00:00Müzik
00:01Sevgili Cumhuriyet TV izleyenleri hoş geldiniz yayınımıza efendim bir Ege'nin gündemi programıyla daha karşınızdayız.
00:21Bugün her daim olduğu gibi Ege'nin gündemlerini konuşacağız.
00:25Konuğumuz Cumhuriyet Gazetesi Ege Bölge temsilcimiz Mehmet Şakir Örs.
00:28Mehmet Bey hoş geldiniz.
00:30Hoş bulduk merhabalar iyi yayınlar.
00:33Teşekkür ediyorum efendim şimdi aslında başlıklarımızdan belki de en önemlisi belediyelere yönelik AKP'nin hazırlığında olduğu söylenen henüz iddia düzeyinde elbette.
00:44Belli planlar var özellikle Ege'yi ilgilendiriyor çünkü Ege son yerel seçimlerin ardından neredeyse tamamını Cumhuriyet Halk Partisi'nin yönettiği bir bölge haline geldi.
00:55Şimdi deniliyor ki efendim artık belediyelere yönelik özellikle kentsel dönüşüm gibi önemli kararları bakanlık tarafından alınacağı yerel yönetimlerin tamamen bu alanlarda geride bırakılacağı bunun yanında bütçe yönetimine ilişkin ihale al ver işlerine ilişkin belediyelerin bunları yapamadığı borçları ve bütçeyi yönetemediği gerekçesiyle bunların da yine merkezi idareye devredilebileceği gibi bir model üzerinde çalışıldığı söyleniyor.
01:22Sizce bu hayata geçebilir mi? Gerçi artık olur mu olmaz mı diye sormakta Türkiye'de biraz komik bir hale geldi ama bunun yanında da eğer hayata geçerse Ege bölgesi nasıl etkilenir?
01:33Evet sizin dikkatini çektiğiniz gibi Ege bölgesi ağırlıklı muhalif belediyelerin çok sayıda bulunduğu bir bölge neredeyse tamamını CHP'li belediyelerle yönetiliyor.
01:48Başta büyük kentler, büyük şehirler olmak üzere. Dolayısıyla iktidar 31 Mart'ta kaybettiği inisiyatifi ve yerel yönetimleri bir ölçüde kontrol altına almak, onları zaptur altına almak, elini kolunu bağlamak muhalif belediye başkanlarını çalıştırmamak adına bir takım hazırlıklar içinde oldukları ifade ediyor, basına yansıyor.
02:12Dolayısıyla bu yerel yönetimler alanında ve özellikle de siyasal çevrelerde çokça tartışılıyor bugünlerde.
02:22Alımsarsanız zaten bir silkeleme meselesi vardı. Özellikle mali açıdan, başta büyük şehir belediyesi olmak üzere CHP'li belediyelerin mali açıdan kuşatılması ve onların uzun yıllardan biriyan gelmiş birikmiş borçlarının hemen alınması gibi
02:41onları gerçekten hizmet üretemez hale getirecek olan bir uygulama içerisinde iktidar. Dolayısıyla çok büyük kesintiler yapılıyor bu dönemde belediyelerden ve belediyeler de bırakın hizmet üretmeyi kendi çalışanların maaşlarını ödemekte bile zorlanıyor ya da yükümlüklerini yerine getirmekte zorlanıyor.
03:03Dolayısıyla şimdi biraz da bunları gerekçelenerek biraz da özellikle daha çok kentsel yenilenme alanında iktidar kendi kontrolünü sağlamak adına ve yerel yönetimleri inisiyatif kılmak adına böyle bir hazırlık içinde olduğu söyleniyor.
03:22Bunun tabii ne kadarı olur ne kadarı olmaz siz sıraladınız düşünülen değişiklikleri ama öz olarak yerel yönetimlerin inisiyatifini kırmak, onların yetkilerini budamak olarak özetlenebilecek bir çalışma, bir hazırlık.
03:36Halbuki geçmişte bu iktidarın geldiği günleri çok iyi anlıyorum ben yaşım gereği.
03:43O dönemlerde bu iktidar hep yerelgeyi öne çıkartarak merkezde yetkilerin toplanmasına eleştiriler getirerek merkeze karşı yerelin öne çıkacağı bir yönetim anlayışını kurgulamak, yapmak üzere bunu tavit ederek iş başına geldi.
04:04Ama bu son dönemde özellikle hele hele yerel yönetimleri de kaybettikten ve ağırlıklı olarak yerel yönetimler CHP'ye, muhalif belediyelere geçtikten sonra bu iktidar bu süreci hızlandırdı ve tamamen merkezi iktidara birçok yetkiyi almaya başladı.
04:23Başta mali konuların olmak üzere.
04:26Tabii bu elini kolunu bağlamak başkanların, yerel yönetimlerin, yetkilerin dışında bir de uygulamada da bir takım merkezi idarenin inisiyatifleri var.
04:37Örneğin uluslararası kredilere alınabilmesi için başta büyük belediyeleri mutlaka bir merkezi iktidarın, merkezi ilgili bakanlıkların onay vermesi gerekiyor.
04:50Bu onay verilmiyor ya da geciktiriliyor, oyalanıyor, imzalar atılmıyor.
04:53Bir başka pratikte görülen mesele, bırakın yurt dışından krediyi normal koşullarda kamu bankalarından bile muhalif belediyeler maalesef kredi alamıyorlar.
05:06Kredi olanakları açılmıyor merkezi iktidarın yönlendirmesiyle ve talimatlarıyla.
05:12Dolayısıyla burada tamamen siyasi davranılıyor.
05:15Ve biraz da 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde kaybedilen belediyelerin, kaybedilen kentlerin siyaseten öcü alınmak isteniyor diye düşünmeden edemiyoruz doğrusu.
05:29İnsan bunu soruyor ve sorguluyor.
05:32Ama belediyeleri sıklarken, yetkilerini bularken ya da belediye başkanlarının elini kolunu bağlarken aslında cezalandırılan halk oluyor.
05:43Başta bizim bölgemiz Ege bölgesi, İzmir çevresi olmak üzere genel olarak muhalif belediye başkanlarına güven duymuş, onları iş başına getirmiş olan kentlerin halkı, hizmetler, aksiyen hizmetlerde en çok onlar olumsuz etkilenmiş oluyorlar.
05:59Bir anlamda siyasi iktidar halkı cezalandırmış oluyor diye yorumlanabilir.
06:05Evet, ilerleyen günlerde de dediğim gibi böyle bir düzenleme yapılması halinde herhalde çok da sürpriz olmayacaktır.
06:12Çok da fazla şaşırmayız.
06:14Umalım olmaz diyelim tabii ve devam edelim.
06:16Efendim aslında biz de o kadar yoğun bir siyasi gündemin içerisinden geçiyoruz ki bazen sık sık halkın gerçek gündemi dediğimiz ekonomiyi konuşmakta bile zorlanıyoruz.
06:27Geride kalıyor tüm gündemlerin gerisinde kalıyor.
06:30Düzeltiyorum.
06:31Dolayısıyla bugün bir başlık açalım dedik.
06:34Pazarda, markette durum nasıl?
06:36Elbette her şeyin ev yaktığını, yurttaşların çok zorlandığını biliyoruz ama siz temaslarınızda neler duyuyorsunuz, gözlemlerinizde neler gözlemliyorsunuz?
06:45Valla ülkemizde siyasetin gündemi, partilerin, siyasetçilerin gündemi her ne kadar siyasal konularla yoğunlaşmış olsa da halkın gündemi, vatandaşın gündemi iş ve aş derdinde.
07:01Tamamen ona odaklanmış ağırlıklı olarak vatandaş onu düşünüyor ve günü kurtarmaya çalışıyor.
07:06Sizin de ifade ettiğiniz gibi aslında gerçekten bu iş ve aş derdi insanları bunaltıyor.
07:13Halbuki sözde bahar mevsimdeyiz, yaza giriyoruz.
07:17Dolayısıyla görece masrafların daha azaldığı ve ürünlerin daha bollaştığı, özellikle yaz sebzelerin, yaz meyvelerin çoğalması gereken ve ucuzlaması gereken bir dönem diye bilinir içinde bulunduğumuz zaman süreci.
07:32Ama bu yıl maalesef öyle olmuyor.
07:34Gerçekten yaz sebzelerine, yaz meyvelerine erişmek, ulaşmak vatandaş için çok büyük sıkıntı.
07:41Her biri pazar yerlerinde hepimiz tanık oluyoruz ya da market raflarında, market vitrinlerinde.
07:49Neredeyse çoğu artık yarım kilo üzerinden fiyatlar yazılmaya pratik olarak küçültmek adına, insanları ürkütmemek, korkutmamak adına
07:59ya da işte çeyrek fiyatlarıyla, gram fiyatlarıyla artık birçok ürün söylenir, ifade edilir ya da ölçülür hale geldi.
08:08Bu da aslında içinde bulunduğumuz dönemin özellikle ki en bol olması gereken sebzenin, meyvenin bol olduğu bir dönemde bile
08:17vatandaşın sofrasını bu ürünlerde ya da çocukların en azından ailenin diğer bireylerini beslemekte zorlandığını göstermekte.
08:28Aslında bunun bir başka boyutu da belki ileriki bir başka programda konuşabiliriz onu da.
08:36Geçtiğimiz dönemde don olayı yaşanmıştı.
08:38Biz bu programda da bunu ile getirmiştik.
08:41Ege bölgesi de bundan çok etkilenmişti.
08:43Elbette onun da payı var.
08:45Bu darlıkta ve pahalılıkta.
08:47Ama bugünlerde bir başka mesele de susuzluk meselesi, kuraklık meselesi.
08:52Bence tarımlı ve tarımsal ürünü sebzeyi, meyveyi etkilecek bir gelişme.
08:56Hem don hem de kuraklık.
08:59Bunun da yansımalarıyla giderek üretim azalmakta, ürün azalmakta.
09:04Dolayısıyla iktisat kanunu yasası gereği de azalan ürün daha da fiyatlanmakta.
09:12Ve ona erişmek daha da zorlanmakta.
09:15Gerçekten tam da bayram öncesi dönem insanların sıkıntılar içinde zorlaştığı, bunaldığı
09:22ve ailelerin masraflarını günlük giderlerini bile karşılamaktı.
09:26Zorlandığı bir ekonomik dönemi yaşıyoruz.
09:29Evet.
09:30Zaten Ege'nin bir kuraklık ve su sorunu özellikle bazı bölgelerde yoğun biçimde var.
09:35O yüzden çevre konularına da sık sık değiniyoruz.
09:37Çünkü özellikle açılan maden ocakları vs. bölgedeki susuzluğu ve su sorununu tetikliyor.
09:43Son noktada siz de değindiğiniz bıraktığınız yerden devam edelim.
09:47Kurban Bayramı geliyor bir yandan.
09:48Tabii gıda enflasyonu bizim derdimiz.
09:51Ama her bayram konuştuğumuz gibi bu bayramda aslında hem kurban kesilebilecek mi?
09:56Hem de yurttaşlar aslında bayramda hepimizin alıştığı, yapmaya alıştığı şeyleri yapabilecekler mi?
10:02İşte torunlarına harçlık verebilecekler mi?
10:05Bir alışveriş yapabilecekler mi?
10:07Şimdi mutlaka baklava fiyatları yeniden gündem olacaktır.
10:10Siz neler söylersiniz?
10:11Bayrama da yine böyle bir yoksulluk ve yoksulluk içerisinde gidiyoruz.
10:14Aslında evet, bayram öncesi dönemde alışverişin en yoğun olduğu,
10:20insanların kendi olanakları çerçevesinde kendi ailelerin ihtiyaçlarını en çok karşılamaya çalıştıkları,
10:26özellikle çocukların sevindirildiği, aile bireylerinin mümkün olduğunca
10:31hem giyimiyle, kuşamıyla, gıdalarıyla daha özen gösterdikleri dönemlerdir bayram öncesi ve bayram günleri.
10:39Dolayısıyla aileler yine o eski bayram geleneklerini yaşatmakta maalesef zorlanıyorlar.
10:47Hele hele emekliler, bırakın bir takım yeni ihtiyaçları almayı ya da kurban kesmeyi,
10:52ya da kurban pazarına gitmeyi, kurbanlıkların fiyatlarına bakmakta bile artık onlar için çok uzak bir olasılık.
11:00Onlar çocuklarına, torunlarına bayram harçlığı vermekte bile zorlanacaklarını,
11:06onları bile hazırlamakta zorlanıyorlar.
11:08Dolayısıyla oldukça problemli, sıkıntılı bir süreçten geçiyor ülkemiz.
11:13Ekonominin sıkıntılar içinde zorlar içerisinde olduğu bir dönem.
11:18Bunu elbette bayrama da yansıyor, bayram günlerine de yansıyor.
11:22Dolayısıyla artık bayram gelenekleri, hastalıkları ya da bizim yurttaşımızla bizim toplumumuza has olan gelenekler maalesef artık yaşatılamaz hale geliyor.
11:33Dolayısıyla bayram öncesi gerçekten olumsuz bir tablo, özellikle ailelerde ve dar gelirli insanlarda,
11:44yoksul insanlarda, emeklilerde, emekçilerde, asgari ücretlilerde gerçekten bu karamsar bir tablo var.
11:51O yüzden de ara zam talebi gündeme geliyor.
11:55Başta emekliler, asgari ücretliler olmak üzere toplumun önemli kesimi gerçekten en azından durumunu kurtarmak adına,
12:04o çıtayı daha fazla düşürmemek adına geçim çıtasını ya da geçim düzeyini ara zam yapılması,
12:11genel olarak tüm toplumun ortak talebi diye altını çizmek isteriz.
12:15Evet, biliyorsunuz CHP lideri Özgür Özel de bu ara zam tartışmasının içerisine girdi.
12:20Onlar da o zaman ara zam mı söke söke alacağız diyorlar ama bakalım ne olacak ilerleyen günlerde bu konuda özellikle gelişme olursa yine gündemimizi alırız.
12:29Mehmet Bey çok teşekkür ediyorum.
12:31Ben teşekkür ederim. İyi yayınlar. Hoşçakalın.
12:34Hoşçakalın.
12:35Sevgili Cumhuriyet TV izleyenleri bir Ege'nin gündemi programını daha noktalıyoruz efendim.
12:39Sizler için her hafta olduğu gibi bu haftada Ege'yi ve Ege'nin gündemlerini konuştuk.
12:44İlerleyen haftalarda yeniden görüşmek üzere. Hoşçakalın.
