00:00Fındık Türkiye'nin en önemli ihraç ürünlerinden birisi.
00:03Iıı dünya fındığının yüzde ııı yetmişine yakınını biz
00:08arz ediyoruz. Iıı fındık ııı üretimimiz altı yüz seksen bin
00:12tonla yedi yüz bin ton arasında dönemsiz olarak değişiyor. Ama
00:16görmüş olduğunuz tüm Karadeniz bölgesine hatta Düzcü'ye,
00:20Sakarı'ya kadar bir ııı bölgeye fındık hakim, fındık çiftçisi
00:24ııı çok çalışkan. Özellikle yamaç tarımı yapıldığı için de
00:28ııı Türkiye'de yamaç tarımı pek ııı yapılan bir şey değil.
00:32Genelde ova, düzlüklerde tarım yapılıyor. Bu bölge yamaç
00:36tarımı yaptığı için de fındık önemli bir ihraç ürünümüz. Ama
00:40maalesef iki senedir önemli bir ııı sorunu var fındık
00:44üreticilerinin, çiftçilerinin. Iıı kahverenci kokarca. Daha
00:48önce bu kokarca türlerinin başta yeşil kokarca olmak üzere
00:52türleri bu bölgede vardı. Çiftçimizde bulunan mücadeleye
00:55ııı alışkındı. Buna mücadele ediyordu. Ama birkaç senedir bu
00:59kahverenci kokarca çok ciddi bir ürün zararı vermeye
01:03başladı. Iıı şöyle söyleyeyim. Dünyanın yüzde yetmişini,
01:08yetmiş beşini biz veriyoruz dedim ya. Iıı bizim ürünümüzün
01:13yüzde on beşiyle yüzde on yedi arasında sadece bu seneki
01:16hesabımıza göre ııı bir ürün zararı var. Bu kokarca yüzünden.
01:21Yani ııı bizde yüzde on beş, on yedi zarar veriyorsa dünya
01:25rekortesinin yüzde onuna zarar vermiş demektir. Şimdi bu sene
01:30gene bu kokarca ile uğraşacağız. Ilk önce bu zararlı
01:36nedir? Iıı Tarım İd ve İlçe Müdürlükleri çiftçiye bunu tam
01:40olarak anlatmalı. Bu zararlıyla mücadele çiftçinin kendi
01:44imkanlarına bırakılamaz. Tarım İd ve İlçe Müdürlükleri mutlaka
01:48tedbir almalı. Çiftçi eğitimi yapmalı. Çiftçileri
01:51bilinçlendirmeli. Eee bununla ilgili de bundan sonraki
01:55senelerde bizim başımıza bela olmasını engellemeliler. Şimdi
01:59bu zararlının bize Gürcistan'dan geldiği
02:01biliniyor. Eee bununla ilgili anlaşılan o ki Tarım Bakanlığı
02:05hiçbir tedbir almamış. Tüm dünya bu zararlıyla uğraşırken
02:08biz sadece seyretmişiz. Daha önceki kokarca türleri gibi
02:13değil. Mesela yeşil kokarca yüz nimf ya yuburtlama diyelim
02:17yani eee yüz nimf bırakırken bu üç yüz civarında bırakıyor. Eee
02:24o yeşil eee kokarcanın yüz nimfin efendime söyleyeyim
02:27ellisi eee yumurtadan çıkarken üç yüzün neredeyse üç yüze
02:33yakını kahverenci kokarcada eee yumurtalar larvadan
02:38çıkıyorlar. Eee günde erginleri beş kilometre uçabiliyor. Kendi
02:42imkanlarıyla. Aynı zamanda eee kamyon kasalarında eee sepetler
02:49de taşınabiliyorlar. Bunu nereden biliyoruz? Adana'dan,
02:53Antalya'dan şeyler geldi. Eee çiftçilerden uyarılar geldi.
02:56Kahverenci kokarca buraya geldi diye. Bunu niye söylüyorum?
03:00Sadece fındık zararlısı değil. Mısır'a geçiyor, Elme'ye
03:03geçiyor, Kayısı'ya geçiyor. Yani sadece bir tane konakçısı
03:07yok. Pek çok eee tarım ürününde konakçı olabiliyor. Ama fındıktan
03:12iyi önemli. Demin arz ettiğim gibi bizim önemli bir ihraç
03:15ürünümüz. Şimdi bu sene Tarım Bakanlığı ne yapmalı? Bizim bir
03:18fındık eylem planımız var. Fındık eylem planını şöyle
03:21yapmalı Tarım Bakanlığı. Bu zararlı kışın ııı bir yerlere
03:25girmek zorunda. Ev, ahır, çardak buldu, kapalı yerlere
03:29girecek. Birinci mücadele burada yapılacak. Kapalı mekan
03:32mücadelesi. Ikinci mücadele feremon tuzakları. Bunların da
03:37salgaladığı bir koku var ve toplandığı bir koku var.
03:39Üniversitelerimiz bunlarla ilgili çok güzel çalışmalar
03:42yaptı. Tarım Bakanlığı hemen üniversitelerimizle istişare
03:45edip iletişime geçip bu feremonları elde edip feremon
03:48tuzakları hazırlamalı. Kış şartlarında, hazirandan önce.
03:52Çünkü hazirandan sonra artık bu zararlı tekrar ergin hale
03:55gelip ııı tüm ııı bitkimize, meyvemize, fındığımıza, tarla
04:01bitkilerimize, her şeyimize zarar verecek. Iıı üçüncü ııı
04:05mücadele türü ııı kimyasal mücadele. Insan sağlığına da
04:09ııı hayvan sağlığına da zararlı olmayan ııı kimyasallar
04:13var. Bunların ııı bilinçli bir şekilde tarım il ve ilçe
04:17müdürlükleri tarafından ııı çiftçimize verilmesi,
04:20dağıtılması ve bir eylem planı yapılması gerekiyor. Dördüncü
04:23mücadele ııı biyolojik mücadele. Iıı bu zararlının
04:28yumurtalarını ııı enfekte eden arı türleri var. Işte bunu halk
04:32arasında samuray arısı diyorlar. Iıı kahverenci
04:36kokoreçlerle mücadele eden bütün ülkeler bu arıları
04:39elde etmişler. Onların kolonisini oluşturmuşlar.
04:42Eee biliyoruz bunu dünyada yapmışlar ve çok ciddi de bir
04:45mücadele yöntemi samuray arısı kolonileri önemli bir miktarda
04:49çoğaltılıp tüm bu bölgeye dağıtılmalı. Tüm çiftçilerimize
04:53dağıtılmalı. Eee koloniler eee bu bölgede olmalı ki eee
04:57Haziran'dan önce bunların yumurtlama döneminde bunların
05:01eee lavralarını, yumurtalarını enfekte edebilsin. Eğer bu
05:06tedbirler alınmazsa çiftçi kendi başına bu zararıyla
05:09mücadele edemez. Tarım Bakanlığı'nın işi nedir?
05:11Çiftçimizden vergi alırken almayı biliyorlar ama onlara
05:15destek olmaya gelince kimse onun yanında olmuyor. Zaten
05:18geçen sene fındık taban fiyatı çok düşük verildi. Ehaliyle
05:22yüzde on beşle on yedi arasında da ürün rekortemiş bu zararlı
05:25tarafından eee ticari olmaktan çıktı. Yani on beş, on yedi,
05:30yüzde on beş, on yedi civarında ölüm kaybımız var. Bu bölge eee
05:34mutlaka desteklenmeli ki kahverenci kokorece artık
05:38Anadolu'ya, İç Anadolu'ya, Akdeniz'e doğru inmesin. Bu
05:42noktada ııı Tarım Bakanlığı'na tavsiyemiz bizim bu eylem
05:45planımızı aldıkları ııı almalarını istiyoruz.
05:48Kullanabilirler. Bizim ürettiğimiz herhangi bir
05:50proje miri malıdır. Milletin malıdır, devletin malıdır. Eğer
05:55kendilerinin bir eylem planı yoksa bizim eylem planımızı
05:58hayata geçirebilirler.
