00:00Tormu neticesinde hani biraz dikkat çekiyor ve ne olduğunu soruyorlar ama aslında
00:10bakınca da yılbaşı ağacına da benziyor.
00:12Sosyal medya yeni bir tartışmanın adresi oldu.
00:15Idealar Osmanlı'nın yılbaşı kutlamalarına yönelikti.
00:18Eleştirenlere cevap verenler örnek olarak nağla ağaçlarını gösterdi.
00:22Türkler geçmişten beri yılbaşı kutluyor denildi.
00:25Osmanlı'da yeni yıl kutlamalarında böyle bir ağaç süsleme geleneği yoktur ki
00:291 Ocak itibariyle Osmanlı'da yeni yıl kutlamaları da yoktur.
00:33Nahıl ağaçlarının aslında yılbaşı ağaçlarının atası olduğuna dair söylentiler var.
00:38Ancak tarihçilere göre bu doğru bilinen yanlışlardan biri.
00:42Nahıl ağaçlarını gördüğümüz zaman aklımıza Osmanlı'da yılbaşı kutlamaları değil
00:47Osmanlı'da şenlik kutlamaları gelmeli.
00:50Nahıl ağaçları şenliğin habercisidir.
00:53Padişahın çocuklarının sünnetini haber verir.
00:56Kızlarının düğün törenlerini haber verir.
00:58Bunlar düğün geleneklerindeki ağaçlardır.
01:01Üzerlerindeki bereketli semboller de ailenin gücünü ve bereketini temsil eder.
01:08Nahıl ağaçları Prikler'den Anadolu medeniyetlerine kadar gelmiş.
01:11Arapça'da nahıl hurma denir.
01:13Hurma ise bereketin sembolü.
01:14Bu nedenle nahıl ağaçları Osmanlı döneminde imparatorluk gücünün bir temsili olmuş.
01:19Bu ağaçların Osmanlı sokaklarından geçebilmesi için bazen konaklar yıktırılmıştır.
01:25Evler derdest edilmiştir.
01:28Cumbaları kırılmıştır.
01:29Bunlar öyle büyük ağaçlardır.
01:31Halka ne kadar bereketli olduğunu, güçlü olduğunu göstermek için imparatorluğun bir sembolüdür.
01:39Osmanlı'da kurulma nedenleri ise yılbaşı değil, imparatorluktaki önemli kutlamalar.
01:43Osmanlı padişahlarının kızlarının düğünlerinde, oğullarının sünnet düğünlerinde kullanılan sembolik tasarımlardır.
01:51Ve bunlar çok pahalı ağaçlardır.
01:54Yani bir köşk parası ödenir, 60 bine yakın üzerinde tasarım kullanılır bu ağaçların.
02:001720 şenliklerinde Sultan 3. Ahmet'in oğulları adına nahıllar yaptırılmış 4 çocuğunun sünnetini görmekteyiz.
02:08Ve kızları da evleniyor bu şenliklerde.
02:11Onların bereketini, gücünü halka göstermek adına tasarlanıp sokaklarda gezdirilmiş.
02:17Altı çizilen husus ise
02:18Ağaç süsleme geleneği Osmanlı'da yoktur.
02:21Bu gelenekteki ağaçları biz sosyal ortamlarda gördüğümüzde aklımıza şunu getirmeliyiz.
02:26Bu ağaçlar şenlik ağaçlarıdır.
02:28Nahıl ağaçlarındaki süslemeler ise gelir seviyesine göre değişmiş.
02:31Şimdi bu şenliklerde kullanılan ağaçlar imparatorlukta ayrı görüntüleri var, halk tarafında ayrı.
02:39Yani halkın 25 metrelik büyük, değerli süslemelerin olduğu ağaç formlarını yaptırması mümkün değil.
02:46Bu nedenle daha Taşra'da, Anadolu içerisinde insanlar kurdeleler bağlamış,
02:51Konyileri bir araya getirmişler.
02:53Anadolu'da örneklerine en çok Kayseri, Konya ve Kapadokya'da rastlanıyor.
02:57Hatta Süha Arı'nın bir belgeseli var Erciyes'in gölgesinde diye.
03:01Nahılların kullanıldığı, nahıllara bazı şiirler yazıldığı da görülmektedir.
03:07Hatta Anadolu'da bazı düğünlerde hala bu nahıl ağaçlarının sembolik görüntüleri yapılıp
03:13gelin evinden çıkarılırken, geline önderlik ettiğinde görebiliriz.
03:17Geçmişten günümüze kalan bir örneği ise yok.
03:19Çünkü bunlar toplama 60 bin parçadan oluşan tasarımlar olduğunu söylemiştik.
03:26Bu tasarımların yan yana gelmiş olması çok mümkün değil.
03:29Günümüze ulaşması mümkün değil.
03:31Ancak bu yeni ağaçların kurulmasına engel olmamış.
03:33İlk olarak dünya gününde kurulmaya başlanmış.
03:36Bir tanesi İstanbul, bir tanesi Mudrunlu olmak üzere.
03:39Nahıl ağacının Osmanlı geleneği olarak da üstüne bir takım hediyelikler, meyveler,
03:43küçük lokumcuk, lokum paketleri gibi şeyler konulmuş.
03:47Bu geleneği yaşatmak adına bazı kuruluşlar var.
03:50Oteller zincirleri var.
03:51Nahıl ağaçlarını tasarlayan bazı gruplar bunların tasarımlarını yapıp caddelerde gezdiriyorlar.
03:58Kadın kuruluşları nahıl ağaçlarını yaşatmak için nahıl konseptli tasarımlar yapıyorlar.
04:04Bu da yabancı misafirlerimiz tarafından dikkat çekiyor.
04:07Onunla fotoğraf çektiriyorlar, bizlere soruyorlar.
04:09Biz de kendi geleneğimizi bu anlamda hem korumuş hem de anlatmış oluyoruz.
04:13Peki böyle bir geleneğin var olduğu gerçeği bize nasıl miras kaldı?
04:17Osmanlı resim sanatında sünnet görüntülerini 1582-1720 şenlikleri özelinde görmekteyiz.
04:24Şenliklerde özellikle Sultanahmet Meydanı'nda ve Ok Meydanı'na doğru giden yolda
04:30bu nahılların taşındığı görülmekte.
04:32Bu resimleri de Nakkaş Osman, Nakkaş Levne, Nakkaş İbrahim ve Fransa'dan Osmanlı topraklarına gelen Vanmur'un resmettiğini görmekteyiz.
Yorumlar