mi?
05:18Ekolojik olarak buranın yani ciddi bir sorunu var demektir.
05:23Bunu tabii takip etmemiz gerekiyor.
05:25Niye burayı tercih ediyor?
05:27Şimdi şöyle, böcekler kendini korumak ya da kışlamak için bu tip yüksek yerlere insan elinin ya da insanın ulaşamayacağı,
05:34diğer canlıların ulaşamayacağı yerlere taşınırlar ve kışlarlar.
05:38İzlediğiniz için teşekkür ederim.
05:53Üzlediğiniz için teşekkür ederim.
07:29Bu doğaya müdahale bu konuda doğru mu değil mi onu bilemedin.
07:33Şöyle üretim yapılması gerekiyor.
07:35Bazı yerde zararlar ciddi popülasyon yani yüksek sayıda olabiliyor.
07:40Bunun için üretilip salınması gerekebiliyor.
07:43Buradan gelip birileri popülasyon almış olabilir mi?
07:46Onu bilemiyorum şu anda.
07:48Yani görmediğim bir şey için bir şey diyemem yani.
07:50Yani öyle bir şey de olmuş olursa sorun olabilir.
07:53Tabii ciddi bir sorun demektir.
07:54Yani buradan gelip alıp götürüp oradan şey yapmak.
07:58Hatta ama o alıp gitmekte de yani burası geniş bir alandı ve çok yüksek sayıda vardı.
08:04Şu anki temennim.
08:06Umarım aşağı doğru beslenmek için gittiler.
08:09Müzik
08:10Az önce de görmüş olduğunuz bombu sarısıydı.
08:34Özellikle seralarda tozlama amaçlı domates, biber, patlıcan gibi tozlaşmada kullanılıyor.
08:40Bu kısım oldukça uygun.
08:43Bu şekilde burası onların yaşam yeri.
08:46Biz onları serada görüyoruz ama parayla satılıyor onlar.
08:50İnsanlar gidip bir yerden alıyorlar.
08:51Buradan mı yakalıyorlar ya?
08:53Üretme onları.
08:54Bunlar firmalar var.
08:55Bunları çiftçilerimize, seracılarımıza sağlıyor zaten.
08:58Ama asıl doğal ortamı burada.
09:00Doğal ortamı burada.
09:00Ama bunları alıyorlar, topluyorlar.
09:02Sonra üretim yapıyorlar.
09:04Kendi üretim alanlarında üretiyorlar.
09:06Diğer arılarından çok büyük bir değişik bir yer.
09:08Büyük bombuz arılar.
09:09Zaten bunlar iri tüylü arılar.
09:11Bunlar koloni halinde yaşar.
09:13Yarı sosyaldır bunlar zaten.
09:15Ama iyi bir tozlayıcıdır.
09:17Çünkü uzun dilleri vardır yani.
09:19O yüzden yakalayamadık bir türlü bir oraya, bir oraya, bir oraya.
09:22Bir oraya çok hızlı hareket ediyor.
09:24Çünkü güçlü arılar bunlar.
09:26Yani böyle tammaz dilini uzatır.
09:28Hemen işini bitirir.
09:29Diğer çiçeğe geçer, diğer çiçeğe geçer.
09:31Çiçeğe sokan türlerden mi?
09:32Sokar ama bunun iğnesi düz.
09:34Bir defa sokar.
09:35Bal arısı gibi değil.
09:36Bal arısının ki testere şeklindedir.
09:38O ölür ama bu ölmez.
09:40Bu ölmez.
09:41Ben de çok severim bu araları da.
09:43Burada da ilk defa görüyorum.
09:44Ben sadece seralarda görmüşsüm.
09:46İlk defa doğada görüyorum.
09:47Doğada şimdi burada gevem var.
09:49Şu çal potu, kenger var.
09:51Burada tam onun alanı ve yaşayabileceği, korunabileceği kayaçlar var.
10:36Bunlar ne?
10:37Bunlar da Koksinella Sempten Punctata.
10:39Uludaz'da gördüğümüz böcekler.
10:42Tabii ben Kahramanmaraş'ın Uğur Böceği'ni çalışan insanlardan biriyim.
10:46Yani eskiden beri.
10:48Burada da yaklaşık 35 tür belirledim.
10:50Ama burada eski çalışmalarla birlikte 65 türe yakın var.
10:5465 tane Uğur Böceği türü var.
10:56Türü var.
10:57Evet.
10:57Bunlar ne?
10:58Bunlar teke böceği.
11:00Teke böceği.
11:00Evet.
11:01Bu üstünüze konan küçükler şunlar mesela.
11:04Bugün beni rahatsız eden o küçükler onlar mıydı?
11:07Büyük o.
11:07Burada en orijinal ne bu böceklerin arasında?
11:13Buradaki en orijinal olanları söyleyeyim.
11:16Kelebeklerimiz var.
11:18Şurada bir kuru kafa işareti var.
11:20Bakın bu kelebek.
11:21Evet.
11:22Kuru kafası.
11:23Bakarsanız dikkat ederseniz kuru kafa işareti.
11:28Bu füze kelebeği dediğimiz Sphinitler'da.
11:31Bunları nasıl topladınız?
11:34Bunları genel olarak söyleyeyim.
11:3530-35 yıldır topluyoruz.
11:37Öğrencilerimizin topladığı.
11:38Burada hiçbir öğrencimizin ismini de çıkartmadık tabii ki.
11:42Tekrar bastırdık.
11:44Öğrencilerimiz ve benim ayrı yeten 3000'e yakın böceğim vardı.
11:48Onlarla birlikte bunları burada sergiledik.
11:50Kaç böcek var şu anda burada?
11:51Şu anda 4500'den fazla.
11:54Türkiye'de böyle böcek müzeleri var mı?
11:56Şimdi böyle böcek müzeleri var ama bu şekilde değil.
11:59Onlar çekmecelerde şey yapıyorlar.
12:01Biz ama sergi şeklinde yaptık.
12:03Türkiye'de tek mi o zaman?
12:04Türkiye'de hemen hemen tek diyebilirim.
12:06Şu ana kadar bildiğim kadarıyla.
12:19Son aylarda en çok konuşulan konulardan biri de kene sorunu.
12:23Doğa koruma milli parklar keklik üretip salarak sorunu çözmeye çalışıyor.
12:28Ancak burada keklik daha çok kene için değil ekosistemin devamlılığı için üretiliyor.
12:33Şu anda Kahramanmaraş, Kapıçam keklik üretim merkezindeyiz.
12:39Türkiye'nin ilk kek istasyonu ve buradan Türkiye'ye yayılıyor.
12:42Son zamanlarda şimdi kene çok konuşuluyor ama aslında sizin bunun yapmanızın başka sebepleri var.
12:49Yıllardır yapıyorsunuz bu kekliğin üretilmesini.
12:52Asıl amaç ne?
12:53Burada asıl amaç kekliği üretip doğaya salmamızın asıl amacı,
12:57düzensiz ve bilinçsiz avlanma ile Türkiye'nin hemen hemen her yerinde olan keklik popülasyonu zaman zaman bazı yerlerde yok olma düzeyinde azaldı.
13:06Bazı yerlerde de tamamen yok oldu.
13:08Bu alanları yeniden canlandırıp ekosistemin eski güzel günlerine ulaşmasını sağlamak.
13:16Keklikte 3 yıl bir yasak son zamanlarda gazetelerde falan görüyoruz.
13:21Bu yasak niye? Bunun kene ile alakası yok herhalde.
13:24Bu 4915 sayılı kara avcılığı kanununda kanatlı yaban hayvanı yerleştirme sahalarında var olan ve ava yasak sahalarında var olan bir uygulama.
13:34Sarı olarak gözüken bölgelerimiz keklik yerleştirmesinin akabinde 3 yıl ava kapalı kalıyor.
13:43Bu alanlarda keklik popülasyonunun eski düzeyine kavuşması için av yapılması zaten doğru değil.
13:49Bizim sonuç itibariyle yetiştirdiğimiz keklikler doğaya adaptasyonu 3 yıla kadar uzayabiliyor.
13:56Keklik olmazsa ne olur doğada?
13:59Şöyle keklik doğanın bir parçası.
14:02Doğayı bir puzzle gibi düşünebiliriz.
14:05Burada bir parçayı çıkarttığımız zaman o bütünlüğü sağlamak mümkün olmuyor.
14:12Örneğin son günlerde tabii konuşulan kene konusu var.
14:15Kene olsun.
14:16Kekliğin diğer etkileri var.
14:18Zararlı böcekler.
14:19Zararlı böcekler.
14:20Kekliğin daha çok tükettiği böcekler de var.
14:23Kekliği tüketen canlılar da var.
14:24İşte kaya sansarı olsun, tilki olsun, kurt olsun.
14:29Bunların yavrularıyla, kendileriyle beslenen hayvanlar da var.
14:32Habitatın bir parçası, doğanın bir parçası.
14:35Bu puzzle'ın, bu resmin tamamlanabilmesi için keklik önemli bir tur.
14:39Şu anda bakıyorum bize yaklaşıyorlar.
14:41Bunu doğaya bırakınca insanlara yaklaşır bunlar mı?
14:43Yoksa doğaya alışıyorlar mı?
14:45Şöyle, bunlar bizim anaç kekliklerimiz.
14:47Bu yılın yavruları değil.
14:50Bunlar bizimle haşır neşir oldukları için.
14:53İşte üretme aşamasında çıkmıyor dışarı.
14:56Doğaya salmıyoruz biz bunları.
14:58Daha ziyade bu yılın yavruları.
15:007-8 aylık yavrularımızı sarıyoruz.
15:02Onlar tabii daha doğaya salmaya uygun.
15:15Evet, bu haftalık da bu kadar.
15:19Böcek Müzesi, Uğur Böcekleri ve ekosistemin önemli parçası keklikleri size tanıtmaya çalıştık.
15:25Haftaya görüşmek üzere, hoşçakalın.
Yorumlar