00:00Tabii ki şu anki real politikte baktığımız zaman mevcut geçici yönetimin burada belirleyici
00:07olacağını görüyoruz ama mevcut yönetimden gelen mesaj da şu şekilde Suriye'yi Suriyeliler
00:12inşa edecek ki zaten bu hepimizin tüm bölgenin beklentisi çünkü Suriye'nin kendi ulus
00:19devlet yapısını sıfırdan inşa etmesi gerekecek bu süresi çünkü Baas rejimi arkasında
00:24deyim yerinde ise bir enkaz bıraktı özellikle 2011'den 2024'e gelen süreçte ki biz bunu
00:31artık 2025 diyebiliriz yaklaşık 14 yıl boyunca Suriye büyük bir yıkımın içerisinden
00:37geçti ve devlet yapısı tam anlamıyla bir zarar gördü dışarıda ve içeride onun
00:42için egemenliğin tesisi çok önemli ve biz yeniden bir devlet inşasına şahit olacağız
00:48bu noktada Suriye'yi yeniden Suriyeliler inşa edecek demek galiba en doğrusu en
00:53doğrusu olduğunu söylüyorsunuz biraz önce de ifade ettiğimiz gibi söz konusu Suriye ise
00:58gerçekten ciddi bir sosyolojik yapısı ve çok toplumlu çok uluslu bir ülkeden de bahsediyoruz
01:03öte yandan Suriye'nin yeni dışişleri ve savunma bakanlarıyla istihbarat başkanı yarın Ankara'ya
01:08resmi bir ziyarette bulunacak heyette yeni dönemin lideri Ahmet Şaran'ın olup olmayacağı da henüz
01:14netlik kazanmadı ama merak konusu bu ziyaretin önemi ne bu ziyaretin önemi ilk kez yurtdışı
01:21ziyaretleri başladı diplomatik ziyaretler ki daha önce biliyorsunuz Suudi Arabistan Katar
01:27Birleşik Arap Emirlikleri ve Ürdün'ü ziyaret etmişti heyet bu ziyaretlerin ardından beklenen
01:32bir ziyareti Türkiye'yi ziyarettik ki öncesinde biz hem Hakan Fidan'ın hem de İbrahim Kalın'ın
01:38Şam ziyareti gerçekleştirdiklerini biliyoruz tabii Şaran'ın gelip gelmeyeceğiyle ilgili bir takım
01:44iddialar var ancak ben diplomatik ziyaretlerin şu an dışişleri bakanlığı kanalıyla çünkü daha
01:51doğrusu mevcut Suriye'deki geçiş yönetimi Birleşmiş Milletler tarafından tanınmış değil
01:56tanındıktan sonra Şaran'ın pozisyonu netleşince belki biz şarayı yurtdışı ziyaretlerinde görebiliriz
02:03diye düşünüyorum mevcut ziyaretler şu an bölgede bir güven tesis etmek ve bölgeyle birlikte
02:09çalışmaya komşuluk ilişkisi yürütmeye hazır olduklarının mesajını vermek üzere ama tabii ki
02:15Arapistan, Ürdün, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri ziyaretlerini bir kenara bırakacak
02:21olursak tahmin edersiniz ki en özel ziyaret aslında Türkiye'ye yapılan ziyaret ki aslında
02:27Şaran'ın verdiği mesajlarda şunu gördük Suriyelilerin geri dönmesi konusu ki bu noktada
02:33Türkiye'yle yakın bir çalışma yürütmeleri gerekecek ikincisi sınır güvenliği konusu yine
02:39Türkiye'yle yakın bir çalışma yürütecekler bir de Suriye'nin yeniden sadece diplomatik anlamda
02:45süresel ticaret ve finans anlamında dünyaya eklemlenebilmesi için de Türkiye en büyük
02:50destekçileri olacak muhtemelen ilgili konularda altyapı görüşmeleri de yapılacak ama tabii ki
02:56en önemli konu Suriye'nin toprak bütünlüğünün sağlanması için bölgedeki PKK-YPG varlığına son
03:02verilmesi olacaktır. Ne kadar süre oldu yeni Suriye hükümeti yaklaşık bir bir yaklaşık bir
03:08ay yaklaştı diyebiliriz. Kasım ayının sonunda İdlib'den Halep'e başlayan hareket bugün artık
03:15bir ayını doldurmaya çalışan bir geçici yönetim. Bir ayı aşkın diye hesapladım biraz önce bir ayı
03:21aşkın süredir şimdi Suriye'de etkin olan yeni yönetim siz bu bir aylık performansı nasıl
03:28değerlendirirsiniz? Aslında bu bir aylık performansı da Ankara'ya ziyaret noktasında
03:36aslında tam anlamıyla bir aylık diye belki nitelendirmemek daha doğru işte Halep'ten
03:40Şam'ın ele geçirilmesi kurumların yönetilmesi biz buna Kaan Bey mümkünse herhalde iki haftalık
03:47çünkü geçici hükümetin bakanlarının da belirlenmesi. Herkesin beklentisi birinci önceliği
03:53şu bir takvim sunmalarıydı ve bu takvimi aslında Şahra hatırlarsanız 3 ve 4 yıllık süreçler
04:00içinde sundu. Tabii ki Suriye'nin 15 yıllık 14 yıllık bir yıkımdan sonra yeniden ayağa
04:06kalkması bir günde olacak bir süreç değil. Bu takvime uygun ilerlemek olduğu kadar komşularıyla
04:14olan ilişkiler ve meselelerinde çözülmesi gerekiyor. Komşularıyla olan ilişkiler ve
04:18meselelerinde çözülmesi gerektiğini söylediniz. Eski hükümetine eski rejime baktığımızda Esat
04:23rejiminden bahsediyoruz. Tabii ki ciddi anlamda sıkıntılar vardı özellikle Türkiye ile Suriye
04:28fakat bugüne geldiğimizde yeni Suriye hükümetinin Türkiye ile ilişkilerde görüşmelerde daha farklı
04:34bir tavır takındığını da görüyoruz. En azından şimdilik bunu görüyoruz. Ankara ziyaretini bu
04:38kapsamda bir de ilk ziyaret Şam'dan yeni hükümet kapsamında nasıl değerlendirmek nasıl okumak
04:43lazım? Ankara ziyareti bence az önce kastettiğim diğer ziyaretlerden çok daha önemli. Çünkü Ankara
04:52Suriye'nin yeni dönemdeki en önemli müttefiki olacak. Bir de terörle mücadele konusu var.
04:57Mevcuttaki bütün sorunların neredeyse çözümü aslında Ankara ile iş birliğinden geçiyor. Şimdi
05:04dedik bir devlet inşası egemenliğin sağlanması içeride ve dışarıda içeride egemenliğin sağlanması
05:10için Suriye devletinin yetki verdiği silahlı gruplar dışında herhangi bir silahlı örgütün
05:17var olmaması gerekiyor. Onun için de PKK sorununun çözülmesi gerekiyor. Mevcut Suriye yönetiminin
05:22geçici yönetiminin bu sorunla tek başına mücadele etme gücünün olmadığını görüyoruz ve bu noktada
05:29Türkiye'nin vereceği destek oldukça önemli. İkinci hedef Suriye'deki nüfusun demografik yapının
05:34yeniden sağlanması ve Suriye'nin ayağa kaldırılması için dışarıdaki Suriyelilerin ülkeye güvenle
05:40geri dönmeleri gerekiyor. Ki nüfusun mevcut çoğunluğunun da Türkiye'de olduğunu düşünürsek,
05:45Türkiye'nin de bu yönde bir gayret gösterme açıklaması yaptığını düşünürsek yine bu sorunun
05:50için Ankara ve Şam'ın birlikte çalışması gerekiyor. Bir de diğer komşularla olan ilişkiler,
05:57örneğin İsrail'le olan ilişkiler, İsrail'in gittikçe kontrol ettiği alanı Suriye topraklarında
06:03genişlettiğini görüyoruz. Bununla ilgili Türkiye'den destek istenecektir. Yine bahsettiğimiz
06:11ticari meseleler, yatırım meseleleri, Suriye'deki altyapı projeleri bunların hepsiyle ilgili Türkiye'yle
06:17çalıştıklarını ve çalışacaklarını görüyoruz ki mevcut Dışişleri Bakanı biliyorsunuz aslında
06:24Türkiye'den yüksek lisans mevzunu şeydani ve bu anlamda çok da yabancılık çekmeyeceklerdir.
06:29Taraflar birbirlerini tanıyor. Artık harekete geçmenin vakti diye düşünüyorum ve Suriye'nin
06:35yeniden normal bir ülke olması için de Türkiye'ye tüm desteği verecektir. Türkiye'ye tüm desteği
06:39verecektir bu noktada. O zaman son olarak son paragrafı da terörle mücadeleye biraz daha
06:43ayırmak istiyorum. Bölgedeki terörün geleceği yani daha doğrusu terörün yok edilmesi kapsamında
06:49bir cümle mümkünse bir dakika ne adım atılmasını beklersiniz? Bu noktada sanki süreç 20 Ocak'a
06:55kadar dondurulmuş durumda. Çünkü Amerika'da yönetim değişiyor ve terör örgütünün hamisi
07:01bugüne kadar bildiğiniz üzere Amerika Birleşik Devletleri'ydi. Ben 20 Ocak'tan sonra Şam,
07:05Ankara ve Washington hattının da PKK noktasında bir takım kararlar alacağını düşünüyorum.
Yorumlar