ABD'nin mühimmat desteği verdiklerini bildirdiği İsrail, İran'ın Arak reaktörü tesisine hava saldırısı yaptı. Tahran yönetimi, Arak'a saldırı haberinin ardından balistik füzelerle misilleme yaptı. Peki, Arak nükleer tesisinin önemi nedir? İsrail'in hedefinde neden bu tesis vardı?
00:00İsrail ve İran arasında bir haftadır süren savaş yeni bir boyuta taşındı.
00:06İsrail ordusu İran'ın Arak nükleer tesisi dahil birçok hedefe hava saldırısı düzenledi.
00:11Peki Arak nükleer tesisinin önemi nedir?
00:14İsrail'in hedefinde neden bu tesis vardı?
00:16Ağır su reaktörleri 2015'te de nükleer müzakerelerini İran'la yapılan nükleer görüşmelerin merkezindeydi.
00:22Plütonyum bazlı çalışan nükleer reaktörlerdir ve bu da alternatif bir atom bombası, bir nükleer bomba üretmenin de ikinci bir yolu olarak karşımıza çıkıyor.
00:34Şimdi buradaki önemli nokta şu, biz savaşın başından beri 13 Haziran'dan beri İsrail'in gündüz ve gece kombine saldırılarını fakat İran'ın sadece geceleri saldırmış olduğunu gördük, akşamları saldırmış olduğunu gördük.
00:48Arak nükleer reaktörüne yapılan saldırıdan sonra İran'ın karşı saldırıları gündüz gerçekleşti, akşam saatlerini beklemedi.
00:56Ve stratejik noktaları vuran bir sebiye yani İbranice karşılığıyla Berşeva'ya düşen bombaların artık yavaş yavaş Dimona-Riglion reaktörünün tarafına doğru da gelmeye başladığını söylememiz yanlış olmayacak.
01:12Arak reaktörünün vurulması Tahran'ın güneybatısındaki önemli bir noktada İsrail'in de bu el yükseltmeye karşı ciddi bir cevabı olduğunu düşünüyorum ben.
01:23Arak reaktörü tesisi İran'ın kritik merkezlerinden biri. İsrail'in bu tesisi vurması bölgeyi nükleer savaşa mı sürükler?
01:30Aslında bütün İran'ın nükleer tesislerine yönelik bir saldırı var. Bütün hepsinin anlamını okuyacak olursak birincisi İran'ın nükleer kapasitesine büyük bir darbe vurulmaya çalışıldığını görüyoruz.
01:42Özellikle Natans, Ford'u ve Arak gibi tesislerin hedef alınması.
01:46İran'ın silaha dönüştürülebilir olduğu iddia edilen uranyum stoğunu aslında sekteye uğratmayı amaçlıyor ki bu saldırılar nükleer silah edinme eşiğini geçme iddiasındaki bir ülkenin zaman kazınarak aslında durdurulma stratejisi.
02:02Eğer gerçekten İran bir nükleer silah elde etme aşamasındaysa İsrail'in iddia ettiği gibi, iddia ettiği gibi diyorum.
02:10Çünkü biz şunu biliyoruz, Uluslararası Atom Enerji Ajansı bunu denetliyor ve İran NPT'ye yani nükleer silahların yayılmasının önlenmesi anlaşmasına da taraf olan bir ülke.
02:23Bu noktada taraf olmayan ve denetimden kaçan bir diğer ülke de İsrail.
02:28Ama işte hikayenin bence garipliği burada yani anlaşmaya taraf olmayan, denetimden kaçan İsrail, anlaşmaya taraf olan ve denetime tabi olan İran'ın nükleer silah sahip olacağı iddiasıyla vurmakta.
02:42Ki bu tür askeri saldırılar, bu tür saldırılar askeri çözümün nükleer krizi çözmede etkisizliğini aslında defalarca kanıtladı.
02:51Dünyadaki düzenin sürdürülebilmesi için çok önemli olan uluslararası hukuk ki egemen bir devletin nükleer tesislerinin bombalanması da Birleşmiş Milletler şartının ikinci maddesine göre yasa dışı bir saldırı niteliğinde.
03:07Yine az önce değindiğim gibi Uluslararası Atom Enerji Ajansı denetimi altındaki tesisler bunlar.
03:13Ve bunların vurulması aynı zamanda İsrail tarafından NPT'ye yani nükleer silahların yayılmasının önlenmesi anlaşmasına da bir saldırı.
03:24Mutlaka bu mutlaka uluslararası toplumun, küresel aktörlerin bir an önce diplomasi masasını kurması gerekmektedir.
03:32Aksi takdirde bu kriz önce bölgesel savaca sonra da küresel bir krize dönüşebilecektir ki bunun emarelerini son birkaç gündür görmeye başladık diyebilirim.
İlk yorumu siz yapın