00:00Besteci tuzlar, denizdeki yaşayan planktonik canlılar için besin teşkil ettiği için bunlar da çoğalmayı tercih ediyorlar, besin çoğaldığı için.
00:21Bu şekilde mevsimsel olarak bu türler çoğalıyor.
00:24Bunların aşırı çoğalmasıyla ilgili İzmir Körfezi'nde bazen 2023 ve 2024 yılında olduğu gibi toplu balık ölümlerine sebep oluyor.
00:34Şimdi İzmir Körfezi'nde kendi bizim araştırmalarımızı yaptığımız, baktığımız zaman 30-35 yıldır dış kaynaklı türler görmekteyiz bunların içinde.
00:43Yani plankton olarak baktığımız zaman bu türler ve bazıları toksik de olabiliyor.
00:48Bunlar aşırı miktarda çoğaldığı zaman Körfezi'nde düşük oksijen seviyelerine sebep olduğu için bu düşük oksijen olması, oksijensiz duruma gelmesi sebebiyle canlılar yani balıklar, omurgalılar, omurgasızlar ölmeye başlıyorlar.
01:05En dayanıklı türler olarak bildiğimiz kıkırlaklı balıklar, köpek balıkları, kemane balıkları gibi balıklar, dipte yaşayan balıklar, en çok etkilenen canlılar oksijensizlikten.
01:19Bunlar bu geçtiğimiz yıl ve bu sene toplu balık ömürlerine sebep oldu.
01:24Bu aşırı çoğalan dinofilya geldat yüzünden oksijen seviyelerini düşürdüğü için ve balıkların solungaçlarına yapışıp onların solumalarına engel olduğu için boğularak ömürlerine sebep oldu.
01:36Şimdi küresel olarak bütün denizler dünyada ısınıyor ama biz bütün suçu hemen böyle küresel ısınma diye bir kolaycılığa ataraktan küresel ısınma sebebiyle oluyor bunlar.
01:47Bu türler bu yüzden çoğalıyor olayına kaçmamamız lazım.
01:52Burada yapmamız gereken tek şey kirliliği azaltmak.
01:54Kirliliği azalttığımız zaman yani İzmir körfezine akan kirliliği azalttığımız zaman, arıtma testlerinin sesini arttırdığımız zaman
02:02otomatik olarak bir iki üç yıl içinde zaten körfez hem dipten başlayarak yüzeye doğru temizlenmeye başlayacak.
02:09Dış körfezde gördüğümüz canlılar, deniz bitkileri hepsi yavaş yavaş orta körfez, iç körfeziye gelmeye başlayacak.
02:18Yani mavi körfez aslında elde etmesi son derece kolay.
02:21Mavi körfezi elde etmek için çocuklarımıza ileride on sene, yirmi sene sonra yüzülebilir bir körfezi verebilmek için yapılacak tek bir şey var.
02:31O da kirliliği azaltmak.
02:33Onun dışında çözüm aramak sadece üç günlük, beş günlük, birkaç haftalık kısa vadeli çözümler getirir.
02:40Bu kısa vadeli çözümler aynı zamanda körfezde büyük zararlılara, canlıların ölümüne sebep olur.
02:46En güzeli kirliliği azaltmak.
02:48Bu kirliliği azaltma odaklı çalışmalar yapıldığı zaman körfezde balıktan, planktondan tutun.
02:55Bütün omurgalılar, omurgasızlar, bütün canlılık kendi kendine birkaç yıl içinde büyük bir tür zenginliğine ulaşacaktır zaten.
03:02Şimdi Seferisar'da, Foça'da bazı yerlerde aşırı deniz anası çoğalması oldu.
03:06Bu sene ben yine aynı şekilde belki Ağustos sonunda, belki Eylül başında yine böyle aşırı deniz anası çoğalması gibi çevre felaketleri bekliyorum.
03:19Aynı şekilde körfezde dış kaynaklı gelmiş bazı dinofilagendat, planktonik türler.
03:25Bunların bazıları aşırı çoğalmayı seviyor.
03:26Onlar yine çoğalacaklar.
03:28Geçtiğimiz yıl nasıl çoğaldıysa bu sene de çoğalacak.
03:31Ama bu tür çoğaldıysa bu sene başka bir tür gelip o da çoğalabilir.
03:34Burada bizim körfezimizin bağışlık sistemi zayıf olduğu için dış kaynaklı türler geldiği zaman hemen böyle çoğalmaya, çoğalma yoluna gidiyorlar.
03:44Bu da bence tartışılması gereken bir konu.
03:48Yani dışarıdan gelen bir türün böyle bizim kendi yerlik türlerimizin içinde sivrilip, kirlilik, çevre felaketi olacak diye çoğalması iyi bir şey değil.
03:56Bu demek ki körfezde bir ekolojik sistem bozuk.
03:59Dengeler bozulmuş. Bunlar hemen böyle çoğalma yoluna gidiyor ve körfezi terk etmiyorlar.
04:04Körfezde kalmayı tercih ediyorlar bunlar.
04:08Böyle bir durum var.
04:09Körfezimiz bu konuda yani İzmir körfezimiz bu konuda zayıf şu anda.
04:13Bunlar hepsi öldüğü zaman toplu olarak denizli canlı hiçbir şey kalmamış oluyor.
04:17Böyle ölmüş çöl bir körfez elde etmek, böyle bir körfezde baş başa kalmak kimse istemediği için yapılacak tek şey kirliliğin azaltılması.
04:27Bu derecede büyük geçtiğimiz senedeki gibi büyük balık, toplu balık önümlerini görmememiz için, bundan sakınmamız için, balıkların yaşamasını sağlamamız için yapmamız gereken tek bir şey var.
04:40O da kirliliği azaltmak.
04:41Kirliliği azaltmakla ilgili aynı zamanda sırf belediyeye iş düşmüyor. Halkın da bilinçlendirmesi gerekiyor.
04:48Belediye elinden geldiği kadar halkı bilinçlendirmeye çalışıyor zaten.
04:51Yani görevini yapıyor fakat daha çok bilinçlendirmesi gerekiyor.
04:55Aynı zamanda belediyenin, İzmir Büyükçeli Belediyesi'nin daha fazla bütçeyle, daha güzel, daha fazla biyolojik filtre, artma testlerinin sayısını arttırması gerekiyor.
05:04Sadece kirlilikle, mücadeleyle ancak İzmir körfezini kurtarırız.
İlk yorumu siz yapın