00:00Hem tablomuzu hem de günün ekonomik gelişmelerini değerlendirmek üzere
00:03Yeni Akit Gazetesi Ekonomi Müdürü Burak Ardan bizlerle beraber.
00:07Burak Bey iyi akşamlar.
00:09Nazya Bey.
00:10Merhabalar.
00:11Merhabalar.
00:11İyi akşamlar.
00:12Şimdi tabloda bugün bakıyoruz.
00:15Borsada kısmı küçük düşüş olsa da altın değer kazanmaya başladı.
00:19Artık yükselişe geçti diyebilir miyiz?
00:21Evet.
00:22Tekrar yükselişe geçtiğini ifade edelim.
00:24Çünkü özellikle bir taraftan küresel piyasalarda diğer taraftan da bölgede jeopolitik risklerin etkisiyle görülen sıkıntıların yine tesirleriyle bir artış eğilimi söz konusu.
00:38Hem paladyum hem platin hem altın hem de gümüş tarafında bir değerlenme var.
00:43Çünkü güvenli liman arayışı artmaya başladı.
00:46Tabi burada özellikle baktığımızda ticaret savaşları tarife resleşmeleri ilk belki önemli unsurlardan birisi ki Trump 31 pardon 1 Ağustos'tan itibaren özellikle Meksika'ya ve Avrupa Birliği'ne yönelik bazı vergi yükseltimlerinin başlatacağını açıkladı.
01:09Tabi bunun tedirginliği varken bölgeden İsrail'in Suriye'yi hedef alan saldırıları geldi.
01:15Tabi buna bağlı olarak da altının fiyatında bir yükselme gram tarafında bir yükselme oldu.
01:22Ancak bu yükselişin ons'tan kaynaklanmadığını daha çok yerli yatırımcının kendini koruma altına alma gücüsüyle ve zaman zaman da doların çarpan etkisiyle alakalı olduğunu ifade edelim.
01:36Çünkü altının ons fiyatında ufak bir düşüş söz konusu 3322 dolarlar civarında gram fiyatında ise bir ilerleme var.
01:44Yine küçük şapta da olsa 4307 lira gibi bir düzeyi görüyoruz.
01:49Dediğimiz gibi burada yerli yatırımcının daha çok elinin güçlü olduğunu ve daha belirleyici olduğunu kavruyoruz.
01:55Şimdi tabi borsada sınırlı bir düşüşten söz ettiniz 10.096 civarında şu anda evet 10.000 üzerinde kalması psikolojik sınır açısından önemli olumlu.
02:08Fakat unutmamak gerekiyor ki bölgemiz ateş çemberi bir taraftan Rusya-Ukrayna mücadelesi diğer taraftan İsrail'in yayılmacı hamleleri burada yatırımcıyı zaman zaman düşündürüyor veya farklı alanlara yönlendiriyor.
02:23Borsa İstanbul'da da belki yabancı satışını böyle açıklayabilir böyle kavrayabiliriz.
02:29Bunun da dediğimiz gibi daha çok haber ve veri akışıyla ilintili olduğunu tekrar hatırlatmamızda fayda var.
02:37Dönüş kısmına geldiğimizde ise Euro'da yine sınırlı bir düşüş söz konusu 46 lira düzeyinde.
02:44Dolarda yine sınırlı bir artış var 40 lira seviyesinde.
02:48Burada da tabi dediğimiz gibi yurt dışından gelen haberler yine etkili olmakla beraber.
02:54Dolarda biraz daha yukarı yönlü eğilim görme imkanı ihtimali güçlü.
02:59Burada tabi yine şunu da belirtmemiz gerekiyor.
03:03Özellikle Trump'ın önce Amerika ve güçlü dolar politikası daha baskın hale gelecek gibi gözüküyor önümüzdeki süreçte.
03:12Bunda hem Amerika'nın iç ekonomik politikaları hem de dış ekonomik anlamda saldırganlığı belki önemli rol oynayacak.
03:22Bunu tabi daha iyi anlamak için dünyaya bir baktığımızda görüyoruz ki enflasyon ve resesyon riskleri hat safhada bir denge arayışı söz konusu.
03:33Amerika'nın tarifeleri ekonomik göstergelerde etkisini net bir şekilde gösteriyor.
03:38Tabi enflasyon verileri açıklanmıştı dün de paylaşmıştık.
03:42Özellikle aylık bazda %0.3 ile ve yıllık bazda %2.7 ile beklentilerin üzerinde bir artışı oldu.
03:51Paralellik seyrediyordu ama bu kadar da yüksek tonlu beklenmiyordu.
03:56Burada anladığımız kadarıyla FED tekrar bir gözden geçirme sürecine girecek ve faiz oranlarında belki temkinli davranışını sürdürecek gibi görevlisi söyleyebiliriz.
04:07Tam bu noktada şunu sormak istiyorum Trump maalesef yine ağzını bozdu FED ile Jerome Powell ile ilgili ve yerine Hazine Bakanı'nın geçeceği iddiası var.
04:18Bu küresel ekonomiyi ve Türkiye'yi farklı noktalarda etkiler mi?
04:22Şimdi tabi Trump'ın zaman zaman açıklamaları sert söylemleri söz konusu oluyor ki burada baktığımızda tabi özellikle hem içeride olan tartışmalar hem bunun yanı sıra dışarıya yansıyan sert ifadeler ekonomiye de tabi ki küresel anlamda bölgesel anlamda ve ülkesel vazda olumsuz etkiliyor.
04:47Trump'ın bu anlamda dilinden çıkacak her cümle her söz önemli tabi bizde bu nazarla bu gözle baktığımızda bir dalgalanma olacağını öngörebiliriz.
04:58Özellikle batı borsalarında ki yani burada başta Amerika ve Nasdaq Doe Jones olmak üzere Avrupa borsalarında da aynı eğilimle karşı karşıya kalacağız gibi gözüküyor.
05:11Burada hafif bir sarsıntı olacaktır ama bu sarsıntının uzun soluklu olacağını düşünmüyorum.
05:20Çünkü Trump geri adımlar atan ve ortamı yumuşatmayı da zaman zaman başarabilen bir lider.
05:27Burada da yeni bir U dönüşünün geleceği tahminindeyim.
05:31Bunun yanı sıra tabi dediğimiz gibi hem Trump'ın sert açıklamaları hem zaman zaman gelgitli kararları Avrupa'yı da etkiliyor.
05:43Avrupa tarafından da yakından takip ediliyor.
05:47Şimdi ama diğer taraftan burada dış ticaret dengesi verileri de önemseniyor ki
05:51bu dış ticaret verilerinde özellikle tarifeler konusunda anlaşma olup olmayacağıyla alakalı soru işaretleri var.
06:00Bu soru işaretleri de tabi zaman zaman bu bölgedeki küresel piyasalarda sarsıntıya veya zaman zaman düşüşe sebebiyet verebiliyor.
06:12Bunu gözlemlediğimiz bir dönemdeyiz.
06:15Önümüzdeki süreçte tabi Avrupa için de daha çok Trump'ın atacağı adımlar alacağı kararlar önemli olacak Ziya Bey.
06:23Şimdi tabi diğer taraftan baktığımızda iç ekonomik dengeler de çok önemli bizim için.
06:29Burada da tabi özellikle önümüze çıkan husus daha çok bütçe açıyla alakalı veriler.
06:36Ki bütçe açıyla alakalı veriler bu ay açıklandı.
06:39Haziran ayında 330.2 milyar lira gibi bir gerçekleşmeyle karşı karşıya kaldık.
06:45İlk 6 ayda ise 980.5 milyar liraydı bu rakam.
06:51Burada anladığımız kadarıyla gidecek daha çok yolumuz var.
06:54Bir taraftan tabi tasarruf tedbirleri yürürlükte.
06:59Diğer taraftan verimlilik odaklı ilerleniyor.
07:02Ama yine de dediğimiz gibi kamu kuruluşlarına özellikle belediyelere ve merkezi idareye çok fazla yük düşüyor.
07:11Burada bir taraftan faiz giderlerini de azaltmak önemli.
07:16Bort çevrim oranını güçlendirmek de önemli ki faiz dışı açığında çok yüksek olduğunu ifade edelim yine hatırlatalım.
07:24Özellikle burada dediğimiz gibi merkezi yönetim bütçe giderlerini kontrol altına almak, gelirlerle giderleri dengelemek bizim için belki önemli bir kıstas usul olacak.
07:37Bu enflasyonla mücadele açısından da önemli bir durum olacak.
07:41Diğer taraftan ilginç bir veri söz konusu özel sektörün yurt dışından sağladığı toplam kredi borcu ile alakalı bu da.
07:51Burada 18.1 milyar dolarlık bir artışla 190.4 milyar dolara varan bir rakam meblağ söz konusu.
08:00Bu 2019 Kasım ayından bu yana görülen en yüksek seviye kredi borcu noktasında.
08:06Bu da tabii özellikle yönetilebilme ve varlıkların giderleri ve borçlara oranı noktasında belki gözümüzü şirketlere ve şirketlerin toplam bilançolarına çeviriyor ki burada varlıkların halen dediğimiz gibi giderlerin ve borçların çok çok ötesinde ve üstünde olduğunu,
08:29bu noktada endişeye veya kırmızı alarma mahal verecek bir durum olmadığını dile getirelim.
08:36Ama yine de bu borçların en yüksek seviyede, en yüksek düzeyde olması zaman zaman tabii endişe verici.
08:45Tabii olumlu bir tarafı da var.
08:47Bu yatırımla alakalı bir hareketliliğinde göstergesi olarak nitelendirilebilir.
08:53Böyle de algılanabilir.
08:55Tabii bunun yanı sıra ihracatla alakalı gelişmeler de önemli.
08:59İhracatta tabii bir artış eğilimi söz konusu.
09:02Burada tabii zaman zaman rekor varan rakamlarla da karşı karşıya kalıyoruz.
09:08Ama tabii navlum fiyatları zaman zaman da düşündürüyor.
09:11Tabii burada bir gerileme söz konusu.
09:14Bu tabii özellikle tahıl taşımacılığı noktasında ihracatçı ülkelere maliyet avantajı getirmekle beraber Türkiye dahil ithalatçı ülkelerde talep sayıflığı gözüküyor.
09:25Ki bu da özellikle navlum piyasasında bir belirsizliğe sebebiyet veriyor.
09:31Belki burada özellikle bu açmazı ihracatçı ve ithalatçı ülkelerle alakalı bu çıkmazı giderici adımlar atılabilir.
09:39Taleplerde belki belli anlaşmalarla, görüşmelerle tıkanıklık aşılabilir.
09:46Ve burada özellikle dediğimiz gibi zayıflamayı giderici daha keskin, daha güzel hamleler yapılabilir.
09:54Diğer taraftan tabii enflasyonla alakalı da süreç devam ediyor.
10:00Burada özellikle tabii TÜİK'in rakamlarında gözümüz daha çok ki TÜİK de zaman zaman tabii burada yüzde otuzun altına inileceği mesajını bize veriyor.
10:13Nasıl veriyor?
10:13Rakamlarla bize bunu anlatıyor, aktarıyor.
10:15Daha çok görüyoruz ki şu anda yüzde otuz beşlerde ama yüzde otuz üçleri, otuz ikileri görme imkanımız, ihtimalimiz fazla.
10:24Yüzde yirminin altına eğer sonbahar aylarında inebilirsek, pardon yüzde otuzların altına o zaman yüzde yirmi dört takımını yakalama imkanımız çok daha yüksek olacak.
10:35Burada tabii dezenflasyon sürecinin sürdüğünü ve ülkenin bu noktada hem tüketici odaklı hem de üretici eksenli emin adımlarla gittiğini ifade edebiliriz.
10:47Şimdi Burak Bey özellikle baktığımızda Kızılcahamam kampında bazı milletvekillerinin bakanlara asgari ücret konusunda tavsiyesi oldu.
10:58Bu tavsiyeler farklı bir şekilde gündeme gelecek midir sizce?
11:04Açıkçası yani umarım gelmez, zannetmiyorum zaten geleceğinize özellikle bu asgari ücrete yılda iki kez artış uygulanması anlayışı enflasyonla mücadeleye de halel getirecektir.
11:19Geçen gün de sizinle konuşmuştuk zaten burada bölgesel bir adım atılması, bölgesel anlamda bir ayarlama yapılması belki asgari ücrette daha doğal, daha akla uygun.
11:30Ama yılda iki kez asgari ücret yapılması demek hem istihdam maliyetlerinin artması demek bu maliyetlerin de tabii raf fiyatlarında ve diğer ürün ve hizmet fiyatlarında bir nevi yansıma bulması anlamına gelmekte.
11:44Bunu milletvekillerinin nasıl gözlerinden kaçırdıklarını da anlamak zor açıkçası.
11:52Daha makul taleplerle gelinmesi ve ekonominin gerçeklerinin okunması bence daha iyi olacaktır.
12:00Ekonomi yönetiminde zaten gerekli notları almaktadır.
12:05Enflasyonla alakalı mücadeleye odaklanmış vaziyettedir.
12:08Burada dediğimiz gibi özellikle realitenin dışına çıkılması, ekonomik gerçekliklerden daha haykırı, daha ters bir taleplerle ilerlenmesi burada ülkeyi de zora sokacaktır.
12:25Umarım daha akıllı, daha rasyonel taleplerle ve daha özellikle tüketiciye ve alım gücü dar olan kesimlere dokunacak tedbirlerle ilerler milletvekilleri.
12:36Böyle bir tavsiyede de bulunmuş olalım vesilenize.
12:40Peki, çok teşekkür ediyoruz.
12:42Katılımınız ve katkılarınız için iyi akşamlar.
12:43Teşekkür ederim.
