00:00Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, genel kurulu
00:04saygıyla selamlıyorum. Sözlerime başlarken sizin ve tüm İslam
00:09aleminin berat gecesini tebrik ediyorum. Rabbim bu geceyi
00:14herkesin her konuda kendini güvende hissedeceği bir
00:18dünyanın oluşmasına vesile kılsın inşallah. Malumunuz
00:23bundan tam bir yıl önce on üç Şubat iki bin yirmi dörtte
00:27Erzincan İliş'te çöpler altı madeninde büyük bir felaket
00:32yaşandı. Ve bu felakette dokuz insanımızı kaybettik. Hayatını
00:38kaybeden işçilerimize tekraren Allah'tan rahmet, acılı
00:42ailelere sabırlar diliyorum. Bu kaza basit bir iş kazası değil,
00:47göz göre göre gelen büyük bir felakettir. Bu felakete rantı
00:53önceleyen politikalar, ihmallerle dolu uygulamalar,
00:57ciddiyetsizce yapılan denetimler ve tüm bunlara mahal veren eksik
01:02yasal düzenlemeler kapı aralamıştır maalesef. Bilim
01:07insanları, mühendisler, sendikalar defalarca
01:10uyarmalarına rağmen ne yazık ki iktidar ve yetkili kurumlar
01:14tarafından bütün riskler görmezden gelinmiştir. Iktidar
01:19denetim mekanizmalarını çalıştırmak yerine madeni
01:23işleten şirkete kapasite artırım izinleri vermiş, çet
01:28raporları görme göstermelik hale getirilmiş bilimsel veriler
01:33siyasi kararlarla yok sayılmışlardır. Peki kazadan
01:38sonra ne oldu? Birkaç yetkili görevden alındı. Birkaç
01:43göstermelik soruşturma açıldı ama bu faciye yol açan sistem
01:46aynen devam etti. Siyasi sorumlu olanlar bırakın hesap
01:51vermeyi Türkiye'ye debreme hazırlayacaklarını iddia
01:54etmektedirler. Değerli arkadaşlar bu facia Türkiye'de
01:58madenciliğin rant düzenine nasıl teslim edildiğinin en acı
02:03örneği olmuştur. Denetim raporları kağıt üzerinde
02:07kalmış, iş güvenliği önlemleri maliyet unsuru olarak görülmüş,
02:11işçilerin hayatı hiçe sayılmıştır. İliş bu düzenin
02:15ilk felaketi olmadı. Daha önce Soma'da, Ermenek'te, Amasra'da
02:20aynı acıları yaşamıştık. Değişen sadece yerler,
02:24şirketler ve hayatını kaybeden emekçilerin isimleri olmuştur.
02:28Bu ülkede işçi için kader olan sermaye için karlı bir düzen
02:34olmuştur. İliş bu düzenin ilk mağduru olmadı ama istiyoruz ki
02:39sonuncusu olsun. Bu düzenin değişmesi için gerçek
02:43sorumluların yargılanması kamu otoritesinin madencilikte rantı
02:47değil bilimi ve kamunun çıkarlarını gözetlemesi
02:50çevreyi ve insanı öncelemesi gerekmektedir. Değerli
02:55arkadaşlar kazanın ardından kurulan İliş Araştırma
02:58Komisyonu hala nihayet raporunu açıklamadı. Bunun üzerine
03:02tartışmalar oldu. Bununla ilgili bir şey söylemek
03:05istemem. Umarım ki komisyon başkanımız biraz sonra yapacağı
03:11konuşmasında buna izahatta bulunacaktır. Zaten bizler
03:15biraz sonra basın toplantısında partimiz olarak kendi
03:19raporumuzu kamuoyuyla paylaşacağız. Yalnızca kazaya
03:23neden olan ihmalleri değil, benzer olayların yaşanmaması
03:27için alınması gereken önlemleri de kapsayan bu raporu bütün
03:30taraflarla paylaşacağız. Komisyon çalışmalarından
03:34çıkarttığımız tek somut sonuç var, madencilik mevzuatının
03:39ve radikal bir biçimde revize edilmesi gerekiyor. Komisyon
03:44çalışması demişken birkaç noktaya da dikkatinizi çekmek
03:48isterim. Gerçekten komisyon çalışmasını yürütürken
03:52şaşkınlık içerisinde kaldığımız bazı hadiselerde de şahitlik
03:55ettik. Mesela kazanın olduğu linç yığınının hangi bakanlığın
04:02sorumluluğu altında olduğunu maalesef üç aylık çalışmamızın
04:06öğrenemedik. Enerji Bakanlığı'na sorduk, Enerji
04:11Bakanlığı dedi ki, biz maden ocaklarından sorumluyuz, linç
04:15alanı bizi ilgilendirmiyor. Çevre Bakanlığı'na sorduk, o da
04:19dedi ki, biz iki yüz elli metre yüksekliğinde olan linç
04:24yığınının sadece tabanından ve tepesinden sorumluyuz. Arada ne
04:28olduğuna biz bakmıyoruz. Çalışma Bakanlığı'na sorduk,
04:32dediler ki, o bizim zaten sorumluluk alanına girmiyor.
04:36Böyle bir şey olması mümkün olabilir mi arkadaşlar? Zaten
04:41sadece bu noktaya bile dikkatli baktığımız zaman bu felaketin
04:46neden yaşandığını hep beraber görmemiz mümkün olur. Yine
04:51komisyon çalışmaları esnasında kurum ve kuruluşlar arasında
04:56farklı bilgilere sahip olunduğu Buyurun Sayın Milletvekili.
05:03Tamamlayın lütfen. Cümleler duyduk. Örneğin biz bu
05:08çalışmalar yürütülürken Çalışma Bakanlığı'na dedik ki bu maden
05:12ocağında daha öncesinde ölümlü kaza vakası yaşandı mı?
05:18Yaşandıysa kaç insanımızı kaybettik? Kayıtlarda var,
05:22verilen rakamı söylüyorum arkadaşlar. Çalışma Bakanlığı
05:25dedi ki, bu maden ocağında yirmi bir insan hayatını
05:29kaybetti. Sonra şirketi davet ettiğimizde aynı soruyu
05:34şirkete sorduk. Şirket dedi ki asla böyle bir şey yok. Hiç
05:37kimse hayatını kaybetmemiştir. Çelişkelerle dolu bilgilerin
05:42sunulduğu bir komisyon çalışmasını hep beraber yaşamış
05:47olduk. Biz hazırladığımız bu raporda inşallah kazaların
05:52önlenmesi adına gerekli önerilere yer verdik. Hep
05:56beraber yapmamız gereken iş kazaların kader kılıfına
05:59saklanmadığı bir Türkiye için değişecekleri ivedilikle el
06:07Öneri üzerine İYİ Parti grubu adına söz talebi Çanakkale
06:11Milletvekili Rıdvan Uzaytır. Buyurun Sayın Uğur.
06:22Sayın Başkan, değerli milletvekilleri Yeni Yol
06:38Partisi'nin vermiş olduğu grup önerisi üzerine söz almış
06:43bulunmaktayım. Bu vesileyle meclisimizi ve yüce milletimizi
06:46saygıyla selamlıyorum. Ayrıca kandil, kandilimizi de
06:49kutluyorum. Bugün kandil olması asabiyle de eee bir
06:56şehidimiz var. Tabii onun da hem kandileden gelmesi
06:59vesilesiyle de eee uzman çavuş Osman Oktay'a Cenabı Allah'tan
07:04rahmet diliyorum. Ailesine ve milletimize başsağlığı
07:07diliyorum. Eee onları unutmayacağız ve
07:10unutturmayacağız demek istiyorum. Evet bu il için
07:15birinci yıl dönümü bugün itibariyle ııı tam bugün on
07:20dört otuz civarında gerçekleşti. Tam bir yıl oldu.
07:23Burada faaliyet gösteren Amerikalı ve Kanadalı bir
07:27şirket. Yüzde yirmi ortaklığı da bir Türk ortağı var. Ana
07:31Gold adı altında bir şirket. Bu şirket faaliyete başlamadan
07:36önce ekonomik yer değiştirme ve geçim kaynaklarını destekleme
07:41protokolü altında bir protokol yapıyor. Yani diyor ki
07:45oradaki vatandaşlara sabırlı da bölgede oturan insanlarımıza
07:50halkımıza size diyor kırk bin TL'ye yakacak parası ödüyorum.
07:54Elli bin TL hayvancılık kırk bin TL'de yem parası. Yani yüz
07:59otuz bin lira para veriyorum. Bunun karşılığında da siz bu
08:03protokolü imza atacaksınız. Bu protokolü imza attıktan sonra
08:07da bizi hiçbir şartla ve şekilde adli makamlara şikayet
08:12etme hakkınız olmayacak diyor. Ve bu parayı bu bedelle
08:15veriyor. Ya peki o sırada devletimiz hükümetimiz nerede?
08:19Yani insanlar zor durumda, hayvancılık bitmiş, ekonomi
08:24çökmüş, insanlar büyük sıkıntı yaşarken bir yüz otuz bin lira
08:28almak suretiyle orada ceriyan eden tüm hadiselere göz yummak
08:33zorunda bırakılıyor. Tabii bu işin birinci boyutu. Tabii
08:37ikinci boyutta ııı özellikle on üç Şubat'ta cereyan ediyor.
08:43Hemen meclisimizin tüm partileri bir araya gelerek
08:46Mart ayında dört Mart'ta da ilk toplantı ilk komisyon
08:50toplantısını gerçekleştirmek suretiyle de bu işe el atıyor
08:53ve dört Haziran itibariyle de bitiriyor. Yani dört aylık bir
08:58süreyi kaplayan süreçte komisyon görevini tamamlamış
09:02oluyor. Ama raporumuz üzerinden tam Haziran'dan bu
09:07yana sekiz ay on gün geçmiş olmasına rağmen ortada henüz
09:12yok. Tabii bu doğru bir durum değil. Çünkü buradaki ana
09:17amacımız bizim bu komisyonu toplarken dedik ki öyle bir
09:21çalışalım ki bir daha Türkiye'de bu gibi durumlara
09:26vesile olacak bütün eksiklikleri Buyurun
09:31tamamlayın lütfen. Gidermek adına adım atalım ve bundan
09:34sonra bu şekilde gerekirse kanun çıkarmaya vesile olsun
09:39Türkiye'de bir daha bu gibi ııı olumsuzluklar ve kazalarla
09:43karşılaşmayalım. Peki aradan bu kadar uzun zaman geçmiş
09:47olmasına rağmen biz bunu gerçekleştirmediğimizde de
09:51ortaya bir durum çıkıyor. Bundan sonra da birçok maden
09:55müracaat etmiş. Faaliyet yapmak adına. E peki biz
09:58bunlara nasıl yol göstereceğiz?
