00:00Değerli basın emekçileri hepiniz hoş geldiniz.
00:03Malumunuz olduğu üzere Ekim ayından bu yana, 1 Ekim'den bu yana Kürt meselesinin demokratik yollarla çözümü konusunda yoğun tartışmaların içerisinden geçmekteyiz.
00:13Yine bildiğiniz üzere 27 Şubat 2025 tarihinde FK lideri Abdullah Öcalan'ın örgütüne yapmış olduğu bir çağrı vardı.
00:22Biz bugün İnsanları Derneği Diyarbakır Şubesi olarak hem Ekim ayından bu yana gelişen süreç hem de son 3 aylık bugün söz konusu çağrının 3. ayını geride bırakıyoruz.
00:35Bu döneme dair görüşlerimizi, önerilerimizi ve tespitlerimizi sizlerle paylaşmak üzere bir basın toplantısı yaptık.
00:42Sizinle şimdi hazırlamış olduğumuz basın metnini paylaşacağım.
00:45Değerli basın emekçileri, kadim coğrafyamızda 40 yıla aşkın süredir devam eden çatışma hali sadece insan hakları ihlalleri yaratmakla kalmamış,
00:57aynı zamanda nesiller boyu süren bir toplumsal travmaya, duygusal kırılmalara, ortak yaşam kültürünün zedelenmesine ve karşılıklı güvensizlik halinin derinleşmesine neden olmuştur.
01:09Ortaya çıkan bu tablonun bedelini Türkiye toplumu olarak ödedik ve ne yazık ki hala ödemeye devam etmekteyiz.
01:18Çatışmalı süreç boyunca on binlerce insanımızı yitirdik.
01:22Köylerimiz yıkıldı, şehirlerimiz yakıldı.
01:25Hafızamız ve hatıralarımız travmalarla dolup taştı.
01:283 farklı kuşağın tanığı ve mağduru olduğu bu çatışmalı süreçte ülkenin her ferdi hepimiz kaybettik.
01:36Bundan tam 3 ay önce PKK lideri Abdullah Öcalan tarafından yapılan ve örgütüne kendini fesh etme ile silahlı mücadeleyi sona erdirme çağrısını içeren açıklama,
01:47toplumun büyük kısmında savaş ve çatışmanın sona ermesi umudunu yeniden canlandırarak,
01:52Kürt meselesinin çatışma dışı yollarla çözümü konusunda tarihi bir fırsat olarak değerlendirilmiştir.
01:59Söz konusu çağrıya karşılık PKK, 5-7 Mayıs 2025 tarihleri arasında kongresini toplayarak kendisini fesh ettiğini ve yürüttüğü faaliyetleri sonlandırdığını kamuoyuna ilan etmiştir.
02:14Öcalan'ın çağrısı ve PKK'nin fesih kararıyla birlikte Kürt meselesinin demokratik yollarla çözümü ve kalıcı bir toplumsal barışın inşası için yeni bir dönem başlamıştır.
02:27Bu yeni dönem daha önce başarıya ulaşamayan ve bugünkü tartışmalardan bağımsız düşünmememiz gereken önceki süreçlerde yapılan hatalara düşürmeden ilerlemeli,
02:39kalıcı bir barışın sağlanması için dikkat edilmesi gereken hususların en önemlisi olmaktadır.
02:44Değerli basın emekçileri, Kürt meselesinin barışçıl yol ve yöntemlerle çözümü vaadiyle başlayan yeni dönem,
02:53yıllardır çözüm bekleyen devasa sorunlar konusunda toplumda ciddi bir beklenti oluşturmuştur.
02:58Ancak bu beklenti devlet ve hükümet tarafından henüz bir yol haritası açıklanmaması nedeniyle aynı zamanda bir belirsizliğe neden olmuş,
03:08yurttaşlarda ve sivint toplum örgütlerinde sürecin akamete uğraması endişesi yaratmıştır.
03:15Yaklaşık 8 aydır yoğun bir şekilde Türkiye gündeminde yer alan Kürt meselesinin barışçıl yollarla çözümü tartışmaları ile paralel bir şekilde yaşanan umut kırıcı olaylar,
03:27yurttaşların sürece dair taşıdıkları endişelerin haklılığını destekler niteliktedir.
03:33Geride bıraktığımız 8 aylık süreçte yaşananları hatırlayacak olursak,
03:40kalıcı barışın sağlanması amacıyla çatışmasızlık ve silah bırakma durumunun tartışıldığı bir ortama rağmen,
03:47askeri operasyonlar sürdürülerek özel güvenlik bölgesi ilanı kararlarının devam ettiğine,
03:52askeri operasyonlar sırasında kolluk görevlisi, örgüt militanı ve sivillerin yaşamlarını yitirdiğine,
04:022016 yılından bu yana bir rutine dönen belediye başkanları hakkında verilen kayım atama kararlarının devam ettiğine,
04:09siyasetçiler, sivil toplum örgütü temsilcileri, gazeteciler ve öğrenciler hakkında yargı baskısının devam ettiğine,
04:18bir kısım iktidar ve medya organı temsilcilerinin ayrıştırıcılık kullanmaya devam ederek sürecin ruhuna aykırı davrandıklarına,
04:25özellikle hapishanelerde bir bütün olarak mahpus haklarının askıya alınarak kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı ve sağlığa erişim hakkının sürekli bir şekilde ihlal edildiğine şahitlik etmekteyiz.
04:41Barış içinde yaşama hakkının tesisi amacıyla mücadele eden ve hak savunuculuğu yapan toplumsal barışı önceleyen bir perspektif ile bir kez daha açıkça ifade ediyoruz.
04:52Herkesin, Kürt meselesinin demokratik ve barışçıl bir şekilde çözümü için oluşan diyalog ortamına siyasi konjektürden bağımsız bir şekilde yaklaşması gerekmekle birlikte,
05:04özellikle güvenlikçi politikalar nedeniyle yıllardır kronik hale gelen insan hakları ihlallerinin herhangi bir pazarlık konusu edilmeden tesis edilmesi gerekmektedir.
05:14Kırk yıldan fazla bir süredir devam eden çatışma hali sadece Kürtler için değil, Türkiye'de yaşayan herkes için ivedilikle çözülmesi gereken bir meseledir.
05:26Kürt halkının, Cumhuriyet tarihi boyunca toplu kıyımlara, inkar politikalarına, kültürel baskılara ve zorla yerinden edilmeye maruz kaldığı gerçeğinin,
05:35devlet ve hükümet tarafından kabul edilmesiyle giderim mekanizmalarının kurulması, başlayan sürecin sağlıklı bir şekilde ilerlemesinin en önemli adımlarından biri olacaktır.
05:46Kürtlerin, Cumhuriyet tarihi boyunca maruz burakladıkları hukuk dışı uygulamaları kabul etmemelerinin bir sonucu olarak ortaya çıkan çatışmalı ortam,
05:58Türk halkında sivil ve askeri can kayıplarına, güvenlik kaygılarına, siyasi ve ekonomik istikrarsızlıklara neden olmuştur.
06:05Devletin ve siyasi iktidarların Kürt meselesini barışçıl yöntemlerle çözmek istememeleri,
06:13ülkede demokratik bir rejimin inşasını imkansız kılıp toplumu otoriter uygulamaların hakim olduğu şartlara mahkum etmiştir.
06:23Herkese kaybettiren bu çatışmalı ortamın kalıcı barışa dönüştürülmesi, çatışmanın taraflarının ortak sorumluluk duygusuyla hareket etmesine bağlıdır.
06:33Bir tarafın sürekli bir şekilde talepkar olması ve diğer tarafın atacağı adımlara göre kendi pozisyonunu tayin etmesi,
06:41çatışma çözümlerinde en sık yaşanan sorunlardan biri olduğu gerçeğinden hareketle bu konuda karşılıklı güven vereceği adamların araya çok zaman girmeden atılması elzemdir.
06:53Değerli basın emekçileri, saygıdeğer kamuoyu, barış adaletle birlikte gelen yeni bir inşaat sürecidir.
07:00Kalıcı barışın tesisi, geçmişin acılarıyla yüzleşmeden, hakikatleri açığa çıkarmadan, adaletin onarıcı kimliğiyle tesis edilmeden mümkün değildir.
07:12Hem Türk hem Kürt halkının yaşanan çatışmalı süreçle ilgili hakikati bilmeye, kayıplarının yasını tutmaya, adaletin yerine geldiğini görmeye hakkı vardır.
07:22Bu nedenle barışa dair beyanlar kamuoyunu oyalama amacı taşımamalı, samimi ve şeffaf adımlarla desteklenmelidir.
07:32Şiddetin durdurulması, pekikenin sivilleşme çabası ve silahların devreden çıkmış olması, barış sürecinin rahat ilerlemesi konusunda atılmış çok önemli adımlardır.
07:44Toplumda umut yaratan bu gelişmelerin alışagelmiş devlet kibriyle heba edilmemesi gerekmektedir.
07:49İnsan Hakları Derneği Diyarbakır Şubesi olarak bu açıklamayı yalnızca bir talep olarak değil, bir toplumsal sorumluluk ve vicdanı çağrı olarak yapıyoruz.
08:00Halklar arası barış sadece devletler veya örgütler arasındaki teknik mütabakatlarla değil, toplumun içinden gelen cesur yüzleşmeler ve samimi iradenin ortaya konulması ile mümkün olabilir.
08:13Unutmamalıyız ki, bugün barış için cesaret göstermezsek, yarın bir kez daha insanları mezarlıklara uğurlar, sessizliğimizin bedelini gelecek kuşaklara ödetiriz.
08:25Artık beklemenin değil, somut adımların atılmasının zamanıdır.
08:30Ülkedeki her kesimi, siyasi aktörleri, toplumsal hareketleri, fikir insanlarını, akademi dünyasını, kanaat önderlerini ve vicdan sahibi tüm yurttaşları bu sürecin öznesi olmaya, barışa ses vererek sahip çıkmaya çağırıyoruz.
08:47Geçmişin yüküyle değil, ortak geleceğimizin umuduyla hareket etmemiz gerekmektedir.
08:53Çünkü yaşanılan acılar hepimizin, barış da hepimizin hakkıdır.
08:59İnsanları Derneği Diyarbakır Şubesi
09:03Açıklamamız bu şekilde arkadaşlar.
09:06Varsa sorularınızı alabiliriz, yoksa bitireceğiz.
Yorumlar