00:00O eserlerin hepsini tek tek göstermeye çalışacağız.
00:03En azından bir kısmını yani hepsini olamasa da şimdi biz Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi'ndeyiz.
00:08Arkeolojinin Altın Çağ sergisi dün itibariyle burada kapılarını açtı.
00:13Ama öncelikle en önemli eseri göstermek istiyoruz.
00:17Kameraman arkadaşım Mustafa Barıştan'la birlikte Marcus Aurelius heykeli Millet Kütüphanesi'nin girişinde ziyaretçilerini bekliyor.
00:26Yıllar önce 1960'lı yıllarda kaçak kazılarla Türkiye'den kaçırılan Marcus Aurelius heykeli Türkiye'ye yurduna yıllar sonra geri döndü.
00:37Ve burada da Millet Kütüphanesi'nin hemen girişinde ziyaretçilerini karşılıyor dedik.
00:43Şimdi onun hikayesini konuşacağız.
00:44Yanımda bir konum var.
00:46Merhaba efendim Kültür ve Turizm Bakanlığı Kaçakçılıkla Mücadele Daire Başkanı Zeynep Boz.
00:52Efendim hoş geldiniz.
00:53Hoş bulduk.
00:54Siz de sergimize hoş geldiniz.
00:55Hoş bulduk.
00:56Şimdi size Marcus Aurelius'un hikayesini soracağım.
00:59Kaçakçılıkla Mücadele kültür eserlerinde, kültür varlıklarında tüm hızıyla devam ediyor.
01:05Nasıl bir hikayesi var?
01:07Nasıl getirildi tekrar Türkiye'ye?
01:09Marcus Aurelius'un iadesi aslında en zorlu dosyalarımızdan biri oldu.
01:13İade Menettin Bölge Savcılığı ve HSA ile Amerikan İç Güvenlik Birimi, HSA ile bakanlığımız arasında gerçekleştirilen iş birliği sayesinde oldu aslında.
01:23Ama süreç diğer eser iadelerinden biraz daha uzun sürdü.
01:27Çünkü bu Bon Antik Kenti'nden kaçırılmış bir grup bronz heykel var.
01:31Marcus Aurelius bunların tek başına olanı değil aslında sadece bu değil.
01:35Ve bunların biz tek tek iadelerini sağlamaya devam ederken,
01:39Cleveland Sanat Müzesi'nde bulunan Marcus Aurelius'un heykelinin iadesini sağlamak istediğimizde müze dedi ki,
01:45ben bu el koyma kararı ile aynı fikirde değilim ve Menettin Bölge Savcılığı'na dava açıyorum.
01:49El koyma kararına aykırı olarak, karşı olarak.
01:53Ve ben bunun Türkiye'den çıktığını düşünmüyorum.
01:56Halbuki o zamana kadar hep Türkiye'den yurt dışına çıkarıldığını, kendi yayınlarında da söylüyorlardı.
02:02Ve bir takım deliller ortaya koymamız istendi.
02:04Bu delillerden bazıları bilimsel delillerdi.
02:07Aslında zaten bunları Türkiye'nin ilk kadın arkeoloğu Prof. Dr. Jale İnan,
02:12yıllar önce, 1970'li yıllarda ortaya koymuştu.
02:15Hem bundan istifade ettik, hem kaçakçılık olayına karışan kişilerin anı defterleri gibi,
02:20bugün bizim için şahitlik yapan orada yerleşik halkımızdan kişilerin öne çıkması gibi,
02:26ve de bunun dışında çeşitli başka bilimsel vurgular vardı.
02:30Bu heykelin ayağının aynısının yine bu bon yakınlarında bulunan kübüre, antik kentlerin ele geçmesi,
02:37aynı model sandaletin o bölgenin sanatçıları tarafından aynı kalıp kullanılarak yapıldığını bize öğretmiş oldu.
02:42Bu ve bunun gibi pek çok veri ortaya koyduk.
02:46Tırnaklarımızı da kazıyarak toprak analizlerine konu olabilsin diye sediment örnekleri aldık elimizde bulunan diğer heykellerden.
02:53Ve bu bilimsel veriler bize bu heykelin Anadolu kökenli olduğunu biz zaten çok iyi biliyorduk ve o heykel bilecek diyorduk.
03:01Evet ama kanıtlamış olduk.
03:03Müzenin de artık söyleyecek bir sözü kalmadı.
03:05Ve bir iş birliğine döndürmeye karar verdik konuyu.
03:08Marcus Argerüs'ün iadesinin adli makamlarca Türkiye'ye karar verilmesinden sonra da Cleveland Müzesi'nde 3 ay boyunca sergilendi.
03:16Ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin önemli bilim insanı olan Jale İnan'ın resimleri ve onun bilimsel kişiliğiyle ilgili bilgilerle beraber sergilendi.
03:26Türkiye sadece eserini, heykelini tanıtmadı.
03:29Aynı zamanda bilim insanlarını da andı.
03:32Ve Türk arkeolojisinin ne köklü olduğunu Amerika'nın halkına da bir daha göstermiş oldu.
03:37Efendim kanıtladık, getirdik.
03:39O heykel buraya gelecek dediniz ve getirdiniz.
03:42Ama onun yanında bazı küçük heykelcikler daha geldi değil mi?
03:46Doğru. Bunlar da yine bu Bonantik kentinden yağmalanmış olan heykel başları.
03:52Kimisi imparator başı, kimisi imparator içelere ait birer büst.
03:56Ve bu eserlerimizin iadesinde de yine aynı ekiple çalıştık.
04:00Bir iş birliği yürüttük.
04:01Bu örneğin Getty Müzesi'nden, Los Angeles'da bulunan Getty Müzesi'nden geldi.
04:06Oldukça önemli ve sanat tarih açısından kıymetli bir parçadır.
04:10Özellikle saç ve yüz detayları da baktığınız zaman bunların hepsi son derece üstün sanat eserleridir.
04:17Ama bizim için önemli olan yanı bizim kültürel mirasımızdır.
04:21Ve bu ülkede korunmaya devam edecek olmasıdır.
04:25Efendim çok teşekkür ediyorum verdiğiniz bilgiler için.
04:28Evet, Arkeolojinin Altın Çağ Sergisi Millet Kütüphanesi'nde Cumhurbaşkanlığı'nda açıldı demiştik.
04:35Şimdi serginin yanı sıra yan tarafta hemen sempozyumda devam ediyor.
04:40Ama biz biraz da size sergiyi gezdirmek istiyoruz.
04:44Çünkü kazılarla, yapılan kazılarla ortaya çıkarılan, bulunan çok sayıda eser, kültür mirası da var.
04:51Hemen onları da konuşacağız.
04:53Bir başka konuğum olacak bu sefer de.
04:55Efendim merhabalar, konuğumu tanıtayım.
04:57Öncelikle Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdür Yardımcısı Bülent Gönültaş.
05:03Merhaba efendim.
05:04Merhaba, hoş geldiniz.
05:05Hoş bulduk.
05:06Hemen sergiye doğru ilerleyelim.
05:07Bir yandan da hem de şunu konuşmak istiyorum efendim.
05:11Geleceği Miras Projesi kapsamında kazılar devam ediyor.
05:15Çok sayıda noktada.
05:16Karahantepe'de de aynı şekilde devam ediyor.
05:18Nasıl gidiyor kazılar?
05:20Var mı yeni buluntular?
05:21Elbette.
05:23Türkiye'de arkeolojik kazılar son dönemde geleceği miras projesiyle daha yoğun çalışmalar yürütülmeye başladı.
05:31Sayın Cumhurbaşkanımızın, Sayın Bakanımızın riyasetinde kazılarımızı yöneten hocalarımızın bilimsel talepleri ve akademik verileri doğrultusunda çalışmalar yürütülüyor.
05:43Şu an 251 alanda Geleceği Miras Projesi kazıları devam ediyor.
05:49Bugün bu sergide biz 90 kazıdan eser seçtik.
05:54570 eserimiz bu sergide yer alıyor.
05:57Ve bunların %85'i ilk kez bu sergide çalışıldı.
06:01485 eser.
06:03485 adedi ilk kez burada görücüye çıkıyor.
06:07Son 1 ve 2 yılda ağırlıklı olmak üzere kazılarımızdan eserlerimiz var.
06:11Konservasyon süreçlerini tamamladıktan sonra yine ilk kez bu sergide ziyaretçiye beğenisine sunduğumuz eserlerimiz var.
06:20Sergi alanımız Millet Kütüphanesi eksi ikinci katında.
06:24Ve bu alan içeride yer alan eserlerin bir küçük bir seçkisi bize.
06:30Örneğin bu görmüş olduğumuz Bronze Cup 2024 yılı Kasım ayı itibariyle Gordion'da kazısını tamamladığımız T26 tümülüsünden çıktı.
06:40Bunun gibi 80 adet farklı boyutlarda ve işlevlerde birçok kap ortaya çıkarıldı.
06:47Midas tümülüsünden sonra en yoğun eser grubunun çıkarıldığı tümülüs burası oldu.
06:54Bunun dışında hemen şu ileride bir Hitit tabletimiz var.
06:58M.Ö. 15. yüzyıla tarihlenen bir tablette.
07:01O dönemin ticari ilişkileri ele alınıyor.
07:06Ve burada masa, sandalye, koltuk gibi siparişler var.
07:10Yani bugün günlük hayatta karşılaştığımız her şeyi aslında antik dönemde de görebiliyoruz.
07:16Yani bu burada masa, sandalye, siparişi yazıyor.
07:19Doğrudur. Bana şu kadar masa, şu kadar sandalye gönder şeklinde bir sipariş tableti bu.
07:26Şu karşımızda görmüş olduğumuz alan ise...
07:29Karahan Tepe'den çıkarılanlar doğru mu?
07:31Göbekli Tepe ve Karahan Tepe başta olmak üzere 11 kazı alanında yürüttüğümüz çalışmalarla ve Taş Tepeler Projesi adıyla duyurduğumuz ve dünyada ses getiren Neolitik Çağ çalışmalarına yön veren bir proje.
07:45Sayın Bakanımızın önderliğinde başladığımız bu proje daha 2 yıl, 3 yıl geçmeden dünyada çok büyük ses uyandırdı.
07:522024 Kasım ayında Şanlıurfa'da Neolitik Kongresini, Dünya Neolitik Kongresini topladık.
07:58Ve dünyanın her yerinden binin üzerinde akademisyen buraya geldi ve Şanlıurfa'daki bu alanları ziyaret etti.
08:04Hemen önümüzde bulunan eser bizim Neolitik Çağ için asrın keşfi olarak nitelendirdiğimiz bir eser grubu.
08:12Biz Karahan Tepe'de eserlerimizi, kaplarımızı ortaya çıkarıyoruz, mimari yapılarımızı ortaya çıkarıyoruz.
08:19Ama burada ilk kez 3 boyutlu bir anlatımla karşı karşıyayız.
08:22Kapları iç içe koymak suretiyle, hayvan figürünlerini iç içe koymak suretiyle bir ritüeli canlandırıyor bu proje.
08:31Efendim ilk defa sergileniyor değil mi?
08:33Bu da diğer eserler gibi ilk defa sergileniyor.
08:35Çok teşekkür ediyorum verdiğiniz bilgiler için.
08:44Çok sayıda ilk kez sergilenen çok sayıda eser var.
08:48Kaçakçılıkla mücadele kapsamında bakanlığın girişimleri sonrası Türkiye'ye iadesi sağlanan eserler var.
08:56Sergiyi ziyaret etmek isteyenler 6 ay boyunca buraya gelip Cumhurbaşkanlığı Külliyesi Millet Kütüphanesi'ne gelip sergiyi ve eserleri görebilirler, ziyaret edebilirler diyelim Meltem ve sözü bu noktadan sana bırakalım.
İlk yorumu siz yapın