00:00Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, yüce
00:05heyetinizi ve ekranları başında bizi izleyen tüm değerli
00:09vatandaşlarımızı saygıyla selamlıyorum. Bütçe süreci
00:14boyunca yoğun ve özverili çalışmaları nedeniyle Plan ve
00:19Bütçe Komisyonu'nun değerli başkan ve üyeleriyle
00:22bakanlığımızın bütçesi üzerine yapılan görüşmelere katkıt
00:26sağlayan siz milletvekillerimize tekrar
00:30teşekkür ediyorum. Buradan her türlü yapıcı eleştiriyi
00:35dinliyor ve değerlendiriyoruz. Öncelikle uyguladığımız ekonomi
00:41programına ilişkin bazı değerlendirmelerde bulunacağım.
00:44Daha sonra da zamanımın el verdiği ölçüde gündeme
00:50getirilen eleştirilere cevap vereceğim. Iki bin yirmi üç
00:55yılının ikinci yarısından bu yana uyguladığımız program
00:59sayesinde önemli kazanımlarımız oldu. Öncelikle makro finansal
01:06istikrarı güçlendirdik. Ekonomide yeniden dengelenmeyi
01:11sağladık. Ve şoklara karşı dayanıklılığımızı artırdık.
01:16Burada tabii ki cari açın milli gelire oran olarak yüzde beş
01:22buçuk civarından yüzde birin altına olması değerlidir. Ulus
01:29arası rezervlerimizi artırdık. Yani bir anlamda rezervleri
01:34rezerv düşüklüğünü bir endişe kaynağı olmaktan çıkarttık.
01:38Brüt rezervlerimiz doksan sekiz buçuk milyar dolardan altı
01:43Aralık itibariyle yüz elli dokuz nokta dört milyar dolara
01:47çıktı. Swap hariç net rezervlerimiz yaklaşık yüz dokuz
01:52milyar dolar artışla kırk sekiz nokta üç milyar dolara
01:57yükseldi. Tabii burada argümanlardan bir tanesi bunun
02:03keri üzerinden sağlandığı yönünde bu doğru değil. Bu
02:08artışın üçte ikisinden fazlası uzun vadeli makul maliyetli dış
02:16kaynak artı Türkiye'deki portföy tercihlerinden
02:22kaynaklandı. Dolayısıyla bütün portföy yatırımları yani
02:27hepsine de deseniz ki bir kısmı on yıl vadeli, beş yıl vadeli,
02:31iki yıl vadelidir. Onların hepsine dahi deseniz bunların
02:37rezerv artışındaki payı üçte bir düzeyinin altındadır. Ulus
02:44arası tanıma göre rezerv yeterliliğini sağlamış
02:47durumdayız. Son bir buçuk yılda ülke risk primimiz dört yüz
02:53elli bas puandan fazla düştü. Aynı dönemde gelişmekte olan
02:57ülkelerdeki risk primindeki düşüş bunun onda biridir. Bir
03:02program yoksa program başarılı bir şekilde uygulanmıyorsa bir
03:08ülkenin risk primi kendisine benzer ülkelerden nasıl oluyor
03:12da aynı dönemde on kattan fazla düşüyor diye sormak lazım. Ben
03:18sizi bütün gün boyunca dinledim. Bakın şu anda nezakete
03:22uymuyor. Ben sizi bütün gün boyunca dinledim. Bütün gün
03:26boyunca dinledim. Beni dinlemek yani niye zorunuza gidiyor?
03:31Niye zorunuza gidiyor?
03:35Bakın bu program öncesinde bu program öncesinde on yıl
03:43vadeli gösterge tahvilimizin maliyeti yüzde onun üzerindeyken
03:48bugün yüzde yedi civarına düşmüş. Yani Türkiye'nin dış
03:54kaynak maliyeti yüzde otuz düşmüştür. Reel sektör ve
04:00bankalarımız çok daha uygun koşullarda finansmana
04:04erişiyor. En önemlisi Türk lirasına güveni kazandırdık.
04:09Bakın program öncesi yüzde otuz altı seviyesine düşen Türk
04:15lirası mevduatın toplam içindeki payı yüzde elli yediyi
04:19aşmış durumda. Kur korumalı konusunda çok eleştiri geldi.
04:23Tam altmış sekiz haftadır kesintisiz bir şekilde kur
04:28korumalı mevduat düşüyor. Kur korumalı mevduat stoku geçen
04:33sene zirve üç nokta dört trilyon liraydı. Bugün itibariyle
04:38bir nokta iki trilyon liranın altına düşmüş durumda. Iki bin
04:42yirmi dört yılına bir bakalım. Mevduat faizi ortalama yüzde
04:46elli dört nokta altı. Ama kur artışı bunun yarısı bile değil.
04:51Dolayısıyla iki bin yirmi dört yılında devam eden KKM
04:56hesaplarından herhangi bir zarar söz konusu değildir. Sayın
05:02Başkan, değerli milletvekilleri tabii ki
05:04programın bir unsuru da mali disiplini güçlü bir şekilde
05:09yeniden tesis etmektir. Deprem harcamalarına rağmen bütçe
05:13açığını kontrol altına aldık ve düşürmeye başladık. Depremin
05:18yaralarını sarmak için bütün imkanlarımızı seferber ediyoruz.
05:21Bakın iki bin yirmi üç yılında ve iki bin yirmi dört yılında
05:25bugünkü fiyatlarla deprem yaralarını sarmak için iki nokta
05:31altı trilyon lira para harcadık. Bugünkü kurla kurla yetmiş beş
05:37milyar dolara denk geliyor. Dolayısıyla bütçe dengelerini
05:42bu çerçevede tabii ki değerlendirmek lazım. Aldığımız
05:46harcama ve gelir tedbirleriyle iki bin yirmi üç yılı bütçe
05:50açığını milli gelire oran olarak yüzde beş nokta ikide
05:54tuttuk. Gelişmekte olan ülkelerde bu oran geçen sene
05:58yüzde beş nokta üçtü. Oralarda deprem yaşanmamış. Ki ülkemizde
06:04deprem hariç açığın milli gelire oranı geçen sene yüzde
06:08bir nokta altı. Gelişmekte olan ülkelerde yüzde beş nokta üç.
06:12Bütçe açığının milli gelire oranını bu sene biz yüzde dört
06:17nokta dokuza iki bin yirmi beş yılında ise yüzde üç nokta
06:22bine indirmeyi hedefliyoruz. Finansman ihtiyacının
06:25azalmasıyla borç ve faiz yükü artışını da bundan sonra
06:29sınırlayacağız. Evet bu sene üç büyük kredi kuruluşu
06:34tarafından notu iki kademe birden artan dünyada tek
06:39ülkeyiz. Şimdi diyorlar ki Bakın bakın. Bu kuruluşların
06:46raporlarını okuyun. Bu kuruluşların raporlarında ne
06:49diyor biliyor musunuz? Ekonomide dengelenme, azalan
06:53cari açık, azalan dış finansman ihtiyacı, güçlenen
06:57rezervler, Türk lirasının göreceli istikrarı ve
07:01dezenflasyon süreci nedeniyle bu notları arttırdık diyorlar.
07:06Bunu ben söylemiyorum. Raporlar öyle de var. Açıp
07:09bakabilirsiniz. Ülkemizin ya bakın biz sizi bütün gün
07:14boyunca dinledik. Size yakışıyor mu? Size yakışıyor
07:17mu? Evet. Değerli arkadaşlar. Ülkemizin
07:25Şimdi Sayın Başkan böyle bir usul var mı? Sayın Başkan.
07:31Sayın Başkan. Bir dakika, bir dakika Sayın Akbaşoğlu. Bir
07:35dakika. Ben bir konuşayım, siz buyurun. Siz buyurun. Çok
07:43yaratıcı bir öneride bulundun. Otur.
07:47Çok sürpriz bir şey söyledim. Sayın Bakan'ın suresini
07:51dondurun. Bir dakika arkadaşlar. Bir dakika.
07:57Arkadaşlar daha bir şey demedim, öyle bir durum yok. Bir
08:02dakika. Sayın Bakan bütün gün söylenenleri dinledi. Şimdi
08:08bütün bunlara bir cevap oluşturacak. Dolayısıyla ııı
08:13belli bir ölçü içerisinde dinlemekte fayda var. Bu ufak
08:18tefek laf atmalar parlamentonun şanındandır ama buna mukabele
08:23edince tam ortalık kelalının bağına dönüyor. O yüzden
08:28sükunetle ve çoğunlukla da arkadaşlar bağırdığınızı
08:33kendiniz duyuyorsunuz. Yani ne tutanaklara geçebiliyor.
08:37Tutanaktaki arkadaşlar gelip diyorlar ki arkadaşlar hep bir
08:41ağızdan söyleyince söylediklerinin hiçbiri
08:44anlaşılmıyor. Sizin sesiniz kendinize geliyor ama buraya bir
08:48rabarba olarak geliyor. Teşekkür ederim. Lütfen azami
08:52bir ııı dikkatle dinleyelim. Söyleyeceklerimizi de
08:55söyleriz. Buyur. Teşekkür ediyorum Sayın Başkan. Tüm bu
09:00kazanımlar sayesinde makro temellerimizi
09:04sağlamlaştırdık. Böylece programımızın iki önemli hedefi
09:08için gerekli zemini oluşturduk. Birincisi fiyat
09:12istikrarına ulaşmaktır. Yani hayat pahalılığı sorununu
09:16kökten çözerek kalıcı refah artışını sağlamak. Bu birinci
09:21hedef. Tabii ki ikincisi bütün bu kazanımları kalıcı hale
09:27geçirmek için ülkemizin yapısal dönüşümünü hızlandırmaktır.
09:31Elbette bu programı uygularken küresel ekonomideki
09:36gelişmeleri de yakından takip ediyoruz. Çünkü etkileniyoruz.
09:40Küresel koşullar programın başında zorluydu. Çünkü geçen
09:47sene geçen sene küresel faizler yüksekti. Küresel ticaret
09:53artışındaki artış zayıftı. Ve ticaret ortaklarımızın
09:57büyümesi oldukça düşüktü.
Yorumlar