00:002024 güzel bir yıldı ama ticaret açısından Aksaray'da, tüm Türkiye'de olduğu gibi zor ve sıkıntılı bir süreç geçti müteahhitler için, iş dünyası için.
00:09Bunun başlayacağı nedenleri hep bir buçuk yıl önce bu ülkede deprem oldu.
00:13Bunun etkisi oradaki ekonomi zayıfladı, o ekonomik devletin kurumları, kamu kurum kuruluşları buraya seferber oldular.
00:21Bu seferber olmadan dolayı ekonomi billahi bir etkiledi döngüyü.
00:25Ama ikinci en büyük sebep de tabii ki mevduat faizleri.
00:29Mevduat faizleri şu anda Türkiye'de %55'leri gördü.
00:33Yıl içinde %60'lara dayandı.
00:34Adam parasını veriyor, 1 lirasını veriyor, %60'ını geri faiz olarak alıyor.
00:39Bunu ticarette yansıtmaktansa, mesela gidip bir ticarette ev, araba, halı, kilim, mobilya almaktansa bunu faize yatırdı bankaya, gelir elde etti.
00:49Bu gelirden dolayı ülke içindeki ticaret döngüsü tamamen %50'lere yakın küçüldü.
00:56Tüm sektörlerde, A'da Z'ye her sektörde, Türk işçilerimiz deprem bölgesinde olduğu için kalifiye işçi bulmakta çok sıkıntı çekiyoruz.
01:03Aksaray küçük iller içinde, Türkiye'yi 80 mil içinde küçük il, yani büyük şehir olmayıp da normal büyük şehir olmayan iller arasındaki en önde gelen 5 ilden birisi.
01:12Fabrika anlamında, tarımsal faaliyetler, fabrika bizim sektörümüz, hizmet sektörü bu alanda ilk 5'te Aksaray.
01:20Böyle olunca fabrikalar, 570 tane fabrika var Aksaray'da.
01:23Bizim buradaki kalifiye işçilerimizi çekiyor.
01:25Tabii ki fabrikada benim sabit bir şeyim var, biraz daha rahatlığa önem veriyor.
01:29E alttan gelen neslimizden, böyle 30 yaşında 5-6 yaşında neslimizden okuduğu için, haklı olarak okuduğu için ben masa başı bir görev istiyorum diyor.
01:38Yani böyle inşaat sektörüne, fabrika sektörüne, hizmet sektörüne girmek istemiyor.
01:42Bugün bir fayansçı, üniversite günlüğü 2000 TL, sigortası yatıyor.
01:472000 TL'den 25 gün çalışıyor, aylığı 50.000 TL.
01:49Ve yılız 8-9 ayı garanti çalışıyor.
01:52Kalıptar, onlar 2-2,5'u görüyor.
01:54Ona biraz daha tehlikeli sırf olduğu için.
01:56En düşük maaş şey, günlük çalışma, inşaatta bir günlük çalışma en düşük alan 1500 TL alıyor.
02:0225 gün kesinlikle çalışıyorlar.
02:04Çünkü Aksaray çok ağır kış olmuyor.
02:06Kış olsa bile 1,5-2 ay.
02:08İnşaat sektörü yine devam ediyor.
02:10Ustalar, yani devlet memurundan daha fazla maaş alıyor.
02:13En düşük alan, yani hiç vasfı o inşaatta anlamayan, sadece götür getir yapan kişi 1500 TL alıyor günlük.
02:19Devlet politikası, bunu biz yukarıda bilemeyiz, biz burada gördüğümüz kadarını da biliriz.
02:23Ama görünen o ki, bir nesil boş okutulmuş gibi görünüyor.
02:27Çünkü iş, yani o okuduğu keşke olsa devlette yani.
02:31Edebiyat, matematik okuyor, üniversitede yüzlerce, onlarca bölüm var.
02:35Bu bölümlerden çıkanlar hepsi devlette maaşlı bir işe girmiyor yani.
02:38Devlet de bir yere kadar alacak.
02:40E özel sektörde de beyaz yakalı dediğimiz masa başı işler çok az.
02:44Kalifiye elemanı, yani devletin, yani buradan ben, onlar daha iyi bilir ama
02:49bizim gördüğümüz iş adamı olarak, ben bir Aksis şehirde, yani şehrin ileri gelen iş adamlarından bir kurumun başkanı olarak
02:55yani burada üniversiteleri biraz daha mesleki üniversitelere çevirmek,
02:59tamamen meslek alanını, liseden itibaren meslek alanını yaratmak,
03:03yani böyle yetiştirmek topluma da faydası olur, o insanlara da faydası olur, ülkeye de faydası olur.
03:0822 yıllık bir AK Parti iddiarı var, hükümet.
03:11Hükümetin dengeli götürüyor, seçime yakın, çalışana yüksek veriyor.
03:16Seçim döneminde iş adamları dengeliyor, yani yar onlardan, yar onlardan.
03:20Yine teraziden götürüyor, devletin bir bildiği vardır herhalde.
03:22E şöyle, asgari ücretin 22 lira olması değil,
03:25yani toplum geldiği yer belli, fiyatların nerelere geldiği belli,
03:29yani bu paralar tabii gerçek, realite bir paralar değil.
03:32Ama bir yaşanabilirlik, tabii refah seviyesi de var ama bir ödeme seviyesi de var.
03:36Şimdi toplumumuz, hepimiz biliyoruz,
03:38şimdi bu sefer asgari ücret yükselirse patronlar kendilerine inisiyatif almayacak,
03:42ya işçi çıkaracak ya da zam yapacak.
03:45Hep sebep-sonuç ilişkisi olur yani bizim bu şeyde.
03:48Asgari ücreti nasıl diyeyim size, 22 gerçekten iş adamlarını sevindirdi.
03:53Ama 22'yi de çok vasıfsız işçiler alıyor.
03:56Daha yani 22 bin TL asgari ücreti çalışan yok.
03:59Asgari ücret bir şeydir yani, bir örnektir.
04:01Ya bu da insan ahlakıyla, etik kurallarla da alakalı.
04:04Ya adam devlet 22'yi açıkladım ama senin gönlünden ne kopuyorsa onu ver iş adam olarak ya da patron olarak.
04:1025 ver, 30 ver, benim çalışamam en düşük inşaatlarda çalışan ustam bir günlük güvenmesi 1500 TL.
04:16Benden ne alıyor? Yaklaşık 35 bin TL, 35 bine yakın para alıyor aylık.
04:21Asgari ücret 22 bin lira.
04:23İnşaat sektörü bir ağır sektör olduğu için bankalar esinlemiyor çünkü onlar yüksek topladığı için
04:27o parayı aynı oranda kar koyup satmak zorunda.
04:30Belki devlet bir keşfik verip kendi devlet bankalarından şey yapabilir ama şu an öyle bir konut faiz indirimi yok.
04:37Aksaray genelinde konut stoku geçen yıllara göre %10-20 artmış durumda.
04:42Ya bizim Aksaray'da ciddi para sirkülasyonu döndüğü için döviz mevduatında Türkiye birincisiyiz.
04:47Yani bu illa bizim piyasayı tetikliyor.
04:50Bu da insanın en kolay ulaşabileceği, parasını yatırabileceği mevduata yatırmıyorsa daire, dükkan, arsa devam ediyor böyle aşağı doğru iniyor.
04:58İlla bir stok var, şöyle stok var.
05:00Müteahhit belli bir proje maliyeti yapmış, belli bir kar marjını istiyor.
05:05Belli yakaladığı kar marjını istemek için de belli bir fiyattan aşağı inmiyor.
05:09İnmediği için o daireleri bekliyor.
05:11Toplumun yapısından dolayı bu konutlar illa insanlar doğuyor, büyüyor işte evlilik çağına geliyor.
05:16Bu konutlar satılacak yani.
05:18Aksaray'da şu an müteahhitlerde işte şu sıkıntımız var.
05:21Ben müteahhide bir başkan oldum.
05:22Arkadaşlarıma proje yaptırmakta zorlanıyorum.
05:24Kaliteli müteahhitler, kalifiye müteahhitler, iyi müteahhitlerimiz çoğu proje yapmıyor, bekliyorlar.
05:30Faiz düşmediği için konut satışı da durur, araç satışı da az olur, üretim de az olur.
05:35Şimdi şöyle söyleyeyim, araç ve fabrikasyon ürünleri ayrı geçiyorum.
05:39Orada çünkü belli bir şey var, işçi kapasitesi var, çalışan bir işçi var.
05:43Bir anda fabrikayı durdurdum, stok kapattım diyemez, kontak kapatamaz.
05:46Ama biz müteahhitler yeni proje almıyor diyebiliriz, kontak kapatabiliriz ve kontak kapattık bir yıldır.
05:51Konut yavaş satılıyor, mevduat faizleri yüksek, ikisi böyle, o da güçlü bir esnaf yani adı.
05:58Güçlü bir sermayesi var, bu sermayeyi bu sıkı duru döneminde konuta mı yatırayım, üretim mi yapayım?
06:03Yoksa bekleyip duruma göre konum mu alayım diyor, duruma göre konum alıp üretimi yavaşlattılar.
Yorumlar