01:26güven bunalımı yaşıyoruz. Kartalkaya'da yetmiş sekiz
01:31canımız yanarak hayatını kaybetti. Yangın çıkabilir ama
01:37yetmiş sekiz kişi ölmez. Ölüyorsa nedeni usulle uygun
01:43yapılmayan binalar ve denetimsizliktir. Çöken bir
01:48sistemdir. Bu olay yakın tarihte olduğu için henüz
01:53yüreklerimizde. Ancak unutmayalım ki geçen sene tam
01:58bugün Erzincan'ın İliç ilçesindeki altın madeninde
02:03oluşan heyelan sonucu dokuz işçi hayatını kaybetmişti. Iki yıl
02:08önce yaşadığımız büyük depremde on binlerce insanımızı usulüne
02:13uygun yapılmadığı için çöken binalar altında kaybettik. Iki
02:19bin on dört yılında soma kömür madeninde çıkan yangında üç yüz
02:24bir işçi hayatını kaybetti. Tüm bu ve benzer ölümlerin
02:29arkasında tesis sahiplerinin yönetmeliklere uygun yatırımları
02:34maliyet nedeniyle yapmaması ve denetim eksikliği var.
02:40Kaliforniya'da koca Los Angeles şehri yandı. Japonya'da çok
02:45daha şiddetli depremler oldu. Kaç kişi öldü? Lütfen bakın ve
02:51mukayese edin. Bizdeki ölümlerin nedeni maliyet
02:55odaklı, kural tanımazlık ve denetimsizliktir. Kurallarımız
03:01vardır ama uymayan çoktur. Yeterli denetim yoktur. Bu
03:07ölümlerin ana nedeni sistem bozukluğudur. Maliyeti
03:12güvenliğin önüne koyan iş sahipleri hak etmediği koltuğa
03:16oturan özel sektör iş insanları ve kamu yöneticileridir.
03:21Onların yarattığı ve uyguladığı sistemdir. Bu sistemin nasıl
03:27düzeleceği çok net bellidir. Sistemin kendi kendini düzeltme
03:33mekanizması olmalıdır. Sorumlular görevden ayrılmalı,
03:37hesap vermeli, yerlerine yetkin kişiler gelmelidir. Son
03:44haftalarda politik hayatta da olağanüstü olaylar yaşıyoruz.
03:49Seçilmiş belediye başkanları görevden alınıyor, yerlerine
03:53kayyum atanıyor. Bir siyasi parti lideri hakkında önce
03:58soruşturma başlatılıyor, sonra farklı bir nedenle tutuklanıyor.
04:03Birçok sanatçının menajerliğini yapan bir iş kadın hakkında
04:07önce soruşturma başlatılıyor, sonra farklı bir nedenle
04:11tutuklanıyor. Bir Büyükşehir Belediye Başkanı hakkında
04:15yaptığı konuşmalar nedeniyle basın toplantısından dakikalar
04:20sonra soruşturmalar açılıyor. Bilirkişi görüşmesini
04:25yayınlayan gazeteciler gözaltına alınıyor, genel yayın
04:29yönetmeni tutuklanıyor. Yeni mezun temenler ordudan ihraç
04:34ediliyor. Bu olaylarda suç vardır yoktur diyemeyiz. Ancak
04:40çok kısa sürede arka arkaya gelen bu olayların toplumda
04:44endişe yarattığını ve güveni sarstığını söyleyebiliriz.
04:49Ayrıca tutukluluğun istisna değil kural haline gelmesi gibi
04:55kangrenleşmiş bir sorunun kanunlar değişse de çözülmediğini
05:00görüyoruz. Kişiyi bir gün dahi olsa özgürlüğünden mahrum
05:05edecek tutuklama ve adli kontrol kararlarının hatta
05:10gözaltı kararlarının ne denli titiz verilmesi gerektiğini
05:13yıllar sonra gelen tahliyelerde beraat kararlarında görüyoruz.
05:20Ancak bugünkü endişe ve güvensizlik ortamına rağmen
05:24ülkemizin geleceğiyle ilgili umudumuzu hiç kaybetmiyoruz.
05:28Çünkü biliyoruz ki doğru politikalarla ülkemiz kalkınır
05:33ve vatandaşlarımız kendilerini mutlu ve huzurlu hisseder. Bu
05:38nedenle inandığımız doğruları bıkmadan usanmadan dile
05:42getireceğiz. Söylesek de hiçbir şey değişmiyor. Zihniyetine
05:47kapılamayız. Bizim görevimiz doğru bildiklerimizi
05:52söylemektir. Mevcut uygulamaları eleştirmekle
05:56kalmayıp yeni politikalar önermektir. TÜSİAD'ın bu amaçla
06:01hazırladığı ve bugün sizlere dağıtılan perspektif iki bin
06:06yirmi beş. Dönüşüm ve gelecek için yol haritası ve öneriler
06:11adlı kitapçık on bir maddeyle dönüşümlere hazır ve küresel
06:16rekabette öne çıkan bir ülke yaratmamız için yol gösteriyor.
06:21Değerli üyeler bugünkü konuşmamda dünyada ve
06:25ülkemizde geçtiğimiz yılın bir değerlendirmesini yapmak ve
06:29daha iyi bir Türkiye'ye nasıl hazırlanmamız gerektiğini hangi
06:32yapısal reformlara öncelik vermemiz gerektiğini ele almak
06:35istiyorum. Iki bin yirmi dört yılına baktığımızda önce
06:40jeopolitik dengelerdeki değişimin hız kazandığını
06:43görüyoruz. Dünyada güç mücadelesi şiddetlendi. Ticaret
06:49teknoloji, enerji, sermaye hareketleri gibi birçok alana
06:53yayıldı. Bölgemiz Ukrayna, Gazze ve Suriye'de yaşanan
06:59savaşların yıkıcı etkilerini en derin şekilde yaşadı. Hatta
07:04bugünlerde Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Trump'ın
07:08Gazze'yle ilgili söylemleri bölgedeki hassas dengeleri ve
07:12insan haklarını göz ardı eden bir yaklaşımı yansıtmakta. Bu
07:17tür öneriler bölgedeki mevcut sorunları çözmek bir yana
07:21zaten kutuplaşmış dünyada krizleri daha da derinleştirebilir
07:25ve kalıcı barışı kalıcı barış umutlarını zedeleyebilir. Iki
07:33bin yirmi dört yılı dünya demokrasi tarihi açısından
07:36önemli bir yıl oldu. Dünyanın yarısından fazlası sandık
07:40başına gitti. Farklı ülkelerdeki seçmenlerin
07:44verdiği mesaj geçmiş dönemin kurumsal yapılarının bugünün
07:49sorunlarına çare olmadığını ortaya koydu. Milliyetçi,
07:54korumacı ve popülist politikalar giderek daha fazla
07:57destek bulmaya başladı. Küresel düzlemde enflasyonla mücadele
08:03gösterilen başarılı performans ekonomik büyümede ve gelir
08:07dağılımında gösterilemedi. Avrupa ve Çin gibi büyük
08:12ekonomilerdeki farklı yapısal sorunlar ciddi bir yavaşlamaya
08:16neden oldu. Amerika'da enflasyon kontrol altına
08:20alınsa da gelir dağılımı bozulmaya devam etti. Iki bin
08:25yirmi dört yılında enerji kullanımında önemli bir
08:28dönüşüm yaşadık. Yenilenebilir enerji üretimi özellikle güneş
08:34ve rüzgar santrallerinin ekonomik olarak daha cazip hale
08:37gelmesiyle ciddi şekilde arttı.
08:42Dünya iki bin yirmi dört yılından itibaren hızla
08:49elektrik çağına giriyor. Fosil yakıt üretimi artarken talebi
08:56düşüyor. Bu değişim küresel güç dengelerini de ciddi şekilde
09:01etkileyecek. Gerekli önlemleri almamız halinde net enerji
09:06itharatçısı olan ülkemizin dış açığına olumlu katkı yapacak.
09:11Enerji dönüşümü yanı sıra dünyada büyük bir yapay zeka
09:15yarışı var. Kısa süre önce Çin'de çıkan bir uygulamanın
09:19Amerikan şirketleri de trilyon dolarlık değer kayıplarına
09:23yol açtığını gördük. Bu yarışın da küresel güç
09:28paylaşımında büyük etkileri olacak. Iki bin yirmi dörtte
09:33dünyada fiziksel ekonomik ve teknolojik savaşlar nedeniyle
09:38tedarik zincirinde önemli değişiklikler oldu. Ucuzluk
09:43yerine güven ön plana çıktı. Korumacılık artış trendine
09:49girdi. Avrupa başta olmak üzere tüm coğrafyalarda verimlilik
09:54arttırarak rekabetçi olmak hedefi global norm haline
09:59geldi.
Yorumlar