00:00Ülke gündemini düşündüğümüz zaman Türkiye'nin 1927 yılından beri başlayan RASAD değerleri var.
00:09Bu değerlere göre Türkiye'nin yaklaşık 100 yıllık periyodunda 643 mm'lik ortalama yağışı,
00:15son 30 yıllık periyodda ise yaklaşık 577-596 mm arasında değişim gösteren bir yağışımız var.
00:24Dolayısıyla ülke genelindeki total yağışın azalış eğilimli olduğunu buradan rahatlıkla söyleyebiliriz.
00:31Rize bu anlamda hem bölgeden farklı hem de ülke geneline göre düşündüğümüz zaman Türkiye'nin en fazla yağış alan yeri.
00:41Rize'nin aynı şekilde ülkemizde 100 yıllık değerlenilmesini yani 1927-2023 bandını düşündüğümüz zaman Rize'nin yağışının yaklaşık 2280-2300 bandında hareket ettiğini görebiliyoruz.
00:56Son 15-20 yıllık şehreye baktığımız zaman da Rize'nin yağışının 2380-2400 mm bandına gittiğini ve total yağışta da il bazında bir artış olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.
01:08Bu anlamda Rize Türkiye için ülke şampiyonu, Rize aynı zamanda sadece ülke için değil belki de bu coğrafya için rahatlıkla şampiyon diyebiliriz.
01:18Rize'nin kendi içerisindeki yağışına baktığımız zaman da farklı bulgular var.
01:23Rize'nin genel yağış eğilimi artış trendinde olmasına rağmen mevsimsel yağış değişimlerinde uzun yıllar yani 100 yıllık değerlendirmeleri esas aldığımız zaman
01:33son 15 yıllık periyotta kış yağışlarının azaldığını ki yaklaşık %10-12 bandında bir azalma var,
01:41ilkbahar yağışlarının yaklaşık %20-25 bandında bir artış olduğunu,
01:45yaz ve sonbahar yağışlarında ise yaklaşık %4'lük bir yine artış yönde değişim olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.
01:53Tabi bu bundan sonraki süreçte izlenilmesi gereken bir değer ve bu değişimlerin en az 30 yılın üzerine bir zaman aralığında izlenilmesi ve buna uygun
02:03Rize'nin kentsel ve kırsal alan planlamasında mutlaka meydana gelen değişimlerin dikkate alınarak planlamaların revize edilmesi
02:11ya da buna uygun olan yeni planlar oluşturmasının faydalı olacağını söyleyebiliriz.
02:16Yani şöyle söyleyelim, eski rasatlara göre Rize'nin artış yerinde yaklaşık bir uzun yıllarda 400-450 mm'lik bir artış görülüyor.
02:26Ama tabi bazı yıllardaki sapmaları esas aldığımız zaman çok geniş sapma aralığı da olabiliyor.
02:32Mesela 1900 mm yağışın olduğu yıllarda var, 3000 mm'ye yaklaşan yağışın olduğu yerlerde var ki buradaki sapma neredeyse %50'lik bir sapma.
02:42Ama ana artış yerinde yaklaşık bir 350 artı dediğimiz bir yıllık toplamda yağış artışı var ki bu değer müthiş bir değer.
02:50Sonuçta Türkiye'nin 596-600 mm'lik yıllık toplam yağışı dediğimiz zaman neredeyse Türkiye yağışının yardan fazlası uzun vadede Rize'de artış olarak Rize'nin hanesine yazılmış.
03:02Tabi bizim bunu şöyle değerlendirmemiz gerekiyor, önemli olan bu artış değerinin Rize'deki yaşama, ekosisteme ne şekilde yansıdığı.
03:11Bunun pozitif yönleri de olacak, elbette negatif yönleri de olacak ve Rize'de yaşayanların, karar vericilerin, planlamacıların bu değişimleri esas alan bir yaklaşım sergileyip sergilememeleri önemli.
Yorumlar