00:00İzmir'in ödemiş başta olmak üzere birçok yerinde yangınlar çıktı, ormanlar yanıyor ve müdahaleler çoğu zaman yeterli olamıyor.
00:28Bunları konuşacağız. Alanda olan Tarım Orman İş Sendikası Kurucu Genel Başkanı Şükrü Durmuş bizler için anlatacak. Şükrü Bey hoş geldiniz.
00:37Teşekkür ediyorum. İyi yayınlar diliyorum.
00:40Teşekkür ediyorum efendim. Şu anda oldukça zor şartlarda yapıyorsunuz yayını. O yüzden çok yormak istemiyorum. Hızlıca başlayayım ilk sorumla. Şu anda İzmir'de son durum nedir? Yangın ne durumda?
00:51Yani İzmir'de yangın birkaç yerden çıkmıştı biliyorsunuz. Önce Seferi İstar, daha sonra Çeşme, Buca ve yine ödemişte devam eden.
01:06Üçüncü gününe girdi. Bugün ödemiş yangını devam ediyor maalesef.
01:10Bir de hava şartları oldukça zor ve kötü. Hem aşırı sıcak hem de rüzgar var. Tabi rüzgar hem havadan müdahaleyi zorlaştırıyor hem yerden.
01:22Dün biliyorsunuz maalesef bir emekçi arkadaşımızı yangında şehit verdik.
01:27Bu da aşırı rüzgar ve yangının hızla yol almasından kaynaklı bir maalesef ölümlü bir kaza yaşadık.
01:36Bir emekçi kardeşimizi şehit verdik. Şunu öncelikle söylemeliyim ki gerçekten bugün orman emekçileri yani yangınla mücadele eden o insanlar dünyanın en zor işini yapıyor.
01:48Tabi ki bizler bazı şeyleri eleştirmek durumundayız. Özellikle kurumun eksikliklerini masaya yatırmak durumundayız.
01:55Ama asla o emekçilerin emeği üzerine hiç kimse söz edemez.
01:59Gerçekten can siperhane çalışıyorlar. Ölümüne çalışıyorlar. Dünyanın hiçbir yerinde böyle bir mücadele örneği yoktur.
02:07Onu da başta söylemek isterim.
02:09Tekrar ölen arkadaşımıza rahmet diliyorum.
02:13Yakınlarına ve düm meslek camiasına baş sağlığı diliyorum.
02:17Efendim biz de cumhuriyet olarak taziyelerimizi iletiyoruz yakınlarına, sevenlerine.
02:22Çok zor bir durumda şu anda orada mücadele eden insanlar.
02:27Yangın devam ediyor. Özellikle ödemiş de ve yardım çağrıları yapıldı.
02:31Özellikle merkezi yönetime bütün kurumların seferber olması gerektiği söylendi.
02:36Ödemiş belediye başkanı Mustafa Turan tarafından.
02:39Peki müdahaleler ne durumda?
02:41Durmuş Bey, yani Şükrü Bey müdahaleler yeterli oluyor mu?
02:46Bu sadece hava şartlarından kaynaklı bir yetersizlik mi?
02:49Hayır, bu böyle değil.
02:54Maalesef şöyle çok boyutlu aslında.
02:58Hava şartları, hava araçları yeterli kadar gözükse de yangının enerjisi çok yüksek.
03:05Yani ben bizzat tanık olduğum bir şey var.
03:08Hava araçları tabii ki rüzgar olunca da hareket kabiliyetleri zayıflıyor.
03:12Daha temkinli davranmak durumunda kalıyorlar.
03:14Bu sefer yüksekten bambuyu açtığında bambudaki su daha yere düşmeden buharlaşıyor.
03:22Yani hem rüzgarın hem aşırı sıcaklığın nedeniyle orada arzu edilen hedefe ulaşılamıyor.
03:28Ama sadece bu mu?
03:30Hayır, yer hareketi çok eksik.
03:32Başta yangını organize eden sek ve idarede, teknik olarak sek ve idarecilerde eksiklik var.
03:40Bunun tabii temeli var.
03:42Biz yaklaşık 20 yıldır bunu söylüyoruz.
03:45Maalesef kurumda liyakat yok, bilgi birikimi yok.
03:48Yani insanlar işlendirirken özellikle Akdeniz kuşağı ve Ege kuşağın yani yangını hassas bölgelerdeki personeli ve onları sek ve idarecek personelin eğitimden geçmesi gerektiğini ısrarla söyledik ama yok.
04:03Biliyorsunuz aslında biz burada bir sonuç üzerinden konuşuyoruz Erdem Bey.
04:08Yani yangın çıktı, nasıl söndüreceğiz bununla.
04:12Oysa bu bir sonuç.
04:14Yıllarca söylediğimiz bir şey var.
04:16Önleyici tedbirler almadığımız sürece maalesef bir olumsuzlukları yaşayacağız.
04:22Daha da acısını yaşayacağız.
04:24Hepimiz biliyoruz ki bakın her geçen yıl iklim krizi, bakın iklim değişikliği demiyorum, iklim krizi diyorum.
04:34İklim krizi daha acımasız olmak durumunda.
04:38Her geçen yıl.
04:38Dolayısıyla 186 yıllık geçmişi olan bir orman genel müdürlüğü hala önleyici tedbirler konusunda geçmiş hafızalardan da örnek almadan bir önlem almıyorsa bu sıkıntıdır.
04:53Ne gibi önlemler alınması lazım?
04:54Biz esas tartışmamız gereken birçok bir ormanlara bakışın değişmesi gerekir.
05:01Yani politik önlem siyaseten ormanlara ne diye bakıyoruz?
05:05Maalesef AKP iktidarıyla birlikte ormana bakış tamamen rahatsal bir bakıştır.
05:10Yani ormanlar tabii ki bir ekosistem aynı zamanda bir ekonomik değerdir.
05:17Eğer siz ekolojik yanını boş bırakıp sadece ekonomik fayda sağlayayım diye bakarsanız sonuç bu olur.
05:25Yani birçok eksiklik var.
05:27Birincisi anayasanın 169. maddesi aslında Orman Bakanlığı'na ve orman genel müdürlüğüne başta olmak üzere tüm ülke halkına sorumluluklar yükler ve ormanın amaç dışı kullanımını yasaklar.
05:43Kesin hükümdür bu.
05:44Birinci boyutu bu.
05:45Yani hatta şöyle bir şey söyleyeyim.
05:48Türkiye ormanlarının %98'i devlet ormanıdır ve Türkiye'de yürütülen 186 yıllık ormancılık da devlet ormancılığıdır.
05:57Ama AKP iktidarı olur olmaz başka bir şey söylediler.
06:01Dediler ki biz devlet ormancılığına vazgeçip millet ormancılığı yapacağız.
06:06Yani ülke halkı da şöyle düşündü.
06:08Millet ormancılığı nedir?
06:09Halktan yana bir ormancılık.
06:10Yani katı anlayıştan uzaklaşacak, halktan yana bir ormancılık yapılacak gibi algılandı.
06:17Aslında o değil.
06:18O millet dedikleri maalesef çok uluslu şirketler yandaş sermayeder oldu.
06:24Yani bakın yine anayasamızın 170. maddesi orman işletmeciliği orman içinde veya bitişinde yaşayan köylülerle yani orman köylülerle birlikte yürütülür hükmü sabit hala.
06:39Ama süreç içerisinde orman köylüsü ormana düşman edildi.
06:45Bakın bu kurumda geçmişte Orköy diye bir kurum vardı.
06:49Genel müdürlük vardı bakanlığa bağlı.
06:51Orköy kapatıldı.
06:52Orköy köylüyü destekleyen bir genel müdürlüktü.
06:56Yani destek köylüden çekildi.
06:58Ne oldu?
06:59Ağaç kesim işi, bakım işi, ağaçlandırma gibi faaliyetler ihaleyle ya da doğrudan temin yöntemiyle tüccara verildi.
07:08Ve orman köylüsü ormana hısım iken hasım konumuna düşürüldü.
07:12Dolayısıyla birinci boyutu bu.
07:14Önce ormancılık politikalarının gözden geçirilmesi ve gerçekten ormana sahip çıkacak unsurların öne çıkartılması ve onların korunması gerekir.
07:22Bu bir boyutu.
07:23Önleyici tedbir dedik.
07:25Bakın ben araziden geliyorum ve köylülerle de konuşuyoruz.
07:28Geçmişte köylülere özellikle yangına hassas bölgelerde yani çam ormanlarının yoğun olduğu Akdeniz ve Ege kuşağında köylülere önceden para dağıtılır ve yangın öncesinde yol kenarındaki yangına hassas ölü örtü dediğimiz yapraklar, gazeller toplanır, kontrolü bir şekilde imha edilirdi.
07:50Bunlar yok artık.
07:53Yine hatırlayın iki sene önce bir yönetmelik çıkarttılar.
07:57Dediler ki biz yangını önlemek için orman yolu kenarındaki sağlı sollu önce beşer metre sağından beş metre sonundan yani on metrelik bir alandaki ağaçların tamamını keseceğiz.
08:10Yine buna ilaveten elli metre sağından elli metre solundaki üç kapalı ormanı iki kapalı bir kapalıya indireceğiz.
08:18Bu şu demektir kapalılık birçok insan anlamayabilir.
08:22Yani üç ağaç varsa ikisini keseceğiz.
08:24Tek olacak ki yangını önleyeceğiz dediler.
08:27Dünyanın hiçbir yerinde ormandaki ağaçlar kesilerek yangın önlenmez.
08:31Böyle bir şey yoktur.
08:32Ama bunun arkasında bir tuzak olduğunu anladık.
08:35Neydi bu tuzak?
08:37Türkiye'de orman yolu ağı karayolları ağının üç katıdır.
08:41Üç yüz elli bin kilometre orman yolu ağı vardır.
08:45Bunun kenarındaki sağlı sollu ağaçları kestiğinizde yaklaşık elli milyon metreküp ağaç elde edersiniz.
08:54Burada esas sorun şu.
08:56Ülke ormanları yönetenler ülkenin bu doğal kaynaklarını çok uluslu şirketlerin ham madde temini için kullandı.
09:05Altını çiziyorum.
09:06Bakın bir firma adı vereceğim.
09:08Kastanonu Entegre birkaç yıldır Avrupa'nın MDF'e ihtiyacının yüzde yetmişini karşılıyor.
09:16Nasıl karşılıyor?
09:17Ormanları keserek karşılıyor.
09:19Tahsisen karşılıyor.
09:21Şimdi Türkiye'nin bu yıl üretimi olması gereken on milyon metreküp doğal kesim olması gerekirken otuz beş milyon metreküp'e çıkartıldı.
09:30Bu yetmezmiş gibi bu yangın alanlarından çıkanlar da artısı olacak.
09:35Dolayısıyla özellikle iklim krizi yakıcı hal aldığından bu yana gelişmiş ülkeler kendi ormanlarına dokunmuyor.
09:44Ama ahşap ham madde ihtiyacını da ya bizim gibi ülkelerden yani ekonomik sıkıntıya düşen ve bunun temini içinde
09:52hadi ormanlara saldıralım diyen siyasal iktidarları bulup o doğayı yok ediyorlar.
09:59Hatırlayın 2002'de AK Parti ilk hükümet olduğunda o dönemin orman bakanı Osman Pepe ilk açıklaması şu oldu.
10:08IMF'ye olan 25 milyar dolar borcu bu maalesef suça teşvik yasası bize göre.
10:14Birçok alan delik teşvik edildi.
10:17Yine ormanlardan verilen izinler son 12 yılda 60 bin izin verildi.
10:21Yaklaşık 50 bin maden sahası izni verildi.
10:25Bunlar korkunç şeyler.
10:26Bakın şimdi valiler açıklama yapıyor.
10:29Diyor ki işte yangın mevsimi boyunca tarih veriliyor.
10:32Şu tarihler arası ormana giriş çıkış yasaklansın diyorlar.
10:36Yani ormana girip çıkan sıradan vatandaşlar halk yangın çıkartmıyor.
10:41Ama yüzlerce binlerce yüz binlerce izin verirseniz o izinli şahıslar ormana girip çıkması gerçekten yangını çıkarandır.
10:51Şükrü Bey.
10:52Yani bu anı.
10:53Buyurun.
10:54İnternet bağlantısında sık sık sorun yaşıyoruz.
İlk yorumu siz yapın