00:00Merhaba sevgili arkadaşlar, kanalıma hoş geldiniz.
00:07Bugün sizlere dünyaca ünlü mitolojik bir kuştan bahsedeceğim.
00:13Simurg kuşu
00:15Simurg, Fars dilinde 30 kuş anlamına gelmektedir.
00:20Bu kuş İran mitolojisi kaynaklı olsa da zamanla diğer ulusların mitoloji ve efsanelerinde de yer almıştır.
00:29Zaman zaman sadece Anka kuşu olarak da anılan Simurg'un Türk mitolojisindeki karşılığı Hüma veya Tuğrul kuşudur.
00:38Batı dünyası mitolojisindeki karşılığı ise Fenix'tir.
00:43Bu efsanevi kuşların ortak özellikleri ölümsüz ve erişilmez olmalarıdır.
00:49Diğer bir ifade ile bu kuş dünyanın başlangıcından beri vardır ve asla ölmeyecektir.
00:56Yükseklerde uçmakta, hayali bir dağ olan Kaf Dağı'nda yaşamaktadır.
01:02Bu kuşun gölgesi kimlerin başına düşerse o kişiler dünyanın en şanslı kişileridir.
01:08Bu kuşa talih kuşu veya devlet kuşu da denir.
01:14O kadar yaşlıdır ki dünyanın yıkılışına üç kez tanık olmuştur.
01:20O kadar çok şey öğrenmiştir ki tüm zamanların bilgisine sahip olmuştur.
01:26Bu nedenle bilgeliği akılların da ötesindedir.
01:32İran mitolojisinde bu kuş yaşam veya bilgelik ağacı da denilen
01:38Gaokerena'da yuvası olduğuna ve her türlü şeytani şeyi tedavi eden,
01:43düzelten kutsal Havuma bitkisinin yöresinde yaşadığına inanılır.
01:48Öleceği zaman bir tür ateş olup kendi kendini yakan ve sonra kendi küllerinden yeniden doğan bir kuştur.
01:58Anka kuşunun renklerinin güzelliğinin zümrüde benzetilmesi nedeniyle zümrüdü anka kuşu olarak da tanınmıştır.
02:07Tüylerinde her rengin barındığı, kanatları altın ve kırmızı karışımı, vücudunun ve başının ise mor renkli olduğu,
02:17genellikle yüzünün insana benzediği kanatlı bir dev olarak hayal edilmiştir.
02:24Zaman zaman köpek başına ve aslan pençelerine sahip bir kuş olarak da resmedilmiştir.
02:31Bu kuştan ilk olarak İranlı filozof Zerdüşt'ün ünlü eseri Avesta'nın Yaşlar bölümünün 14. Varharanyaşt'ın 41. maddesinde bahsedilmiştir.
02:44Simurg, Firdevsi'nin ve İranlıların milli destanı Şahname'de yani Şahlar'ın kitabında en tanınmış halini almıştır.
02:54Şahname'de Simurg'un Prens Zal ile olan ilişkisi yer alır.
02:59Şahname'ye göre Kral Sam'ın oğlu Zal, Albino olarak doğmuştur.
03:05Kral Sam, Albino olan oğlunu görünce çocuğun şeytanların tohumu olduğunu düşünür ve çocuğu bir daha terk eder.
03:14Çocuğun ağlayışlarını duyan yumuşak kalpli Simurg, çocuğu alıp büyütür.
03:20Zal, her türlü bilgiye sahip Simurg'dan hikmet almış ve birçok şeyi öğrenmiştir.
03:26Yine de büyüyüp bir yetişkin olduğu zaman insanların dünyasına girmek ister.
03:32Simurg çok üzülse de ona bir tane altın tüy vererek gitmesine izin verir.
03:38Eğer Zal, Simurg'un yardımına ihtiyaç duyarsa bu tüyü yakacaktır.
03:44Krallığına döndüğünde güzel Rudaba'ya aşık olur ve onunla evlenir.
03:50Karısı bir oğlu hamile kalır.
03:53Fakat doğum zamanı geldiğinde birçok sorun yaşarlar.
03:57Zal, karısının doğum sırasında öleceğini fark eder ve tam Rudaba ölüme yakınken Simurg'u çağırmaya karar verir.
04:06Ortaya çıkan Simurg, Zal'ın bir tür Sezeryan benzeri yöntem uygulamasını sağlar.
04:12Rudaba ile çocuğun hayatını kurtarır.
04:15Bu çocuk daha sonra ünlü büyük Pers kahramanlarından biri olacak Rüstem'dir.
04:23İranlı mutasavvuf şair Feridüddin-i Attar tarafından kaleme alınmış,
04:28manzum bir eser olan Mantık-ı Tayır'da da Zümrüt-ü Anka'dan bahsedilmiştir.
04:33Şair bu eserinde İmam Gazali'nin Risalet-ü Tayır adlı eserinden yararlanmıştır.
04:40Mantık-ı Tayır'ın konusu kısaca şöyledir.
04:45Kuşlar, kendi aralarında toplanıp hiçbir ülkenin padişahsız olmadığını,
04:51padişahsız ülkede nizam ve intizam kurulamayacağını belirtirler.
04:55Aralarında bulunan ve mürşidi temsil eden Süleyman Peygamber'in mahremi ve postacısı Hüt Hüt,
05:03bu konuda onlara yol göstereceğini söyler.
05:06Hüt Hüt'ün öncülüğünde toplanırlar.
05:10Fakat yolun uzak ve sıkıntılı olduğunu anlayınca,
05:14Bülbül, Papağan, Tavuz, Kaz, Keklik, Doğan, Balıkçıl, Baykuş ve diğer bazı kuşlar,
05:22birer mazeret ileri sürerek yolculuktan vazgeçmek isterler.
05:26Hüt Hüt, kuşların hepsine cevap vererek onları ikna eder.
05:30Önlerinde talep, aşk, marifet, istina, tevhid, hayret, fakr-ı fena denilen yedi vadinin bulunduğunu,
05:40bunları geçince padişahları olan Simurg'a ulaşacaklarını anlatır.
05:46Tekrar yola koyulan kuşlardan sadece otuzu hasta ve yorgun durumda bu vadileri aşıp yüce bir dergahın önüne ulaşır.
05:58Burada bir postacı gelip onların Simurg'u sorduklarını anlayınca önlerine birer kağıt parçası koyarak okumalarını söyler.
06:09Kağıtları okuyan kuşlar bütün yaptıklarının yazılı olduğunu görüp şaşırırlar.
06:16Bu sırada Simurg da tecelli eder.
06:20Fakat gördükleri Simurg, kendilerinden başka bir varlık değildir.
06:26Simurg da kendilerini, kendilerinde Simurg'u görüp hayretler içinde kalırlar.
06:33Bu arada bir ses duyulur.
06:36Siz siz buraya otuz kuş geldiniz.
06:39Otuz kuş göründünüz.
06:41Daha fazla veya daha eksik gelseydiniz yine o kadar görünürdünüz.
06:46Burası bir aynadır.
06:48Neticede hepsi Simurg'da faaliyordur.
06:51Artık ne yol, ne yolcu, ne de kılavuz vardır.
06:56Gölge güneşte kaybolur.
07:01Menzili maksuda vasıl olan otuz kuş aradıkları Simurg'un kendileri olduğunu anlarlar.
07:07Attar, dünyaca ünlü bu mesnevisinde aruzun, failatun, failatun, failun kalıbını kullanmıştır.
07:17Daha sonraki yüzyıllarda divan şairlerimizden Gülşehri ve Çağatay lehçesi Türk şairlerinden Ali Şirneva'yı Feridüddin Attar'ın bu ünlü mesnevisine nazireler yazarak eseri ve konusunu ölümsüzleştirmişlerdir.
07:36Videomu beğendiyseniz abone olmayı, beğenip like atmayı, bildirimleri açmayı unutmayın.
Yorumlar