00:00Bu dizinin betimlemesi TRT tarafından Sesli Betimleme Derneğine yaptırılmıştır.
00:06Erişim www.seslibetimlemedernegi.com
00:12Sesli Betimleme Metin Yazarı ve Seslendiren
00:16Ece Naz Batmaz
00:20Alt Yazı M.K.
00:24İşaret Dili Tercümesi
00:28Ayrıntılı Bilgi ve Yayıncılık Hizmetleri
00:32www.sebeder.org
00:55Takvimler 1915'i gösteriyordu.
00:57Anadolu'nun asil gençleri geride bir ana, bir eş, bir yavru bırakarak çıktılar bu yola.
01:03Kimi bir avuç toprağa, kimi ise sadece bayrağa uğruna.
01:07Fakat hepsinin yüreğinde aynı inanç vardı.
01:10Çanakkale geçilmez.
01:15Ve geçilmedi de.
01:18Çanakkale bir savaş değil, bir direnişti.
01:21O direniş sadece bir zaferle değil, bir milletin yeniden doğuşuyla sonuçlandı.
01:26Ve o yeniden doğuşun ardından yüzyıl geçse de anılar hala taze.
01:32Burası İstanbul Harbiye'de bulunan askeri müze ve kültür sitesi komutanlığı.
01:37İşte bu tarihi eserler o günün ruhunu taşıyor.
01:41Bugün 18 Mart, Çanakkale zaferi ve şehitleri,
01:44Bugün 18 Mart, Çanakkale zaferi ve şehitleri anma günü.
01:47Kameraman arkadaşım Yasin Kamaloğlu hemen sol tarafımı göstersin.
01:50İşte Türk askeri o kanlı savaşları ve şanlı zaferleri bu alanda, bu cephelerde kazandı.
01:57Çanakkale Savaş Alanı'nın özellikle ilk çıkartmanın yapıldığı,
02:0125 Nisan 1915'te ilk çıkartmanın yapıldığı,
02:04bizim bugün Anzak Koyu olarak da bildiğimiz alanın bire bir küçüldürmüş örneğini görüyoruz.
02:10Alanda gördüğümüz bütün dağlar, tepeler, siperler,
02:14o dönemin örnekleri alan bakılarak küçüldürmüş halini görüyoruz.
02:18Filikaları görüyoruz, gemiler sahile yanaşıyor, filikalar kanalıyla sahile çıkıyorlar.
02:24Bu alan ilk 25 Nisan 1915'te ilk çıkartmanın yapıldığı alan
02:30ve çıkan Anzak askerlerini 27. Alay burada karşılıyor.
02:36Çok bir kanlı mücadele oluyor ve denize bakan cepheye sıkıştırıyorlar 27. Alay askerleri.
02:43Ve o mücadeleyi veren dönemin genç subayları, hepsi işte bu sıralarda yetişti.
02:49Burası Harbiye Askeri Müze ve Kültür Sitesi komutanda.
02:53Şu an biz nerede yürüyoruz?
02:54Şu an biz Osmanlı'nın Mektebi Harbiyesi'nde Mustafa Kemal ve sınıf arkadaşlarının yürüdüğü koridorda yürüyoruz.
03:02Onların yürüdüğü koridorda?
03:03Evet onların yürüdüğü koridorda yürüyoruz.
03:05Burada benim de dikkatimi çektiği bir sınıf var.
03:08Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün ve silah arkadaşlarının Harbiye'de okuduğu sınıf diye içeri girebiliriz herhalde değil mi?
03:14Buyurun önce siz önden girin.
03:16Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün hem de silah arkadaşlarının okuduğu sıraları Mustafa Kemal Paşa burada oturuyordu değil mi?
03:23Evet Mustafa Kemal Paşa.
03:24Mustafa Kemal Paşa hemen yanında sınıf arkadaşlarının, silah arkadaşlarının yapan Ali Fatih Ebesoy.
03:29İstiklal Harbi'ne kadar ve sonrasında hayat boyu arkadaşı olan bir subay arkadaşı.
03:35Diğer komutanlarımızın hemen hemen hepsi Birinci Dünya Savaşı'nın çeşitli cephelerinde bulunmuşlar.
03:40O günün genç subayları, Çanakkale Harbi'nin kahramanları, milli mücadelenin de kıdemli subayları oldular.
03:47Binamız bizim Osmanlı Mektebi Harbiye'si.
03:491846'dan 1936 yılına kadar aralıksız Osmanlı ve Cumhuriyet döneminde burası Mektebi Harbiye ve Harp Akademisi.
03:57Mustafa Kemal de 1899-1905 yıllar arasında burada eğitim görüyor.
04:08Erkan Bey benim dikkatimi çeken bir eser daha var.
04:10Siz de aslında öncesinde bahsetmiştiniz ama bize anlatmanızı isteyeceğim.
04:14Kameraman arkadaşım Yasin Kamaloğlu şimdi yavaşça sol tarafına dönecek ve o eseri gösterecek.
04:20Burada bir kahramanlık anısı topu görüyoruz ama nedir detaylarını sizden dinlemek isteriz.
04:25Dikkatimi çeken topun üzerinde bulunan kabaralar görme şansımız var mı?
04:28Onları her biri yapılan yardımları mı simgeliyor?
04:31Topun önemi şu bir anı topu, kahramanlık anısı topu bu.
04:35Birinci Dünya Savaşı'nda her aileden bir ya da iki Mehmetçik savaş alanında cephede.
04:41Dolayısıyla ailelerinin yardıma ihtiyacı olabiliyor.
04:43O ailelere gönderilecek.
04:45Asker ailelerine yardımcı olunmak için bir bağış kampanyası düzenleniyor ve bu top Avusturya'da yapılıyor.
04:52O kanlı savaşa dair tarihi eserleri şimdi İstanbul Harbiye'de bulunan müzede görmek mümkün.
04:58Çanakkale Savaşı malum bir deniz savaşı devamında da kara savaşı 18 Mart 1915.
05:05İtiraf devletleri Çanakkale'ye çok sayı adet olarak fazla bir gemiyle çıkarma yapıyorlar.
05:11Çıkarma sırasında ağırlıklı olarak İngiliz ve Fransız gemileri var.
05:15İngiliz gemilerinden bir tanesi bir zırhlıya ait Majestik zırhsına ait sadcak ya da bayrak diyelim.
05:22Bir eser daha var bir flama ve üzerinde bir yazı detayı nedir sizden dinleyelim.
05:27Bu flama çok önemli.
05:29Burada hemen gördük.
05:31Korkuderesi diye bir dere var bu bölgede.
05:33Bu bölgede yaklaşık olarak 18-19 Mayıs 1915'te bulunan bir flama bu.
05:40Flamanın amacı şu ilerledikçe ordular kendilerini belirtmek için gerideki kuvvetlerine flamayı kullanıyorlar.
05:46Flamanın üzerinde 64. Alay Komutanı Binbaşı Servet ve Mustafa Kemal Paşa'nın imzası var.
05:53Üçüncü eser hangisi?
05:54Yine bir.
05:55İngiliz İstanbul zırhlısına ait bir Bandıra'dan bahsediyoruz değil mi?
06:00Bandıra denizcilik tabiriyle Bandıra ama geminin bayrağı bu.
06:04Ve tarihi direnişin, tarihi zaferin ruhunu taşıyan o eserler.
06:08Şu anda Çanakkale Savaşalanı'nda bulunan malzemeleri sizlerle paylaşıyoruz, ekranlarınıza getiriyoruz.
06:15O dönem kullanılan tüfeklere takılan süngüleri görüyoruz.
06:18Hemen ön kısımda istikam için kullanılan kazmaların metal kısmını görüyoruz.
06:24Hemen arka tarafta savaş alanına siperleri çeviren tellerin yapımının sağlandığı kelpetenleri görüyoruz.
06:30Bu renkli olarak gördüğümüz matralar İltiraf Kuvvetleri'nin İngiliz ve Anzak askerlerinin kullandığı matralar.
06:36Hemen ön kısımda ise Osmanlı ordusunun Türk ordusunun kullandığı matraları görüyoruz.
06:41Burada ise İltiraf Devletleri subaylarının savaş alanında bıraktıkları üniformalarına ait düğmeleri görüyoruz.
06:47Çanakkale Deniz Savaşı'nın Çanakkale Kara Savaşı'na döndüğü gün Anzak çıkartmasına kahramanca karşı koyan 57. Alay.
06:54Arıburnu'na Anzaklar ilk çıktıkları zaman 27. Alay'la karşılaşıyorlar.
06:5927. Alay kahramanca bir mücadele veriyor ama çok güçlü bir çıkarma var.
07:06Çıkarmaya o sırada 57. Alay İhtiyat Kuvveti Mustafa Kemal'in emriyle Arıburnu'na desteğe gidiyor
07:14ve Arıburnu'na düşmanın sahile sıkıştırılmasını sahilden ireli geçmesini engelleyen alay 57. Alay.
07:21Çanakkale zaferinin en önemli sembollerinden biri olan bu kahraman alayın kahraman komutanı Yarbay Hüseyin Avni Bey.
07:28O da Çanakkale Savaşı'nda askerleriyle birlikte şehit oldu.
07:32Ve şehit olduğu sırada üstünde bulunan üniformasında o mücadelenin izlerini görmek mümkün.
07:38Yarbay Hüseyin Avni Bey'in şehit olduğu sırada üzerinde bulunan üniformasını görüyoruz.
07:4313 Ağustos 1915'te karargahına bir top mermisinin isabet etmesi sonucu Yarbay'ımız şehit oluyor ve üzerinde bulunan üniforma bu.
07:53Şu an şarapnel izlerini görüyoruz o delikler şarapnel delikleri kanlar da şehit Yarbay'ımızın kanları.
08:00Ceketi var pantolonu var ve yeleği var ve o sırada üzerinde bulunan kılıcı.
08:04Hayatını kaybeden anzak askerlerinden alınan şapkalar da yine sergilenenler arasında.
08:10Bir şapkanın üzerinde sadece Mustafa Kemal Paşa'nın buradakinde sadece Mustafa Kemal Paşa'nın.
08:14Diğerinde ise 57. Alay Komutanı Hüseyin Avni Bey ve Mustafa Kemal Paşa'nın imzası var.
08:22Savaş alanında korku derisinde bu şapkalar bulunuyor.
08:26Bir hatıra olarak alınıyor.
08:28Mustafa Kemal Paşa ve Hüseyin Avni Bey de bunları bir güne nur düşmek açısından zaferi simgelemek açısından üzerine imzalıyorlar.
08:38Ve savaş zamanında askeri müzeye teslim ediliyor bunlar.
08:44Burada bir bayrak görüyoruz ama detaylarını anlatmanızı isteyeceğim.
08:47Çünkü anladığım kadarıyla yazıdan da gördüğüm kadarıyla Oğuş'un zırhlısına ait diyor.
08:52Yani Seyit Onbaşı'nın batırdığı zırhlıya.
08:55Seyit Onbaşı'nın top tarihine vurduğu devamında da dönüşe geçerken bir nevi boğazı terk etmek isterken
09:05Nusret Mayın Gemisi'nin döşediği mayınlara basarak çarparak batan Oğuş'un zırhlısına ait bayrağı görüyoruz.
09:11Seyit Onbaşı'nın bulunduğu Tapya'da maalesef top ve mermisini kaldıracak vinç bozuluyor.
09:18Dolayısıyla tam önlerinde Oğuş'un zırhlısı görülüyor.
09:22Seyit Onbaşı bir kuvvetle, güçle 215 kilogramlık mermiyi alarak topa sürüyor.
09:30Ve bu işlemi birden fazla defa yapıyor ve sonucunda Oğuş'un zırhlısı top tarihinden vurularak savaş dışı bırakılıyor.
09:38Ve işte geriye o günleri hatırlatan onlarca yüzlerce eser kaldı.
09:43O dönemin yenilmez oldukları sayılan o emperyal güçler geldikleri gibi gittiler.
09:48Ama geride tarihin altın harflerle yazdığı bir direniş destanı hiç solmayan bir kahramanlık ve binlerce fidan kaldı.
Yorumlar