00:00Şimdi en son olan deprem Silivri'nin 25 km güneyinde Kuzey Anadolu fayının Marmara içindeki 4 tane segmentinden 80 km'lik olan kimisinin kumburgaz fayı dediği bizim de D segmenti dediğimiz segmentin orta batısında 20 km'lik bir kısımda oldu.
00:26Fayın uzunluğu 80 km bu 80 km'nin 20 km'lik kısmında 6.2'lik bir deprem oldu.
00:34Bu deprem yaklaşık 30 cm bir harekete karşılık geliyor büyüklük olarak.
00:42Ama aynı yerde hesaplanan birikim miktarı 3.7 metre yani 3.5 metre geriye kaldı.
00:51Yani aslında stres falan boşalmadı.
00:53Sadece o 20 km'lik kesimde diğer 60 km'lik kesim olduğu gibi aynı şekilde duruyor.
01:00Orada hiçbir şey olmadı.
01:02Oradaki atımlar boşalmadı veya azalmadı veya çoğalmadı.
01:06Marmara'daki segmentler 4 tane ayrı parçadan oluşuyor.
01:11Bu 4 ayrı parça 4'ünün de 7'den büyük deprem üretme potansiyeli var.
01:17Tarihsel çerçeveye baktığımız zaman bunların hepsinin bir arada kırıldığını görmüyoruz.
01:25Bunlar sanki teker teker dominolar gibi arka arkaya kırılıyorlar tarihsel verilere göre.
01:30Fakat Maraş depreminden sonra ondan önce de Kayıkora'da aslında 99 İzmit depremini de dikkatli baktığımız zaman bunlar tek depremler değil.
01:43Mesela İzmit depremi 3 tane depremin bir araya gelmesinden oluşuyor.
01:49Neden 3 deprem?
01:49Çünkü 3 ayrı fay aynı anda kırılıyorlar.
01:53Yani faylar yapısal olarak birbirlerinden farklı özelliklere sahipler ama aynı anda hareket ediyorlar.
02:00Bu birikimle ve birbirini tetiklemesiyle ne alakalı?
02:03Mesela aynı şey 1668'de olan bütün Kuzey Anadolu fayını kırdığını iddia eden tek bir deprem için de geçerli.
02:12Yani kısa bir zamanda bütün fay sistemi de kırılabiliyor ve 7.8'lere ulaşıyor.
02:20Yani Erzincan depremi de böyle baktığımız zaman, bugünkü bilgiyle baktığımız zaman.
02:26Çoklu kırılmaların aynı anda meydana gelmesi deprem büyüklüğünü arttırıyor.
02:31Örneğin İzmit depremindeki Gölcük epicenteri olan depremde olan büyüklük 7.4.
02:44Ama baktığınız zaman moment hesaplanmalarında 7.5'i buluyorsunuz.
02:49İlk çözdüğünüz 7.4 sonradan Ali Pınar diye bir arkadaşımız dedi ki ya bunların 3 tane deprem var burada.
02:57Kimse umursamadı.
02:58Önemli de değildi. Yani 3 deprem bir kerede oldu. Ne fark eder?
03:02İşte 100 kilometre yer kırıldı. Gitti.
03:05Ama düzce kırılmamıştı.
03:06Mesela düzce de kırılsaydı, bir ay sonra değil de o gün kırılsaydı, bu sefer ne diyecektik?
03:13İşte 150 kilometre bir sefer de kırıldı.
03:16Halbuki bunlar farklı farklı faylar.
03:18Şimdi onun için farklı farklı fayların vereceği, teker teker yapacağı hasar alanı başka bir şeydir.
03:24Hepsinin aynı anda kırılmasıyla oluşacak hasar alanı başka bir şeydir.
03:29Biz mühendis olarak, bu işi yapan insanlar olarak bu ülkeye sorumluluğumuz şu.
03:35Riskin en büyüğünü tanımlamak.
03:39En büyüğünü tanımlarız, ona göre önlem alırsınız, almazsınız.
03:43Biz riski tanımlamakla sorumluyuz.
03:45İşte bir depremin riskini tanımlayacak herkes var burada.
03:49Hepsi bunların büyük bir çoğunluğu da profesör.
03:51Ha ben öndeyim, ben onlarla konuştuğum şeylerden edindiğimizi anlatıyorum.
03:56Millet de zannediyor ki, ya bu oturuyor tek başına 7.8 falan diyor.
04:02Öyle bir şey yok.
04:04Bu konuda yapılmış doktora var.
04:06Yani bunun nasıl olduğuna dair doktora tezi yapıldı burada.
04:09Şu anda bu doktora yapan adam dünyanın en iyi üniversitelerinden birinde ikinci post dokunu yapıyor.
04:16Birincisini Wehengen'de yaptı, ikincisini DELF'te yapıyor.
04:19Yani demek ki yapılan işin bir somutu olması lazım.
04:23Onun için 7.8 hesaplanabilecek en büyük riskin belirttiği tehlike miktarıdır.
04:31Yani siz 7.8'i tehlikesini kabul eder, bütün riski ona göre ayarlarsanız afeti de yönetebilirsiniz.
04:39Kentsel dönüşümü de yönetebilirsiniz.
04:42Hepsini yapabilirsiniz.
04:43Sizin üzerinizde bir tane devasa bir kum kovası var.
04:48Siz diyorsunuz ki onun içinden sadece 3'te 1'i boşalacak üstüme.
04:52Ben de diyorum ki ya hepsi boşalırsa, altında kalırsa.
04:56Binalarınızı tasarlıyorsanız, küçük depreme göre bina tasarlayamazsınız.
05:01Ve önlem alamazsınız.
05:03Yani diyelim ki 4 tane kova var, 4'ü de dolu.
05:08Şimdi bir tanesi boşalırsa su basacağı yer belli.
05:12Teker teker boşalırlarsa, zaman varsa arada kuruyacak belli.
05:16Ama ya hepsi birden boşalırsa ne olacak sorusunun cevabını arıyoruz.
05:22Biz depremin büyüklüğünü arttırmaya çalışmıyoruz.
05:26Biz riskin başımıza gelecek çerçevesini çizmeye çalışıyoruz.
05:31Diyelim ki siz 7.8'e göre hazırlık yaptınız.
05:34Ona göre planlar yaptınız.
05:37Çıktı birisi 7.1 bir tane segment var.
05:40En küçüğü o kırıldı.
05:41Herkes diyecek ki aa bak yanıldılar.
05:45Her şey bitti.
05:47Ama önlem aldığınız için hiçbir yer yıkılmadı.
05:51Ama 7.1'e göre önlem aldınız.
05:547.8 oldu. Herkes öldü.
05:56Bu deprem, her unuttuğumuzda deprem geri geliyor.
06:01Ayvacık'ta oldu.
06:03Bir süre sonra unuttuk.
06:04Elazığ geldi.
06:05Unuttuk.
06:06Sisam geldi.
06:07Silivri geldi.
06:08Unutuyoruz.
06:09İşte Maraş depremleri geldi.
06:12Yine unuttuk.
06:13Silivri geldi.
06:15Yani demek ki biz unuttukça o diyor ki bak.
06:19Ben buradayım.
06:22Yani insanın keyfine göre hareket etmiyor doğa.
06:27Bunu anlamamız lazım.
06:28Doğanın kendi bir matematiği ve düzeni var.
06:31Çok konforlu.
06:32Deprem olmayacak.
06:33Ben size garanti veriyorum.
06:34Yarın 7.1 büyüklüğünde değil 6.5 büyüklüğünde bir deprem Marmara'da olmayacak.
06:42Olmayacak.
06:43Eğer olmazsa ben bilmiş olacağım değil mi?
06:45Böyle bir şey yok.
06:48Böyle bir dünya yok.
Yorumlar