- 1 yıl önce
Sosyal Medya Hesaplarımız...
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Facebook : https://www.facebook.com/AkitTVOfficial
Twitter : https://twitter.com/akittv
Instagram : https://www.instagram.com/akittv
Google+ : https://plus.google.com/+akittv
Web Site : http://www.akittv.com.tr
Kategori
🗞
HaberlerDöküm
00:00Şimdi işin içine bir de Amerika dahil oldu. Donald Trump'ın ikinci dönemine başladıktan sonra şimdi işte Trump döneminde bu çatışmaya Amerika'da dahil oldu.
00:11İran'daki nükleer meseleler, İran-İsrail çatışması bölgede sıcaklığını koruyor.
00:17Gelin şimdi bu konuyu kıymetli bir isimle konuşmaya çalışalım.
00:21Uluslararası İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Hüsamettin İnaç hocamız bizlerle olacak.
00:26Sayın İnaç hoş geldiniz.
00:27Hoş bulduk, merhabalar. İyi günler, iyi yayınlar diliyorum.
00:31Teşekkür ediyorum hocam. Ben de size iyi yayınlar diliyorum.
00:34Amerika, İran, İsrail neler oluyor hocam?
00:38Evet yani şimdi ortalık tabii ciddi bir şekilde karışmış durumda.
00:42Yani Orta Doğu'nun aslında yeniden dizayn edildiği bir dönemden geçiyoruz.
00:47Çünkü İsrail saldırganlığı bir şekilde durmuyor.
00:50Yani Gazze'de başlayan, Lübnan'da devam eden, Suriye'ye sirayet eden artık bu saldırganlığı.
00:56Bir sonraki aşaması İran ve yani özellikle Amerika'ya rağmen, Trump yönetimine rağmen Netanyahu İran'a saldırı düzenlemek istiyor.
01:06Ve özellikle Trump da yani Netanyahu'yu durduramayacağını anlamış durumda.
01:11Ve bundan kaynaklı olarak da yakın zamanda bir operasyon hazırlığına başlatmış gibi görünüyorlar.
01:18Ama ben bu gelişmelerin özellikle bir operasyonu başlatacağını sual için zannetmiyorum.
01:25Çünkü biliyorsunuz altıncı turu müzakerelerin düzenlenecek İran ve Amerika arasında.
01:31Ve bunun öncesinde aslında Amerika elini güçlendirmek için ve İran'dan nükleer anlaşma bağlamında istediklerini alabilmek için
01:40bir anlamda İran'ı korkutma çabası içerisinde bir göğüs daha vermek çabası içerisinde girmiş gibi görünüyor.
01:49Çünkü şu an biliyorsunuz işte kozoloslukların boşaltılması, askerlerin geri çekilmesi,
01:55üstlerinin belli bir noktada toplanmaya çalışılması gibi hamleler,
01:59operasyon öncesi yapılması beklenen hamleler.
02:02Dolayısıyla bu hamleleri aslında yansıtarak Amerikan yönetimi İran'a ayağınızı denk alın.
02:09Nükleer anlaşmada bizim istediğimiz şartları kabul edin.
02:12Etmezseniz ben, asker, biz askeri seçeneği masaya yatırdık.
02:17Bunun gereğini yaparız.
02:18Mesajını vermeye çalışıyorlar bence.
02:21Peki yani bu süreçte şimdi Amerika, İran'daki bu nükleer gücü sadece bir tehdit olduğu için mi?
02:29Yoksa bu nükleer güç sadece savaş olarak, silah olarak değil,
02:33çeşitli enerji getirileri de olan bir nokta olduğu için kendine veya çeşitli diğer üçüncü ülkeler,
02:39ikinci ülkelere bağlamak adına da istemiyor olabilir mi?
02:42İran'ı güçsüz bırakmak istiyor olabilir mi?
02:45Kesinlikle zaten istediği bu ve İran'ın çıkması da tam da sizin dediğiniz noktadan kaynaklanıyor.
02:51Çünkü yani burada aslında Amerika'nın istediği şey,
02:54İran modeli dediğimiz şey, yani nükleerle ilgili tüm çalışmaları bırakın,
02:59reaktörleri kapatın, uranyumları üçüncü bir ülkeye gönderin.
03:04Dolayısıyla bunu tabii İran'ın kabul etmesi beklenemez.
03:07Yani burada biliyorsunuz Pedeşkiyan'ın da hatta dini fetva makamının da yayınladığı bir mesaj vardı.
03:14Yani biz nükleer silahların kullanımına karşıyız ifadesi var burada.
03:21Yani biz nükleer üretmeyiz diye bir taahhüt altına girmek istemiyorlar.
03:27Kaldı ki burada haklı olan da İran.
03:29Yani çünkü düşünün 79'dan beri, hatta ta 1960'lara kadar giden bir nükleer hikayesi var.
03:35Ve onlara ilk yani bu teknolojiyi veren Amerika, sonra Fransa devreye giriyor,
03:41en sonunda Rusya özellikle bugünkü noktaya gelmesi hususunda İran'a ciddi bir destek sağlıyor.
03:48Dolayısıyla yani aslında İran'da Molla rejiminin meşruiyetini tırnak içinde sürdürebilmesi
03:54ve kendi mevcudiyetini devam ettirebilmesi için de nükleer silahların ya da nükleer üretimin,
04:01silahların sözü yanlış olduğu düzeltiyorum, nükleer anlamda üretimin devam etmesi gerektiğine inanıyor.
04:07Çünkü yani düşünün yani bugün için nükleer caydıncılığı ortadan kaldırmak için nükleerle ilgili tüm çalışmaları bertaraf etse İran,
04:18mesela Trump döneminde kendisini garantiye aldığını kabul edelim.
04:22Trump'tan sonra gelecek olan yönetim bir sene sonra, iki sene sonra, beş sene sonra İran için yeniden tehdit oluşturacaktır.
04:29Ya da İsrail yine aynı bildiğimiz şekilde durmayacaktır.
04:32Yani dolayısıyla bunları dikkate aldığımız zaman İran nükleer enerjiyle ilgili yaptığı tüm çalışmaları bırakmak istemiyor.
04:42Ama burada işte oranlar konusunda, işte sulandırma konusunda,
04:47uranyum zenginleştirmesinin oranı konusunda bir pazarlığın ben döneceğini düşünüyorum.
04:53Yani orta bir yolda birleşme umudunun hala güçlü olduğu kanaatindeyim.
04:58Yani burada aslında Amerika'nın yapmak istediği şey, bu müzakereler devam ederken hem İran'ın gözünü korkutmak,
05:06hem de İsrail'i kısmen tatmin etmek, hem de kendi gücünü, Orta Doğu'daki varlığını aslında daha fazla hissettirmek adına
05:15bir operasyon yapacakmış görüntüsünü vermeye çalışıyor.
05:19Ama ortada ciddi bir uzlaşmazlık noktası var.
05:22İran, Amerika nükleerle ilgili şu an için tüm çalışmaları silip atmasını ortadan kaldırmasını isterken,
05:29İran, hayır ben işte nükleer enerjimi kendim yaparım.
05:33Yani işte elektrik üretiminden tutup, yani ilaç sanayine kadar, kimya endüstrisine kadar,
05:39farklı yerlerde nükleerin kullanım alanı olduğunu biliyoruz.
05:43Yani nükleere sahip olmak demek, illa nükleer silah üretmek anlamına gelmiyor.
05:48Nitekim de mesela Türkiye şu an nükleer santraller kurarak nükleer enerji üretimini isteyen ülkelerden bir tanesi.
05:56Dolayısıyla bunun ayrımını iyi yapmak lazım.
05:58Yani bu elde edilen müktesebatın kesinlikle nükleer bir silaha dönüşmemesi için adımlar atılmalı.
06:05Ama nükleerle ilgili her şeyin bir kenara bırakılması istenirse,
06:10İran'ın ben buna yanaşacağını zannetmem.
06:12Bunu kabul ederse zaten yani halihazırdaki rejim varlığını kaybeder.
06:16Çünkü İran'da biliyorsunuz zaten ciddi anlamda ekonomik ambargolardan kaynaklanan
06:23ve rejimin özellikle tiktatöryel yapısından kaynaklanan çok ciddi bir baskı var.
06:29Halk tarafından işte ciddi bir şikayet ve rahatsızlık söz konusu.
06:33Bunu nükleer enerji kartı da elinden alınırsa artık rejimin varlığını hiçbir meşru tebili kalmamış olacak.
06:40Peki İran tarafı bu nükleer güçle silah yapmamaya tamamlıyor mu hocam?
06:46Buna tamam diyor.
06:48Tabii yani bu konuda tabii ki samimiyetine güvenmek ne kadar doğru olur bilmiyoruz.
06:54Yani acem siyaseti biliyorsunuz takiye üzerine kuruludur.
06:58Ama yani ben nükleer silah yapmam diyor şu an için.
07:01Hatta mesela işte bu konuda verilmiş fetva da var.
07:05Yani nükleer silahın kullanımı haramdır diye.
07:08Ama nükleer silahın kullanımı yani hep İran Tolga hocam ikili konuşur biliyorsunuz.
07:14Nükleer silahın kullanımı yasaktır diyor dinimizde diyor ama nükleer silah edinme yasak mıdır buna bir şey demiyor.
07:21Yani şimdi dolayısıyla burada şunu da diyebilirim.
07:24Ya kardeşim biz yani cahidırcı olmak için savaş çıkmasın diye bölgede kaos hakim olmasın diye nükleer silahı elimizde tutacağız.
07:32Ama biz bunu kullanmayacağız da diyebilir.
07:35Yani bu İran'a yakışan bir yaklaşım tarzı.
07:37Yani dolayısıyla ben aslında arada zaten ciddi bir güvensizlik olduğunu görüyorum.
07:43Yani ne İran Amerika'ya güveniyor ne Amerika İran'a güveniyor.
07:46Çünkü her ikisinin de birbirine güvenmemesi için ellerinde ciddi bir malzeme var tarihsel anlamda.
07:54Yani dolayısıyla zaten bu güvensizlik işte daha maksimalist politikalara yani şiddete yönelebilecek bir ortama olayı iyice evriltmiş durumda.
08:05Dolayısıyla yani ben İran'ın söylemlerine güven olmayacağını gene bir şekilde yani bu silahı üretmek için elinden geleni yapacağına inanıyorum.
08:15Çünkü zaten bölge ülkeleri bakımından kendisini tehdit altında hissediyor.
08:20Nasıl yani İsrail işte etrafı Müslüman Arap devletlerle sevrili olduğu için kendisini güvende hissedemiyorsa İran'da o sünni kuşağın varlığından dolayı kendi mevcudiyetini sıkıntıda görüyor.
08:35Hele hele İsrail'in son dönemdeki artık soykırımcı politikalarıyla beraber ve özellikle son dönemde biliyorsunuz o direniş ekseni denen veya bizim daha çok belki şer ekseni diye isimlendirdiğimiz eksenin önemli ölçüde yalpalamasından zayıflamasından dolayı ciddi bir tehdit algısı içerisinde bulunuyor.
08:56Ondan dolayı da ben İran'ın kolay kolay nükleer silahlanmadan vazgeçmeyeceğini ama bu görüşmeler içerisinde vazgeçiyormuş gibi bir intiba yaratacağını düşünüyorum.
09:07Ve Amerika'nın da aslında yani bir savaş içerisine gireceğini çarsen düşünmem.
09:13Yani o da savaşacakmış gibi yapıp son kertede orta bir noktayı bulduk deyip iştahıyla rahatlatacak bir al çaresine bakacaktır diye düşünüyorum doğrusu.
09:24Trump ikinci dönem başkanlığının kapılarını aralayan seçimin arefesinde seçim için söylediği lafların arasında başkan olursam yapacağı işleri anlatırken savaşları bitireceğim demişti.
09:37Bunu başaramadı.
09:38Savaşlar tüm şiddetiyle devam ediyor.
09:41Bir barışa evrilen savaş göremedik şu anda.
09:43Peki İran konusunda da bazı vaatleri vardı.
09:46Bu konuda en azından sizce başarıya ulaşacak mıdır?
09:49İşte zaten bu anlamda ben savaşa dönüşmez diyorum.
09:53Çünkü dediğiniz gibi çok haklısınız.
09:56Yani Ukrayna Rusya savaşını 24 saatte bitireceğim diyordu.
10:00Ve bunun üzerinden hani Putin ile yani ciddi bir diyalog halindeydi ama Putin'in özellikle savaşa devam konusunda çok ciddi bir mesafe kat ettiğini zaten görüyoruz.
10:12E gene aynı şekilde Gazze'de de soykırımı durdurma hususunda başarı sağlamış değil.
10:18Yani dolayısıyla bu anlamda İran'da zaten yeni bir savaşın başlamasının bölgede yaratacağı riskleri aslında Amerika görüyor.
10:26Çünkü İran Tolga Hoca başka bir şeye benzemez.
10:29Yani yani İran'ın dağılması demek, parçalanması demek veya İran'ın kendi içinde bir kaos var girmesi demek bölgenin ateşe verilmesi anlamına gelir.
10:38Çünkü orada biliyorsunuz zaten İran sorunlu bir Beli Hücistan devleti kurulmak isteniyor.
10:45İşte Sünni Araplardan oluşan bir Hücistan devleti kurulmak isteniyor.
10:50Aynı şekilde Kürtlerin de hani işte Türkiye'de, Suriye'de emelleri olduğu gibi onların da bir devlet kurmak gibi beklentilerinin olduğu biliniyor.
10:59Ve dolayısıyla böyle bir savaşın olması, işte İran'ın istikrarsızlaşması ciddi bir göç dalgasının oluşması anlamına gelir.
11:07Bölgenin özellikle Sünni Şii mezhep ayrılığı üzerinden yeni bir tartışma içerisine, çatışma içerisine yönelmesi anlamına gelir.
11:18Bunların hiçbirisini aslında Trump istemiyor.
11:20Trump'ın istediği şey iş adamı mantığıyla ben Orta Doğu'daki işte varlığımı nasıl korurum?
11:27Oradaki özellikle körfez ülkeleri başta olmak üzere buranın zengin kaynaklarını nasıl Amerika'ya transfer ederim?
11:34İşte 36 trilyon doları bulan borcun bir kısmını Orta Doğu üzerinden nasıl ödeme imkanını yakalayabilirim?
11:42Bunları düşünüyor ve en nihayetinde hepimiz biliyoruz ki artık Amerika hegeman yasını kaybeden bir ülke,
11:49kendi içinde pardon ciddi problemler yasayan bir ülke.
11:53Dolayısıyla bunu işte bir şekilde açarak kendi içindeki ekonomik, siyasi, sosyolojik problemleri çözerek Amerika'yı bir şekilde sahil selamete taşımaya çalışan bir Trump yönetimi var.
12:08Dolayısıyla İran'la savaşmak aslında şu aşamada Trump'ın isteyeceği en son şey olur diye düşünüyorum doğrusu.
12:15Peki İsrail, Siyonist İsrail bu işin neresinde ve neden İran'ı tehdit ediyor?
12:21Evet burada aslında İsrail'in aslında bu konu çok çok önemli.
12:25Yani radikalist ve yani gerçekten de savaşçı yaklaşımı bir taraftan söndürülmüş değil.
12:31Çünkü yani İsrail'in bir kere yani teolojik anlamda bir inancı var.
12:36Yani bizim işte devletimiz en fazla 80 yıl sürecek diye bir beklenti var.
12:40Bir taraftan Netanyahu'nun kendi içerisinde yaşadığı problemler var.
12:46Ve aynı zamanda Kaze Savaşı'nı bir şekilde bitirememe problemi var.
12:50Ve bunun da halkta yarattığı huzursuzluk var.
12:53Yani bu durumda yani bir çıkmasın içerisine girmiş olduğu bir dönemde ki biliyorsunuz uluslararası toplumda artık işte bu en son Medlin gemisinden başlayıp
13:02işte Tunus'tan başlayan o kara harekatına kadar ciddi bir şekilde İsrail'e karşı bir husumet oluşturmuş durumda.
13:12Ve İsrail de izole bir noktaya gelmiş durumda.
13:15Bu durumdaki ülkeler şöyle bir yani yaklaşım içerisine girerler.
13:19Yani irrasyonel bir şekilde ben bölgede alabileceğim her şeyi alayım.
13:24Şiddete sonuna kadar başvurayım.
13:26Artık benim kaybedecek hiçbir şeyim yok.
13:29Ve benim için her şey bir güvenlik tehditidir.
13:31Dolayısıyla ben güvenlik tehditlerini ne ölçüde bertarabilirsem, bölgede ulaşabilmeklere, ammaddeye ne kadar fazla ulaşabilirsem
13:44o benim karım diye bakan irrasyonel bir noktada bulunuyor İsrail yönetimi.
13:48Yani dolayısıyla özellikle İran'a bu kaldırıyı yaparak hem Gazze'de yaptıklarını unutturmak isteyecektir.
13:55Hem Amerika'nın yanında olduğunu işte özellikle ihsaz ettirmeye çalışacaktır bölgede hem de bir korku imparatorluğu yaratarak kendisini dokunulmaz kılmak için Arap devletleri tarafından son hamlesini gerçekleştirecektir.
14:09Yani İran olayın sonuçlarını düşünmekten ziyade pardon düzeltiyorum İsrail İran'a saldırının zeopolitik sonuçlarını düşünmekten ziyade kendi varlığını bir nebze daha sürdürebilmek için
14:23savaş kabinesiyle beraber Netanyahu'nun bir son çırpınış içerisine girdiğini görüyoruz.
14:30Yani ve bu aslında Netanyahu ile Trump arasında son dönemde özellikle aşınan ilişkilerin daha fazla güçlenmesine ve İran'a karşılık hem Amerika'nın hem de Avrupa'nın ortak bir problemi olduğu için
14:43yani İsrail'in hem Avrupa'yla hem de Amerika'yla ilişkilerini restore etmesine yarayacaktır.
14:50Dolayısıyla daha fazla silah daha fazla ekonomik yardım almasını da sağlayacaktır.
14:56Dolayısıyla olayın ya da krizin boyutunu dönüştürerek Gazze'deki yaşadığı işte rezaleti ya da kepazeliği bir şekilde İran üzerinden bastırarak kendisine meşruiyet yaratmaya çalışacak.
15:10Bakın İran sizin için de düşman, sizin için de bir tehdit ben onunla mücadele ediyorum diyerek Netanyahu ve savaş kabinesi kendi yapıp ettiklerini meşru bir zemine onlar için çekmeye çalışacaktır.
15:23Peki sizce saldıracak mı İsrail İran'a gerçekten?
15:27Ben çok öyle bir şey olacağını zannetmiyorum çünkü yani artık İsrail'in zaten şu aşamada gücü kapasitesi de kalmadı.
15:34Yani düşünün Suriye'de var, Lübnan'da var, Gazze'de savaşıyor ve dolayısıyla yani sadece işte belki en kötü hani senaryo olarak şunu söyleyebiliriz.
15:45Hava kuvvetleri açısından çok güçlü bir İsrail'den bahsedebiliriz.
15:49Dolayısıyla hava kuvvetleriyle belki sembolik anlamda birkaç yeri vurabilir.
15:54Ama İran gibi bir koskocaman bir devlet yani coğrafi anlamda büyük ve tarihsel derinliği olan ve siyasetin merkezi bir şekilde yürütüldüğü bir İran'a kara harekatı olmadan hakim olmak ya da onun nükleer silah üretimini durdurabilmek mümkün değil.
16:11Dolayısıyla ben en fazla olsa olsa birkaç sembolik sortinin ötesine gitmeyecek bir yani saldırıyla olayın sınırlı kalacağını düşünürüm.
16:21Bunu bile yapabileceğini zannetmiyorum.
16:23Çünkü Netanyahu Trump'ın nazarında ciddi bir kredi kaybına uğradı.
16:28Ve dolayısıyla yani o bahsettiğimiz o siyonist nobilinde artık bundan sonra Netanyahu'yu ya da onun savaş kabilesini bir şekilde sırtında taşıma kabiliyetinin de kalmadığını düşünüyorum doğrusu.
16:43Peki birkaç sorti dediniz.
16:45Belki diyelim ki bir saldırı gerçekleşti büyük veya ufak çaplı.
16:49İran buna nasıl karşılık verir sizce?
16:52Daha önce verdiği gibi karşılık verecektir.
16:54İran işte bize İsrail saldırmadı diyecektir.
16:57Ya da işte bu yanlışlık da oldu diyecektir.
17:00Ya da işte başka bir şekilde hani kendi üstüne bu saldırıları alınmadan işte bir misilleme yapmaktan kaçınacaktır.
17:07Çünkü İran'ın zaten ne İsrail'e ne de başka bir ülkeye saldırabilecek kabiliyeti var.
17:13Tamamen kendi içerisinde bitmiş.
17:15Ekonomisi artık çıkmaza girmiş.
17:18Ürettiği silahlar da artık sağın dışında yer alan bir ülkeden bahsediyoruz.
17:23Yani dolayısıyla kendi üstüne alınmadan işte çok hafif bir şekilde anlaşmalı veya da muazalı bir karşılık verir.
17:31Bunun ötesine de geçmez.
17:32Eğer bunu yapacak olsaydı zaten Hizbullah'a yapılan saldırı da yapılırdı.
17:38Nasrallah suikatta uğradığı zaman yapabilirdi.
17:41Ya da Kasım Süleymani özellikle işte öldürüldüğü zaman bunu yapabilirdi.
17:45Diğer onu yapmayan İran'ın bugün işte kendisine doğrudan bir saldırı olsa bile buna ben ciddi bir şekilde karşılık verebileceğini zannetmiyorum doğrusu.
17:55Peki ben teşekkür ediyorum kıymetli yorumlarınız için o zaman.
17:59Rica ederim iyi günler iyi yayınlar diliyorum.
18:01Sağ olun.
18:01Uluslararası İlişkiler uzmanı Prof. Dr. Hüsamettin İnaç hocamız bizlerleydi.
18:06Amerika, İran, İsrail arası.