00:00Şimdi burası dün de bahsetmiştik bir kaldere alanı aslında.
00:04Yaklaşık 3600 yıl önce
00:07Milattan önce 1600'lü yıllardaki o
00:10Büyük tera patlamasının
00:12Neden olduğu yamaçlara bakıyoruz.
00:15Bu depremler sırasında tabii ki stabil olmayan durayrı olmayan yamaçlardan
00:20İrili ufaklı heyelanların oluşması olası
00:23Bunun dışında beklenen bir süreç.
00:28Şu an
00:29Görüntüde görüyoruz zaten çok dikler
00:31Dolayısıyla bunların
00:32Evet çok dik oldukları için
00:34Kütle çekimi etkisi altında herhangi bir
00:36Değişiklikle birlikte
00:37Bunlardan malzeme kopması
00:40Kütle akması son derece
00:41Olağan bir şey bu
00:43Hani bu volkanik bir faaliyet gibi görülüyor dumanlar yüzünden ama
00:46Değil bu bir heyelan
00:49Dik bir yamaçta kayaların kopması sonucu oluşan bir görüntü bu volkanik bir patlamadan bahsetmiyoruz
00:55Kayaların yer değiştirmesiyle alakalı bir şey bu
00:57Bir sesli dinleyelim bu görüntüyü
00:59Ard arda yaşanan bu depremler zaten ürkütücüyken zaten endişe vericiyken
01:28Şu heyelanın yarattığı ses bile oldukça ürkütücü öyle değil mi?
01:32Şimdi o bölgede tam olarak
01:34Kaldera'nın altında
01:35Santorini bölgesindeki Kaldera'nın altında
01:38Herhangi bir deprem
01:39Görmedik şu ana kadar genelde Kuzeydoğusunda görüyoruz şu anda aktif olarak
01:44Depremlerin kümelendiği yerler buranın yaklaşık 20-25 kilometre Kuzeydoğusunda
01:49Ki alanda gerçekleşiyor dolayısıyla
01:52Hani o bölgedeki magmatik faaliyetin
01:54Aktifliğine yönelik elimizde
01:56Net bir veri yok onu söyleyebiliriz
01:58Daha çok
01:59Dün de bahsettiğimiz
02:01Kuzeydoğusunda gerçekleşiyor
02:03Depremler yani magma hareketi muhtemelen orada daha yoğun bir şekilde
02:07Kendini gösteriyor
02:09Bunun devamını depremler oldukça bekliyor muyuz peki görecek miyiz mümkün mü?
02:15Bölgede
02:16Şu yamaçları görüyorsunuz ne kadar dik olduğunu
02:19Zaten stabil değil dediğim gibi
02:21Sadece jeolojik olarak çok kısa bir dönem önce sadece 3600 yıl önce gerçekleşmiş bir
02:27Patlama
02:28Bu kaldıra çökmesi yani dağın aslında burası bir dağdı
02:32Şu kenarlarını görüyoruz
02:34Malzemenin geldiği o sıcak
02:36Bölgeler
02:37Duraylılığını koruyamayarak
02:39Aşağıya doğru
02:40Çöküyor tamamen zaten
02:42Bu aşağıya doğru çökmeler genelde
02:45Çürük diş gibi görüyoruz şu anda bakın
02:47Yamaçları
02:49Sizi böyle alayım buyurun gösterin
02:50İzleyicilerimizden bir kez daha
02:53Görüntüler görüntü gelirse bir daha şöyle ben devam edeyim anlatmaya
02:57Bu çöktü
02:59Bakın şu an görüldüğü gibi
03:00Şimdi bunlar
03:02Zaten yerleşimler var üzerinde görüyorsunuz kaldıranın sınırında yerleşimler var
03:06Kaldıra dediğimiz bir ağaç
03:07Bakın şurada Santorini adasında o meşhur turistik alan
03:11Çok da kritik bir nokta tam bir
03:13Turizm noktası aslında
03:15Çok güzel bir görüntüsü var ama
03:19Çok
03:22Turistik olarak çok ilgi çeken bir yer
03:23Jeolojik olarak da aktif
03:25Bakın
03:26Çok dik yamaçlar bunlardan bahsediyorum 3600 yıl önce yani milattan önce 1600 yıllarda
03:32Gerçekleşen o tera patlaması ki
03:34Çok muazzam bir patlama
03:36Celal Şengör'de bundan bahsetti
03:38Aslında
03:39Yıllardır da bahsedilen bir şey bu
03:42Akdeniz'in tarihinde önemli bir yeri var
03:44Bu tera patlamasını yani şurayı oluşturan
03:47Şu çukurluğu oluşturan patlamanın büyük bir yeri var
03:50Örneklerini gördük mü?
03:52Yani bu bölgede daha önce bu tarz bir örnek yok
03:56Öyle söyleyeyim çünkü kayıtlı tarih dediğimiz zaten
03:58Çok uzun bir zamanı kapsamıyor
04:01Daha büyük
04:02Mesela Endonezya'da Java adasında daha büyük patlamalar var
04:06Ama bizim bölgemizdeki en büyük
04:08Volkanik
04:10Aktivite bu
04:11Santorini yani tera patlaması
04:13Bakın bu sınırların oluşması
04:15Volkanın
04:16Dağın
04:17Aşağıya doğru çökmesiyle oluşuyor şimdi böyle devasa bir kütleyi siz
04:21Çökerttiğiniz zaman deniz tabanında muazzam bir harekete neden oluyor bu
04:25Ve
04:26Onlarca metre yüksekliğinde tusunami dalgaları oluşuyor
04:29Dün de bundan bahsetmeye çalıştım aslında deniz tabanında hareket oluşturmanız gerekiyor
04:33Bu çok büyük bir volkanik faaliyet
04:36Peki bundan sonra oldu mu? Bakın şu açıdan görünmüyor ama adanın tam ortasında şu anda
04:41Kameni
04:41Adaları var
04:42Bu Kameni adaları da 16 17. 18. yüzyılda
04:46Aktifleştiler bunlar akışkan lavlar üretiyorlar akışkan lavlar genelde bu tarz büyük
04:51Volkanik faaliyetleri
04:54Göstermiyor
04:55Yani aslında volkanizma
04:57Kayıtlı tarih içerisinde de var burada
05:00Ama büyük olaylara neden olmadı bu katastrofik bu büyük olay
05:04Dediğimiz şey 1300-1600 yıl önce aşağı yukarı
05:06Milattan önce
05:081600 yılında gerçekleşmiş bir olay
05:10Celal hocanın
05:12Referans verdiği gösterdiği şey bu
05:15Yani sonraki olaylar değil yani buradaki volkanik faaliyet devam etti
05:18Ama ufak ufak şu anda da aktif hatta
05:21Yani jeolojik olarak biz 10 bin yıl içerisindeki aktif yani Holosan dediğimiz dönemde
05:27Aktif olan volkanlara biz
05:28Daha doğrusu malzeme getirmiş olan volkanlara aktif diyoruz
05:32Şimdi bu heyelanların devam etmesi ki bu heyelanlar bir tusunami beraberinde getiriyor dediniz
05:38Devamında
05:40Bu tusunamileri de görmeye devam edeceğiz mı böyle
05:43Bu bu tarz büyük devasa olaylar neye yol açabilir en fazla bu
05:47Ya şöyle mesela
05:50Şu tarz bir olay
05:51Yeniden yaşanırsa yani bu 3600 tera patlaması yeniden yaşanırsa
05:55Bunlar genelde nadir olaylardır
05:58O zaman
05:59İklim değişikliğine kadar varabilir bu bakın Minos medeniyeti var
06:03Uygarlı
06:04Onlar yok oldu mesela ondan sonra işte
06:07Atlantis
06:09Diyorsunuz
06:10Mitolojik
06:11Bir hikaye
06:13Onların da yok olduğuna dair
06:15Anlatılar var bu nedenle tera patlaması nedeniyle
06:18Bunlar iklimi değiştirebilecek kadar büyük
06:21Volkanlar bu durmayan depremler
06:24Devam eden günlerdir sayılır yüzleri aşan depremler yaşanıyor
06:28Böyle bir patlamaya götürür mü
06:30Şu anki veriler onu göstermiyorlar
06:34Onu söyleyebiliriz dediğim gibi
06:35Şu an depremlerin olduğu yerde magmanın yerleştiği yerde böyle bir ada yok bir kere burası büyük bir volkanik adaydı
06:42Bu çökmeden önceki halinden bahsediyorum
06:44Bakın şu alan o devasa alan çöktü
06:47Ki bu büyük
06:48Sismik aktivite ve
06:52Deprem dalgaları
06:53Oluştu tsunami dalgaları oluştu şu an öyle bir
06:56Şu anki depremlerin oluştuğu yerde böyle bir risk
06:59Yok bu kadar büyük bir olay riski
07:03Minos'tan da bahsettiniz az önce bir yandan ki onun etkilerine bakıyoruz şimdi editörüm Yiğit Gürel'le birlikte
07:09Oluşan otuzuna bir Kıbrıs adasına kadar da etki göstermiş çok büyük bir
07:14Böyle bir tehlike şu an için konuşmuyor şu an için bunu söyleyemeyiz yani elimizde bunu söyleyebilmek için bu kadar iddialık
07:20Oluşabilmek için veri yok
07:22Yeterli veri yok
07:23Şu an olan depremler bile magmanın
07:26Bir hareketliliğine yönelik gerçekleşen depremler kabuk içinde magma hareket ediyor şu anda hareket ettikçe
07:31Kendine yer arıyor
07:32Mesela şu an biz bir odadayız
07:34O da bizim için hazırlandı
07:35Ama bizim için hazırlanmamış olsa biz kendimize yer arayacağız
07:39Yani bir metrobüse binmek gibi bir şey bu yani kendimize yer aradığımız için
07:43Böyle ufak
07:45İrili ufaklı depremler meydana geliyor bunlar 5 civarında filan oluyor
07:49Şu an magma hareketi var
07:51Bu magma hareketinin daha fazla yoğunlaşması
07:54Bir tehdide neden olabilir
07:56Şu an için böyle bir şey yok
07:58Yani şu an bu hızıyla
08:00Bu hızıyla böyle bir riskin olmadığını söyleyebiliriz
Yorumlar