00:00Bağıştaş Barajı hemen ııı aşağıda gördüğümüz ııı göl
00:05olarak gördüğümüz yer Bağıştaş Barajı'nı oluşturuyor.
00:07Sabırlı Deresi dediğimiz şu vadi bir kuru dere yatağı ve
00:12yavaş yavaş şöyle yukarıya doğru baktığımızda da ııı on
00:16milyon metre küp malzemenin ııı sekiz milyon yüz metre küpünün
00:21ııı bu tarafa Sabırlı Deresi'ne doğru aktığını şu kahverengi
00:26yuğundan akışı görüyorsunuz topografyayı ve yeşilliği nasıl
00:30yırtarak aktığını ve Sabırlı Deresi içerisinde sekiz yüz
00:34metre akışa geçtiğini görüyoruz. Burada hemen devlet
00:38su işlerini müdahale edip önüne set koymuş olması ııı hemen
00:43baraja kadar inmesini engellemiştir. Ama burada sorun
00:47tabii ııı aşağıda geçirimsizliği oluşturan
00:51jeomembran serilmiş midir? Çünkü akış ve yağışlarla ııı
00:55bu sızacak suların Bağıştaş Barajı'na ulaşması mümkün. Az
01:00sonra yetkililere bu jeomembran veya geçirimsizliği sağlayacak
01:04herhangi bir kil ııı basmasının yapılıp yapılmadığını sorup
01:08öğreneceğiz. Dolayısıyla ııı bu gerçekten tarihi bir olay ve
01:13jeoteknik olarak ne kadar önem alınmanın ııı önemli olduğunu
01:18gösteren ııı yüz on derece önemli bir maden faciası ve
01:23dokuz kardeşimizin beşi hala şu anda çıkarılmamış bulunuyor.
01:28Inşallah onlar da bir an önce ııı bedenlerine ulaşılır. On
01:34üç Şubat iki bin yirmi dörtte ilik çöplerde mena gelen maden
01:38faciasında dokuz madencimiz maalesef yaşamını yitirdi.
01:42Hemen arkasından mecliste kurulan meclis komisyonu yirmi
01:47Nisan'da faaliyetlerine başladı ve üç ay boyunca çeşitli kurum
01:51ve kuruluşlar dinlendi ve çalışmalar tamamlandı. Bazı
01:55maden faaliyetleri de yerinde incelendi. Üzerinden yedi ay
01:59geçmiş olmasına rağmen halen il iç maden faciasına ilişkin
02:04rapor hazırlanmamıştır. Birinci söylemek istediğim şey budur.
02:07Bunun dışında üç ay boyunca süren bütün o dinlemelerde ne
02:12Enerji Bakanlığı, ne Çevre Şehircilik Bakanlığı, ne
02:16Çalışma Bakanlığı daha doğrusu hiçbir kurum ne de şirket
02:20sorumluluğu üzerine almamıştır. Ve iki bin yirmi iki yılında
02:25yine benzer şekilde bir kaza olmuş olmasına rağmen bu maden
02:29faaliyetine sadece para cezası verilmiş ve faaliyetini
02:33sürdürmüştür. Burada Muğzur Kireçtaşı'nın gözenekli,
02:37çatlaklı ve aktif fayzonu üzerinde olan bu madenin
02:41işletilmesi sırasında yüz yüz elli metre en fazla
02:45yükseklikte olması gereken bu liç yığını maalesef iki yüz
02:49yetmiş beş metrelere kadar yığılmış yani aşırı yükleme
02:52yapılmış ve buradaki zenginleştirme işlemi de
02:55kullanılan siyan ürün yoğunluk nedeniyle çeşitli yoğunluğunun
02:59belli bir ııı sınırı olması gerekirken aşırı sıvı olması
03:02gibi birçok neden yanı sıra orada etkin bir denetimin
03:07yapılmamış olması, çet raporlarının kapasite
03:10artışının verilmesi, Çevre Şehircilik Bakanlığı Murat
03:13Kurum döneminde iki bin yirmi bir yılında kapasite
03:17artışının verilmiş olması ve buna ilişkin ııı etkin bir
03:21denetimin yapılmamış olması maalesef bu facianın önünü
03:26açmıştır. Saat sekiz sularında ilk çatlaklar görülmüş olmasına
03:30ve Amerika'daki şirketin ana merkezine bu bildirilmiş olmasına
03:34rağmen patlatma faaliyetleri sürdürülmüş ve dokuz işçi
03:38burada hayatını kaybetmiştir. Burada on milyon metre küpe
03:42yakın malzeme Sabırlı Deresi boyunca akışa geçmiş ve ne
03:46yazık ki burada sadece yüzey sularının değil, yer altı
03:50sularının karasul deri aracılığıyla Fırat Havzası'nın
03:53zehirlenmesine neden olacak büyük bir çevre felaketiyle
03:57karşı karşıya kalınmıştır. Baktığımız zaman yüzde sekseni
04:01SSR Mining denilen Kanadalı ve Amerikalı ortaklığı olan bir
04:05şirkete ait bu ııı firma aynı zamanda yüzde on sekiz buçuk
04:10ortaklığı Çalık Holding'e ait bir firma da Lidya Madencilik'te
04:15ve yüzde bir buçuğu da ııı bir bankaya ait. Dolayısıyla bu
04:20şirketlerin uluslararası şirketler eğer Kanada kendi
04:24ülkesinde bu madenciliği yapıyor olsa yüzde on bir nokta
04:27doksan yedi vergi ödeyecekken maalesef bizim ülkemizde yüzde
04:31dört nokta sıfır dokuz efektif vergi ödemektedir. Milyarlarca
04:36dolar zararı olmaktadır ülkemizin. Dört yüz otuz milyon
04:39dolar sadece çöpler altın madenindeki vergi kaybından
04:44dolayı ülkenin zararı vardır. Dolayısıyla uluslararası maden
04:48şirketlerine yirmiye yakın ııı altın madeni şu anda
04:52faaliyettedir ve iki bin bir yılından sonra bu altın
04:55madenciliği ne yazık ki faaliyete geçmiştir. Bugün
04:58Uşak'ta, bugün İzmir'de, bugün Peradeniz'de pek çok yabancı
05:03şirkete peşkeş çekilmiş altın madene faaliyet göstermektedir.
05:07Bunlar bütün altın madenine ilişkin paraları alıp
05:12götürürlerken bize sadece ölüm, sadece çöpleri, sadece atıkları,
05:18sadece çevre felaketi ve sadece ölüm kalmaktadır. Dolayısıyla
05:22ulusal madencilik politikamızın olması gerekmektedir. Uluslararası
05:28firmaların değil kendi ulusumuzun yararına milyonlarca
05:31yılda oluşmuş bu madenlerin çıkarılarak uç ürüne
05:35dönüştürülmesi çevreyle uyumlu olarak işletilmesi ve insanlık
05:40yararına sunulması gerekir. Hiçbir canlının hiçbir insanın
05:44hiçbir çevre katliamının yaşanmadığı iyi denetlenmiş
05:48sağlıklı bir madencilik ve sağlıklı bir maden politikasının
05:52bu ülkede mutlaka hayata geçirilmesi gerekmektedir.
Yorumlar