00:30Bugün koyunculuk ünitesinde aslında 800-900 yıllık bir gelenek olan koyun yıkamayı gerçekleştirdik.
00:42Şimdi bunun iki sebebi var. Bir tanesi Anadolu'da kırkım öncesi ve kırkım sonrası.
00:48Yani üzerindeki yapağıyı almadan önce ve sonra dışkının temizlenmesi, ektoparazit dediğimiz bitpire, kene gibi parazitlerin uzaklaştırılması ve hayvanın yapağısının temizlenmesi amacıyla yapılır.
01:01Daha sonra teknolojinin gelişmesiyle bu tabii ki pompayla, elektrikli, pulzatörle yapılabilir hale gelse de eski gelenekler her zaman daha kalıcı, daha iyi.
01:14Çünkü hayvanın tamamıyla suyun içine girmesiyle, koltuk altları, kulaklarının içine varana kadar bir ilaçlı solüsyonla temizlenmiş oluyor.
01:23Ektoparazit dediğimiz bitpire kenelerden de uzaklaşmış oluyor.
01:26Şimdi yapağı eskiden çok değerli bir ürünken bugün pamuk, elyaf nedeniyle eski kıymeti yok.
01:34Ama aslında yapağı hem doğal olması hem insan üzerindeki elektriği alması nedeniyle insan yaşamında daha sağlıklı bir giyim ham maddesi.
01:46Biz de aslında bu geleneği öğrencilerimizle birlikte yaşatarak yapağının temizlenmesi sonrasında kırkılması ve ister tekstil ürünü ister yalıtım ürünü olarak kullanılması için
01:59bunun devam etmesi için genç nesle, genç veteriner hekim adaylarına başlangıç noktasından sonuna kadar anlatmaya çalışıyoruz.
02:09Genelde Anadolu'da güzün yani sonbaharda kırkılana yün, ilkbaharda kırkılana yapağı derler.
02:16Ama aslında yün dediğimiz olay bir kuzu doğduktan sonra birinci kırkımını yapıyorsa yündür.
02:23Ondan sonraki kırkımların hepsi yapağıdır.
02:25Aradaki fark budur ama bu çok teknik bir konudur.
02:27Bunu pek fazla bilen yoktur.
02:29Diğer yandan aslında koyunculukta gelirlerin %20'sini eskiden yapağı elde ederken bugün biz kırkımcının parasını karşılayamaz durumdayız.
02:38Aslında bu da bu coğrafyadaki koyunculuk coğrafyasındaki yanlış gidişatın bir göstergesi olmuş.
02:49Biz bunu daim ettirmek için dediğim gibi elimizden geleni yapmaya çalışıyoruz.
02:53Özellikle hem ektoparazitlerin giderilmesi hem yapağının temiz olması hem de bu 800 yıllık geleneğin devam etmesi için yapıyoruz.
03:02Özellikle ülkenin batı tarafında Denizli, Burdur civarındaki illerde bu şenlik halinde yapılır.
03:11Adına da yünüm böğeti denir.
03:13Yani yünüm yıkanmaktan gelmiş bir kanal içerisinden koyunlar geçirilir.
03:18Bunu geçirirken de çobanlar kendi başarılarını sergilerler.
03:22Neden?
03:23Eğer çobanın arkasından koyun sürüsü gözünü kırpmadan suyun içerisine giriyorsa o çoban o sürüye iyi bakıyor demektir.
03:30Koyun sürüye, koyun çobana güveniyor demektir.
03:34Dolayısıyla o çoban başarılı bir çobandır.
03:38Bu da o yıl ödüllendirilir.
03:40Çobanın hakkını verdiği, mesleği iyi yaptığı anlamına gelir.
03:45Onun ismine de geçmişten beri gelen yünüm böğeti yıkama.
03:49Daha sonra dediğim gibi parasiter mücadele yapmak için farklı yöntemler olsa da en kalıcı, en eski, en güzel yöntemlerden bir tanesi yıkama işlemi.
03:57Diyebiliriz.
Yorumlar