Oynatıcıya atlaAna içeriğe atla
  • 1 yıl önce
Söyleşi: Faruk Ekici

2025 yılında dünya prömiyerini yapan Tango Tutkusu, klasik balenin zarafetini tangonun tutkulu adımlarıyla buluşturuyor.

Can Aslan’ın koreografisini üstlendiği Kesişen Yollar ve Ricardo Fernando’nun yeniden düzenlediği Tangata adlı iki ayrı yapıttan oluşan bu çift katmanlı gösteri, modern bir bale deneyimi sunuyor. Ankara Devlet Opera ve Balesi’nin sahneye koyduğu Tango Tutkusu, 22. Uluslararası Bodrum Bale Festivali’nde 17-18 Ağustos tarihlerinde açık havada, tarihi bir atmosferde yeniden izleyiciyle buluşacak.

Ankara Devlet Opera ve Balesi baş koreografı Ebru Gökalp, baş dansçıları Sultan Erol, Nilay Tahiroğlu ve İlhan Durgut’la; eserin farklı sahne koşullarına nasıl adapte edildiğini, klasik ve modern teknikler arasında geçişin zorluklarını, duygusal hazırlık süreçlerini, bale sanatının bugün geldiği noktayı ve Tango Tutkusu’nun Ankara’nın klasik İtalyan sahnesinden Bodrum Kalesi'nin taş duvarlarına uzanan hikâyesini konuştuk.
Döküm
00:00Tango Tutkusu
00:01Şu anda Ankara Devlet Opera Balesi'nin Bales Anadolu'ndayız.
00:11Tango Tutkusu'nu konuşacağız.
00:122025 yılında aslında dünya premierini yapan bir eser.
00:16Biraz bize ne anlattığını anlatabilir misiniz?
00:19Tango Tutkusu, Gece'nin genel adı.
00:21İki ayrı eserden, iki ayrı koreograftan oluşuyor.
00:24Birinci eserimiz Crossroads, Kesişen Yollar.
00:27Koreograf Can Aslı'nın eseri.
00:29Burada bir erkek ve iki kadın ile ilgili bir hikaye bu.
00:33Daha işte erkek duygusal olanın yanında mı dursun,
00:37duygularının peşinden mi gitsin yoksa mantığının peşinden mi gitsini
00:41sorgulayan bir eser yaptı Can Aslan.
00:43İkinci eser aslında dünya premieri değil,
00:46Tangata adlı Ricardo Fernando'nun eseri.
00:48Daha evvel hatta Medete Ankara'nın da belli parçalarını dans ettiği bir eser.
00:53Bu sene bunu Ricardo Fernando Ankara Devlet Opera Balesi için yeniden düzenledi,
00:57Klasik Bale'ye uyarladı ve gecenin genel adı da Tango Tutkusu.
01:01Tango Tutkusu geçtiğimiz 2024-2025 sezonunda...
01:05Sahne demeye başladık.
01:07Evet, premierini yaptı.
01:07Aynen, premierini Mayıs ayında yaptık.
01:09Şimdi de Bodrum Bale Festivali'nde devamını tekrardan sahneleyeceğiz.
01:13Merak edenler Bodrum'da iki farklı günde iki ayrı temsil izleyecekler, doğru muyum?
01:18Tabii ki.
01:18Peki buradan hemen Bodrum'a dönmek istiyorum.
01:22Ankara Devlet Opera Balesi, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk binası ve burası İtalyan bir sahne,
01:27şık da bir sahne.
01:28Teknik olarak burada altyapı artık kuruldu, yerleşti.
01:31Siz Bodrum'da, Bodrum Kalesi Kuzey Enderinde dans edeceksiniz.
01:35Orası tarihi bir alan ve buradaki şeyi sormak istiyorum.
01:38İtalyan sahneden çıkıp tarihi bir alanda dans etmek size ne hissettiriyor, nasıl hissettiriyor?
01:43Kapalı bir ortamda dans etmek ve alışkın olduğumuz sahne burası olduğu için burada belli şeyleri daha oturtmuş olabiliyoruz.
01:51Ama böyle tarihi yerlere geçtiğimiz zaman tabii ki zorlandığımız sıcaktan dolayı bizim etkilenmemiz dışında,
01:57Muşamba'nın etkilenmesine kadar birçok faktörü göz önünde bulundurmak zorundayız.
02:02Bu yüzden bunları dikkate alarak dans ediyoruz.
02:04Sahnenin şekli tabii ki bazı hareketlerimizde oraya göre uyarladığımız hareketler, koreografiler de oluyor.
02:10Tabii ki tamamında oynamayı yapmadan.
02:12Atmosferi bir kere yani seyirci açısından bizim açımızdan atmosferi tarihi bir yer olduğu için bambaşka duygularla dans ediyoruz.
02:20Çok keyifli.
02:21Çoğu dans, klasik balet tekniği üzerinde şekilleniyor.
02:24Ama siz tango tutkusunda klasik balenin yanı sıra tango yapıyorsunuz, bazı modern dans tekniklerini kullanıyorsunuz.
02:31Sahnede bunlar arasında geçişler yapmak, bunları birbiriyle harmanlamak zor bir şey mi?
02:36Bir klasik balet dansçısı için birazcık zor olabiliyor en başta özellikle.
02:40Ama bunları da yaptıkça klasik balemize çok fayda olduğunu görüyoruz.
02:44Klasik balet tekniğinin yanına bu tarz modern ve çağdaş teknikleri eklemek sanatçılığın dışında bir izleyici olarak size ne hissettiriyor?
02:53Klasik balenin zarafeti ayrı her zaman.
02:56Yeri her zaman çok ayrı olacak.
02:58Ama dünya şu an daha çok çağdaş dans üzerine sahneler alıyor.
03:02Yani biz de birazcık daha onu ayak uydurabiliriz diye düşünüyorum.
03:05Tango tutkusunu siz Ankara Devleti Opera Balesi'nin sahnesinde oynuyorsunuz.
03:09Yani teknik altyapısı yeterli.
03:11İşte sanatçıların artık evi burası alıştığı yer.
03:14Tabii ki.
03:15Hatta şunu da ekleyerek soruyu sorayım.
03:17Sezonda izleyememiş olanlar Ağustos ayında Bodrum Bale Festivali'nde bu temsili iki gece izleyebilecekler.
03:24Evet.
03:24Bir İtalyan sahneden alıp o temsili antik bir yere uyarlamak diye bir şey var mıdır?
03:30Yoksa onu olduğu gibi alıp götürüp orada tekrar oynanıyor mu?
03:33Tango tutkusu özelinde söylersem zaten çok ağır bir dekoru olmayan bir eser.
03:39Zaten biz bu eserleri festivallerde başka sahnelere kolay taşınsın diye de düşünerek bu eserleri seçmiştik en başından.
03:47Daha büyük, daha ağır dekoru olan eserlerde evet bazı revizyonlara gidilebiliyor.
03:53Hele ki tarihi mekanlarda bazen eserin de yapısına uygunsa dekor kullanılmayıp bu tarihi mekan kullanılabiliyor.
04:00Sadece bazı ışık teknikleriyle kullanılabiliyor ya da dekor küçültülebiliyor.
04:05Bodrum'daki sahne özelinde söyleyecek olursam şu anda bu eserimiz için bir değiştirmeye gitmemiz söz konusu değil.
04:12Çünkü zaten minimal bir dekorla çalıştık.
04:15Sanatçılarımız bununla çalıştılar.
04:16Dans özelinde söyleyecek olursam da biz her gideceğimiz sahneye o sahnenin ölçülerini önden alıp
04:23dansçıları bale salonundayken sanki o sahnede dans ediyorlarmış gibi bu ölçüler üzerinde tekrar yerleştiririz.
04:30Sonra gittiğimiz yerde gene de gerçek sahneyi gördüğümüz zaman bu dansçılar tekrar bir prova yaparlar.
04:36Çünkü giriş çıkışları farklı olabilir, boyutlar farklı oluyor.
04:40O kadar çok değişken olabiliyor ki burada o şekilde çalışmamıza rağmen gittiğimiz sahnelerde tekrar bir yerleşme deriz.
04:47Biz ona bir yerleşme yaparız sanatçılar için.
04:49Sonrasında tam bir prova yaparız mutlaka.
04:52Ondan sonra da temsilimizi yaparız.
04:53Fiziksel bazı çalışmalar yaptığınızı biliyoruz.
04:56Hatta o temsile kadar belki de 6-7 saat şu an içinde bulunduğumuz bale salonunda onlarca prova yapıyorsunuz.
05:03Şunu merak ediyorum yani bir role duygusal olarak nasıl hazırlanıyorsunuz?
05:06Kendini o karakter olarak görmek çok önemli bence.
05:09Çok güzel bir şekilde o karakteri analiz etmek gerekiyor.
05:12Gece yatağa yattığımda düşünüyorum ben genelde nasıl bir karakter olduğunu acaba nasıl karşıya sadece hareket olarak değil de
05:18seyircinin aslında bizim duygularımızla görmesini ve anlamasını istiyoruz.
05:22Bu zamanla düşünerek, çalışarak, ayna karşısında çalışarak olan bir şey.
05:26Peki bale sanatında başarının kriteri nedir?
05:29Dansçılık hayatındayken baş dansçı olmak en yüksek mertebedir.
05:33Bizim işimiz de çok hiyerarşik bir iş.
05:35Arka planda da öyle.
05:37Sahne üzerinde de öyle tabii ki.
05:38Dansçılık hayatımızda evet baş balerin olmak ya da baş dansçı olmak.
05:42Ama onun dışında hani bunun koreograf yönü vesaire var ama o dansçılık kariyerinden bağımsız olarak düşünüyorum onu şu an.
05:49Sizin bu sanatta kimlerdir idolleriniz?
05:52Yurt dışında şu an bence her balerinin aşık olduğu bir insan var.
05:56Mariana Le Nunes diye Arjantinli bir dansçı var.
05:59Şu an İngiltere'de Royal Ballet'de dans ediyor.
06:01Gerçekten kitap gibi bir kadın.
06:03Ona hayranım.
06:04O benim idoli.
06:04Ankara Devleti Opera Balesi'nin baş koreografi olarak Ankara izleyicisiyle yani salon izleyicisiyle festival izleyicisi arasında nasıl farklar gözlemliyorsunuz?
06:14Ankara'nın seyircisi tabii benim çok uzun zamandan beri tanıdığım bir seyirci.
06:18Ankara seyircisi çok seviyorum kendilerini tabii ki.
06:22Çok bilinçli, çok sadık bir seyircidir.
06:24Ankara seyircisi hikayeli konulu baleleri sever, dramatik eser sever.
06:29Bu kesindir.
06:30Festival izleyicileri daha çok herhalde o zamanın hani yaz olması, gündemin birazcık daha hafif olması sebebiyle daha böyle değişik insanların bir araya geldiği,
06:41onun için daha hafif eserleri tercih ederler.
06:44Çok uzamayacak dediğiniz gibi o sıcakta orada çok fazla oturmayacağımız ama kısa sürede çok enteresan şeyler, izleyebileceğimiz şeyleri tercih ederler.
06:53Bir ön yargı vardır herkeste.
06:55Canlı orkestra olmadı mıydı?
06:57İşte klasik eserler yok ya izlenmez falan diye.
07:00Ben birçok örneğini biliyorum çok şahane işler olduğunu.
07:03Burada size şunu sormak istiyorum.
07:05Tabii ki canlı orkestrayla eser sahnelemek çok iyi bir şeydir.
07:08Atmosferi başkadır, büyüsü başkadır ama band kayıttan yaptığımızda nasıl bir farkı oluyor?
07:14Band kayıttan yaptığımızda ben de her zaman canlı orkestrayı tabii ki tercih ederim.
07:19Seyirciyle de ben şu anda artık çok iç içe olduğum için temsiller esnasında da ben seyircinin tarafında oluyorum.
07:24Onların da böyle bir serzenişleri oluyor.
07:27Canlı orkestra her zaman seyircinin de görmek ve duymak istediği bir şey.
07:31Çünkü aslında canlı olmayan her performans mükemmel olabiliyor.
07:35Ama canlıdaki o hani mükemmelliği bozan şeyler zannederim ki izleyicinin hoşuna giden şeyler.
07:43Ufak tefek belki aksatlıklar, ufak tefek belki inişler, çıkışlar.
07:47Yani bunu tek düzelikten çıkartıyor diye düşünüyorum canlı orkestra.
07:51Ben de mükemmel olduğunu düşünüyorum canlı olduğu zaman.
07:53Ama bu kalitesinden bir şey düşürmüyor eserin ya da bir şey kaybettim.
07:57Tam tersi dediğim gibi aslında mükemmelle yakın olur.
07:59Çünkü herhangi bir dalgalanma olmaz, herhangi bir tempo değişikliği olmaz.
08:04Ya da o günkü hani belki de orkestradaki solist sanatçıların veya orkestra şefinin herhangi bir sebepten olabilecek performans düşüklüğü yaşanmaz.
08:12Ve biz bunları her zaman mükemmel kayıtlarla gideriz.
08:15Yani bunlar çok önceden hazırlanmış, mükemmel olarak kayda alınmış eserlerdir.
08:20Yani bununla ilgili teknik olarak hiçbir zaman bir sıkıntı yaşanmaz elbette.
08:23Çok iyi hazırlanılır çünkü buna da.
08:25Bir de Ankara'yı sormak istiyorum.
08:27Şimdi yaz arasındayız ama sezon başlayacak.
08:29Yeni sezonda başka temsillerde olacak mı?
08:32Yeni premierler Ankara'da?
08:34Evet tabii ki olacak ama onu şimdi söylemek istemem doğrusu.
08:38Yani sürprizli bir sene olacak inşallah.
08:40Şu anda bunun görüşmeleri devam ediyor.
08:41Onun için de şimdi söylemek istiyorum.
08:43Hani tam kesinleşsin isterim.
08:45Tekrar eserlerimiz var.
08:46Ankara seyircisinin çok sevdiği ve geçen sene biliyorsunuz gündem oldu.
08:50Sabah 5'lerde sıralara girdiği eserlerimizi gene izleme fırsatı bulacaklar.
08:56Beyaz balemiz olacak.
08:57Beyaz bali her kampanyenin repertoonunda olması gereken bir şey zaten.
09:01Ve de ikinci yarı için sürprizlerimiz olacak.
09:04Anladım.
09:05O zaman o sürprizleri galiba sosyal medya hesaplarınızdan ve internetlerinizden takip edebilecekler.
09:10Son sorum ise şu olsun.
09:12Çok uzun yıllardır sanatla iç içe olan birisiniz.
09:15Bale sanatı sizin sanat hayatınızın başladığı o günden bugüne nasıl bir evrim geçirdi?
09:21Müthiş bir evrim geçirdi.
09:22En önemlisi teknolojinin geçirdiği evrim tabii ki.
09:26Bizlerin dansçıyken veya okulda okurken hiçbir şekilde ulaşamadığımız görüntüler,
09:32sadece ismini bildiğimiz ama asla görme imkanımız olmayacak dansçılar, koreografiler bugün teknoloji sayesinde elimizin altında.
09:41Bir de zaman içerisinde zannederim gene teknoloji sebeple her şeyin çok hızlı olarak,
09:47hani ekranların önümüzde çok hızlı kayması uzun eserlerin kısaltılmasına sebep oldu.
09:52Çünkü artık insanlar çok uzun şeyleri oturup, çok uzun vakitleri,
09:58eskiden dört perde olan eserler iki perdeye düşürülmüş durumda.
10:02Çünkü o kadar uzun oturulmuyor bir eserin karşısında.
10:06Tıpkı eski biliyorsunuz Rus romanları da hani doğa betimlemeleri sayfalarca sürer.
10:11Çünkü bunun bir karşılığı vardır.
10:14Şimdi nasıl bunlar hani o doğa betimlemeleri geçer?
10:17Çünkü çok kolay betimlemelere falan ulaşmak.
10:19Ben böyle düşünüyorum.
10:20Onun için şimdi romanların da kısaldığı gibi böyle eserlerinde de bir kısalmaya gitti.

Önerilen