Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 5 ay önce
Yeni Akit Gazetesi Yazarı Abdullah Şanlıdağ, 'İslamcı hareket ne aşamada?

Kategori

🗞
Haberler
Döküm
00:00İslamcı hareket ne aşamada? Aslında bu makale Refah Partisi ile AK Parti
00:08ekseninde İslamcılığın serüvenine atıfta bulunmayı ve geldiğimiz süreci sorgulamayı
00:13amaçlıyor. Dünyevi hususlarda çok iyi yerlere geldiğimiz bir gerçek. Modernleşme ve seküler
00:20ideolojilere alternatif olabileceğimizi de çok iyi gösterdik. Ancak bir yerlerde hata
00:25yaptığımızı da kabul edelim. İslamcılık, 19. yüzyıldan itibaren modernleşme sürecine
00:31alternatif bir cevap olarak doğan, İslam'ın sadece bireysel değil, toplumsal ve siyasal
00:36yaşamında temel referans noktası olması gerektiğini savunan ideolojik bir harekettir. Bu hareketin
00:42temel amacı, İslam'ın ilk dönemlerine dönerek ahlaki, siyasi ve toplumsal düzeni yeniden
00:48inşa etmektir. Ancak İslamcı hareketler, tarihsel süreçte farklı dönemlerde farklı
00:53tercihler benimsemiş, kimi zaman siyasi iktidarı hedeflemiş, kimi zaman kültürel
00:58dönüşüm yoluyla toplumu etkilemeyi tercih etmiştir. Bu yazı, İslamcı hareketin tarihsel
01:04gelişimini ve günümüzdeki durumunu inceleyerek, hareketin günümüzde ne aşamada olduğunu
01:09değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Tarihsel Arka Plan
01:12İslamcı düşüncenin temel taşları, Cemaleddin Afgani, Muhammed Abduh ve Reşid Rıza gibi
01:19hale atılmıştır. Bu düşünürler, İslam dünyasının batı karşısındaki geri kalmışlığını
01:25İslam'dan uzaklaşmakla açıklamış ve İslam'ın özüne dönülmesini savunmuşlardır.
01:3020. yüzyılda ise Hasan Elbenna'nın kurduğu Müslüman kardeşler, İhvan, siyasal İslamcılığın
01:36en güçlü temsilcilerinden biri haline gelmiştir. Aynı dönemde Pakistan'da Mevdudi, İran'da
01:42Hümeyni, Türkiye'de ise Necmeddin Erbakan gibi isimler bu düşünceyi farklı şekillerde
01:47kurumsallaştırmıştır. Soğuk savaş sonrası dönüşüm
01:51Soğuk savaş sonrası dönemde İslamcı hareketler, yerel koşullara göre farklı yönelimler sergilemiştir.
01:57Bazı ülkelerde, mesela İran ve Sudan, İslamcılar iktidarı ele geçirirken, bazı yerlerde Mısır,
02:05Türkiye, Cezayir gibi demokratik yollarla siyaset sahnesine girmişler. Ancak çoğu zaman
02:11sistemle çatışma yaşamışlardır. Türkiye'de Refah Partisi deneyimi, ardından AK Parti'nin
02:17vesayeti bitirmesi, Müslümanlara rahat bir nefes aldırması ve sosyal, siyasal ve ekonomik
02:29konularda rahat iklime kavuşturması gibi temel dinamikler, layıkçı sistemlerden bunalmış
02:35muhafazakar kesime can suyu olmuştur.
02:37Arap Baharı ve İslamcılığın Sınavı
02:392010 sonrasında Arap Baharı ile birlikte İslamcı hareketler yeniden güç kazanmış gibi görünse de,
02:45bu süreç uzun vadede bir kırılma noktası olmuştur.
02:47Tunus'ta Nahta Hareketi'nin yaşadığı dönüşüm, Mısır'da Müslüman kardeşlerin
02:51demokratik seçimlerle iktidara gelip ardından askeri darbe ile tasfiye edilmesi,
02:55İslamcı hareketlerin iktidarla sınavını ortaya koymuştur.
02:57Bu dönemde hareketin bazı kesimleri siyasal iktidarı hedefleyen stratejilerden vazgeçmiş,
03:01daha kültürel, sivil ya da sosyal alanda etkiler,
03:03daha kültürel, sivil ya da sosyal alanda etkiler,
03:07bu dönemde hareketin bazı kesimleri siyasal iktidarı hedefleyen stratejilerden vazgeçmiş,
03:15daha kültürel, sivil ya da sosyal alanda etkiler,
03:19sivil ya da sosyal alanda etkili olmayı hedefleyen bir çizgiye kaymıştır.
03:23Diğer bazı gruplar ise radikalize olmuş, el kaide ve IŞİD gibi yapılarda ifadesini bulan
03:29şiddet temelli bir İslamcılığa yönelmiştir.
03:31Günümüzde İslamcı hareket, gerileme mi, dönüşüm mü?
03:36Günümüzde İslamcı hareketin birçok cephede bir gerileme yaşadığı gözlemlenmektedir.
03:41Bu gerilemenin başlıca nedenleri şunlardır.
03:45İktidar tecrübeleri ve hayal kırıklıkları.
03:47İslamcıların iktidar deneyimleri, örneğin İran, Türkiye, Mısır, geniş halk kesimlerinde ciddi hayal kırıklıkları yaratmıştır.
03:56Beklenen adalet, ahlak ve kalkınma değerleri çoğu zaman sağlanamamış, yolsuzluk, otoriterleşme ve elitleşme eleştirileri gündeme gelmiştir.
04:05Devletle Bütünleşme ve Kimlik Erozyonu
04:08Bazı İslamcı hareketlerin devlet yapısıyla bütünleşerek kimliklerini yitirmeleri, genç kuşaklar nezdinde onları cazibesiz kılmıştır.
04:16Geleneksel İslamcı söylemler, yeni kuşaklara hitap etmekte zorlanmaktadır.
04:21Yeni kuşakların değişen talepleri, genç kuşaklar artık daha bireysel, kültürel ve yaşam tarzına ilişkin özgürlükleri öncelemektedir.
04:29Bu durum, klasik İslamcı söylemle bir gerilim oluşturmaktadır.
04:34Dijital ve internete bağlı sanal dönüşüm, İslamcı kuşağın çocuklarını derinden etkilemiştir.
04:40Küresel siyasal iklim, uluslararası düzeyde İslamcı hareketlere karşı artan baskılar, özellikle batıda İslamofobi ve güvenlikçi politikaların yükselmesiyle birlikte hareketlerin manevra alanını daraltmıştır.
04:53Tüm bu gelişmeler karşısında İslamcı hareketin bir dönüşüm yaşadığı, klasik ideolojik iddialardan uzaklaşarak daha kültürel, yerel ve pragmatik stratejilere yöneldiğini söyleyebiliriz.
05:04Müslümanların radikal bir dönüşüm yaşadıklarını söyleyebiliriz.
05:08Sonuç
05:10İslamcı hareket, günümüzde tarihsel bir kavşağın eşiğindedir.
05:14Ne tam anlamıyla eski gücünü koruyabilmekte, ne de tamamen ortadan kalkmaktadır.
05:19Bunun yerine, farklı coğrafyalarda farklı biçimlerde evrilmekte, kimliğini yeniden tanımlama çabası içindedir.
05:27Kimileri için bu bir post-İslamizm dönemidir.
05:30Kimileri için ise yeni bir dirilişin hazırlığıdır.
05:33Ancak açık olan şu ki, İslamcılık artık tek bir çizgiyle tanımlanamayacak kadar parçalı, çok katmanlı ve yerelleşmiş bir hale gelmiştir.
05:42Atyazı M.K.
05:43Atyazı M.K.
İlk yorumu siz yapın
Yorumunuzu ekleyin

Önerilen