00:00Merhabalar. Amerika Birleşik Devletleri ile Çin arasında devam eden teknoloji savaşlarının son perdesi TikTok'un kapanma kararının onaylanması oldu.
00:09Tabi TikTok bütün dünyada olduğu gibi Amerika Birleşik Devletleri'nde de en çok kullanılan sosyal medya platformlarından bir tanesi.
00:16Hatta ilk açıldığında Instagram'ı ve Facebook'u olumsuz şekilde etkilemişti.
00:21Ve Instagram da buna karşı TikTok benzeri kısa video uygulamasının özelliklerini devreye almak zorunda kaldı.
00:28TikTok'u diğer platformlardan ayıran en önemli özellik Amerika Birleşik Devletleri merkezi değil Çin merkezi olması.
00:34Yani dünyanın en çok kullanılan platformlarından sadece bir tanesi Amerikalı değil ve Çinli.
00:40Dolayısıyla aslında tartışmaların odağı burası.
00:43Her ne kadar bu konu şu anda gündeme gelmiş olsa da aslında bu konu geçmişte Trump'un birinci başkanlık dönemine dayanıyor.
00:50Trump hatırlarsınız ilk başkanlık döneminde Çin'e karşı çok ciddi yaptırım kararları almıştı.
00:56Ve bu kararların bir bölümü aslında en önemlileri, en etkileyicileri teknoloji alanındaydı.
01:01İşte bunlardan bir tanesi örneğin Huawei'nin App Store ve Google Android Play Store gibi
01:07ABD merkezi teknoloji şirketlerinin hizmetlerinden yarar almasının kısıtlanması olmuştu.
01:13Bir diğer aldığı karar da TikTok'un aleyhine olmuştu.
01:16TikTok'un bir Amerikalı şirkete satılmasını ya da kapatılmasını savunuyordu.
01:20Tabi Trump başlangıçta bunu sözel olarak birçok kez dile getirdi, seslendirdi, bunu yapacağını söyledi.
01:26Burada bir nevi hani biraz aslında sopa gösterdi yani hemen harekete geçmedi.
01:31Fakat Trump bunları konuşurken arada küçük küçük adımlar da atılmıyor değildi.
01:35Örneğin ABD merkezi hükümetine bağlı görevi yapan kişilerin TikTok'ta hesap açmaları yasaklandı.
01:42Devlete ait olan telefonlara indirilmesi yasaklandı.
01:45İndirilmişse kaldırılması yönünde emirler yayınlandı.
01:48Hatta birkaç eyalette TikTok'un kullanımı yasaklandı.
01:51Ama tabi fiili olarak uygulanamadı.
01:53Bu konu bu şekilde süre geldi.
01:55Aslında burada Trump'ın ilgilendiği konu ticari değil.
01:59Trump dünyanın en büyük sosyal medya platformlarının ABD merkezliği ve ABD şirketlerine ait olmasının stratejik değerini ve önemi biliyor.
02:08Bu sebepten dolayı ABD'nin bu konudaki hegemonyasının küçük de olsa bir yerden delinmesini istemiyor.
02:14İstiyor ki bütün büyük güçlü platformların tamamı ABD şirketler tarafından sahiplenirsin, yönetilsin ve dolayısıyla ABD hükümetinin almış olduğu kararları uygulamak zorunda kalsın.
02:26O şekilde olmasını istiyor.
02:28Bu tartışmalar bu şekilde gele gele en son geçen sene 24 Nisan 2024 yılında Biden'ın görev dönemine denk düşüyor tabi son yılına.
02:37Çinli şirket TikTok'un sahibi olan şirket olan ByteDance'ın ABD'deki TikTok versiyonunu bölmesini ve bu bölünmüş olan versiyonun %50'den fazlası bir ABD şirketine sahip olacak şekilde satılmasını ya da ortaklık kurulmasını.
02:54Bunlar gerçekleşmediği takdirde de 19 Ocak 2025 tarihine kadar TikTok'un ABD'de yasaklanmasını öngören bir yasayı senatoda ve parlamentodan geçirerek kanunlaştırdı.
03:05Şimdi biz her zaman diyoruz işte ABD özgürlükler ülkesi girişim işte efendim serbest piyasa herkesin istediği gibi istediği şekilde şirket kurabilmesi fark gösterebilmesine imkan veren en büyük serbest pazar.
03:18Gördüğünüz gibi bu serbestlik de belli bir yere kadar.
03:21Amerikan hükümeti bu kararları bu kanunları çıkarttığında TikTok şirketi de bu konuda girişimlerde bulundu.
03:27Tabi orta yolu bulmaya çalıştı.
03:29Örneği ne yaptı?
03:30İlgili kurumlara çeşitli taahhütler verdi.
03:32Dedi ki biz dedi Oracle şirketiyle anlaşma yaptık ve ABD'li 170 milyon kullanıcının bilgilerini, özel bilgilerini, resimlerini, videolarını, tüm hesap bilgilerini, datalarını ABD merkezinde kuracağımız data center'da muhafaza edeceğiz.
03:47Bu bilgileri ABD dışında çıkartmayacağız.
03:50Çünkü bu kanunu çıkartırken dayanak noktaları şuydu.
03:54ABD'li kullanıcıların bilgilerinin Çin hükümetine iletilebileceği ve bunun da ABD ulusal güvenliğine bir tehdit oluşturduğu yönünden hak edilmişti.
04:03Onlar da bu garantiyi vererek hani biz bu dataları ABD sınırları dışında zaten çıkartmayacağız.
04:08Çıkartmadığımız için de Çin hükümetiyle paylaşmamız söz konusu olmayacak.
04:12Ve bunun için bir denetim şirketinin denetimini de kabul ettiler.
04:16Yani biz dediler dataları burada muhafaza edeceğiz.
04:18Bir denetim şirketi de bunun bu şekilde olduğunu sürekli olarak denetlesin, kontrol etsin, raporlasın.
04:24Size bu garantiyi veriyoruz dediler ve bunun için mahkemeye başvurdular.
04:28Ancak mahkeme TikTok'un başvurusunu reddetti ve yasayı iptal etmedi ya da durdurmadı yürürlüğünü.
04:34Daha sonra tabii ilk derece mahkemeden umduğunu bulamayan TikTok, ByteDance şirketinin adı.
04:39Bu defa ABD Yükseklik Mahkemesi'ne başvurdu.
04:42Bizim ülkemizdeki anayasa mahkemesi benzeri bir kurum.
04:44Orada da gerekçesi şu oldu.
04:46TikTok'un bu şekilde ya da TikTok benzeri şirketlerin bu şekilde engellenmesi ABD'deki fikir hürriyetine karşı yasadır.
04:55Ve dolayısıyla durdurulması gerekiyor, iptal edilmesi gerekiyor.
04:58Bu konuda da işte en son birkaç gün önce mahkeme kararını verdi.
05:02Ve bu kanunun ifade hürriyetine aykırı olmadığına hükmetti.
05:06Oy birliğiyle hem de bir tane de olsun buna muhalif oy kullanan yargıç olmadı.
05:10Oy birliğiyle bu karar alınınca tabii kanunun uygulanmasının önünde herhangi bir engel kalmamış oldu.
05:15Dolayısıyla fiili olarak aslında 19 Ocak itibariyle otoritenin TikTok'u yasaklama hakkı şu anda var.
05:22TikTok da tabii mahkeme bu şekilde karar verince 2-3 gün öncesinden bunu kullanıcılarına duyurarak bir kamuoyu oluşturmaya çalıştı.
05:30ABD'li kullanıcılar TikTok'a girdiklerinde karşılarında bunu ifade eden bir mesaj gördüler.
05:35Trump da tabii burada hemen devreye girdi.
05:38Çünkü aslında dediğimiz gibi kanunu her ne kadar Biden çıkartmış olsa da aslında bu tartışmayı, bu olayı başlatan Trump.
05:45Trump da işte TikTok'la ilgili kararım çok uzak olmayan bir gelecekte verilecek.
05:49Ancak durumu gözden geçirmek için zamana ihtiyacım var gibi bir mesaj yayınladı kendi sosyal medya platformundan.
05:55Biliyorsunuz Trump bugün yani 24 saat içerisinde ofiste göreve başlayacak, görevi devralacak.
06:00TikTok CEO'su da platformumuzda gerçekten anlayan bir başkanın yani Trump'ı kastediyor.
06:05Desteğine sahip olmaktan dolayı minnettarız diye mesaj paylaştı.
06:09Tabii burada ironimi yapıyor, gerçek düşüncesi mi bu anlayamadım.
06:12Çünkü zaten TikTok'u yasaklatan Trump.
06:15Yani Trump bu yönde bir karar verecek olsa herhalde bu TikTok'un lehine olmayacaktır.
06:19Yani bunu herkes bilir.
06:20Bakalım gelecekte ne olacak?
06:22Şimdi işin birinde kamuoyu ve fenomenler tarafı var.
06:25ABD'li fenomenler TikTok'tan çok ciddi paralar kazanıyorlar.
06:29Çok ciddi zenginleştiler.
06:31Dolayısıyla bu kişiler TikTok'un kapanmasını istemiyor ve TikTok lehine sürekli yayınlar yapıyorlar.
06:36Tabii her birinin de işte yüz binlerce, milyonlarca takipçisi var.
06:40Onlar da bir TikTok lehine bir kamuoyu oluşturma gücünü şu anda ortaya koyuyorlar.
06:44Ama tabii en sonunda nihai kararı Trump ve mahkemeler verecektir.
06:48Burada şunu görmekteyiz.
06:50Çin ve ABD arasında Trump kaynaklı teknoloji savaşı, Trump'ın ikinci döneminin başlaması ile birlikte bence hızlanacak.
06:58Çünkü ABD teknolojik üstünlüğünü birçok alanda şu anda Çin'e kaptırıyor ve kaptırmak üzere.
07:05Bazı alanlarda, örneğin çip alanında kaptırdı bile ve bazı alanlarda da kaptırmak üzere ve Trump bunu durdurmak istiyor.
07:12Çünkü ABD'nin dünya üzerindeki hem ticari olsun, hem siyasi olsun, hem kamuoyu oluşturma olsun esas etkili gücü teknoloji.
07:20Bu teknolojik üstünlüğünü kaybettiği andan itibaren artık kamuoyunu etkileme ve ticari olarak en güçlü devlet olma özelliğini
07:28bu bayrağı devralacak olan şirket ya da ülkeler kimlerse onlara vermiş olacak.
07:33O nedenle bunu kaybetmemek için elindeki bütün kozları oynayacaktır.
Yorumlar