00:00Sayın Başkan, sayın vekiller ekranları başında ve
00:07cezaevlerinde bizleri izleyenleri sevgi ve saygıyla
00:10selamlıyorum. Sayın Bakanlar hoş geldiniz. Tek tek
00:14bakanlıklarla da bütçenin tamamıyla da ilgili çok
00:17konuşuldu. Ben tekrar bütçenin tümüne dair bir söz kurmayacağım.
00:20Çünkü komisyonda da bir ay boyunca eleştirilerimizi dile
00:24getirdik ama duymak istemiyorsunuz. Bu bütçede
00:28nitelik itibariyle son yıllardaki bütçelerden çok
00:31farklı değil. Özellikle bütçe tercihleri açısından
00:35baktığımızda irasyonel dönemle rasyonel dönem arasında radikal
00:40bir fark görünmüyor. Yok. Çok kısaca söylemek gerekirse bir
00:45kez daha sermayeye mükafat, yoksula, emekçiye, emekliye,
00:49işçiye yük getiren bir bütçeyle karşı karşıyayız. Şimdi daha
00:53çok bu bütçenin ve ekonominin önemli bir sorunu olan bir
00:58konu hakkında vergi adaletsizliği ve bununla
01:01birlikte yaşanan diğer ihtisadi adaletsizlikler hakkında
01:04konuşacağım. Sayın Bakan, vergi aslında ekonomi bahsinde
01:09tartışılıyor ama vergi kararları ekonomiden çok
01:12politik alanı ilgilendiren bir meseledir. Bu sadece Türkiye'de
01:17değil, dünyanın her yerinde böyledir. Hangi kesimlerin ne
01:21ölçüde vergilendirileceği aslında maliyeyi aşan politik
01:25bir karardır ve siz de bunu yaşıyorsunuz zaten. Bu politik
01:29kararlar yüzünden çok kazanandan çok az kazanandan
01:33az vergi almalıyız sözünü gerçekleştirecek adımları bir
01:37türlü atamıyorsunuz. Çünkü kararlar politik alanda
01:41veriliyor ve politik irade bu kararlarda sermayenin yanında
01:46yer alıyor. O nedenle çok kazanandan çok vergi
01:49alamıyorsunuz. Tam tersine az kazanandan çok vergi
01:54alıyorsunuz. Esas mesele de buradan kaynaklanıyor. Sayın
01:57Bakan plan bütçe komisyondaki sunumunuzda dediniz ki dolaysız
02:01vergiler yeterli düzeyde değil. Doğru. Doğru bir tespit. Ama
02:05yine aynı sunumda dediniz ki Türkiye'de dolaylı vergilerin
02:09iddia edildiği gibi yüksek olmadığını ııı ifade ettiniz.
02:13Bu ise yanlış Sayın Bakan. Bakın OECD karşılaştırmalı
02:17analizleri ki sizin elinizdeki rakamlarda da bu var. Türkiye'nin
02:21mal ve hizmet üzerinden alınan vergiler de otuz sekiz OECD
02:26ülkesinin ortalamasının üzerinde olduğunu ortaya
02:29koyuyor. Bu oran iki bin yirmi ikide Türkiye'de yüzde kırk üç
02:33nokta dokuz OECD ortalamasında ise yüzde otuz bir nokta dört
02:37Eurostat verileri. Dolaylı vergiler açısından baktığımızda
02:42Türkiye otuz sekiz OECD ülkesi arasında en yüksek vergi yüküne
02:46sahip beşinci ülke olarak görünüyor. Iki bin yirmi üçte
02:49kırk beş nokta altı iki bin yirmi dördü bilmiyoruz
02:52göreceğiz. Dolayısız vergiler açısından baktığımızda da
02:56Türkiye otuz sekiz OECD ülkesi arasında en düşük vergi yüküne
03:00sahip beşinci ülke olarak ııı görünüyor. Şimdi iktidarın
03:04ekonomik politikalarıyla ııı değerlendirdiğimizde
03:07baktığımızda alınan sonuçlara baktığımızda dolaylı vergiler
03:11gelir ve servete dayalı bir esasa dayanmadığı için yoksul
03:16zengini de vergi yükümlülüğü bakımından eşitlemekte
03:20dolayısıyla var olan eşitsizliği büyütmektedir.
03:23Iktidarın ekonomik politikalarıyla gittikçe
03:25yoksullaşan milyonlarca dar gelirli temel tüketim
03:29harcamaları üzerinden yüksek oranda vergilendirmeye tabi
03:33ııı tutuluyor. Özetle Türkiye'de vergi sistemi düşük
03:37gelirliği korumak yerine yüksek gelir elde edenleri koruyacak
03:41şekilde düzenleniyor ve siz bunu değiştirmiyorsunuz Sayın
03:45Bakan. Ama adaletsizlik bununla bitmiyor. Bakın bir
03:48önemli diğer mesele vergi adaletsizliğini arttıran vergi
03:52dilimleri meselesi ve vergi dilimleri düşük tutulduğu için
03:56işçiden ve emekçiden çok vergi almıyor. Bu ciddi bir sorun ve
04:00ortada işçi sendikalarından gelen ciddi bir talep de var.
04:04Bunu da duymuyorsunuz. Vergi dilimlerinin değiştirilmesini
04:07istiyorlar. Bunu anlamak istemiyorsunuz. Çünkü bu
04:10ülkede işçiler, emekçiler neredeyse kimiş şirketlerden
04:15fazla vergi verir duruma düşmüş vaziyetteler. Bu kabul
04:18edilebilir bir şey mi? Türkiye'de maalesef mali güce
04:21göre vergilendirme ilkesi uygulanmıyor. Vergi dilimlerinde
04:25düşük ücret geliri elde edenlerin tabi olduğu birinci
04:28dilim dar tutuluyor ve bu kesimin yıl içinde artan
04:33oranlı vergiye tutulmasına sebep oluyorsunuz. Sonuçta kim
04:37bunun faturasını ödüyor? Işçiler, emekçiler ve dar
04:40gelirler ödüyor. Dolayısıyla ilk dilim tutularının yeterince
04:44genişletilmemesi üst dilime daha hızlı geçişe sahip olduğu
04:47için çalışanların üzerindeki vergi yükü artıyor sayın
04:51bakan. Ve siz bu konuda en ufak bir adım atmıyorsunuz.
04:55Emekçiler gizli vergi zammına maruz kalıyorlar ve alım
04:59güçleri gün geçtikçe azalıyor. Bu çok ciddi bir sorun. Bakın
05:03iki bin yirmi dört yılı gelir vergisi tarifesinin ilk dilimi
05:07yüz on bir yüz on bin Türk lirası olarak belirlenmişti.
05:11Oysa yeniden değerlenme oranları iki binden bugüne
05:14kadar kuruşu kuruşuna uygulanmış olsaydı iki bin
05:18yirmi dört yılında ııı gelir vergisinin ilk dilimi iki yüz
05:22seksen sekiz bin Türk lirası olacaktı. Yani böyle bir
05:25durumla karşı karşıyayız. Şirketlere vergi affı,
05:28muafiyeti, yapılandırmalar ve kur korumalı mevduat gibi
05:31kalemlerde vergi istisnaları uyguluyorsunuz ama emekçilerin
05:35vergisi kaynağında kesilmeye devam ediyor. Faturayı işçi,
05:40emekçi ödemeye devam ediyor. Yani vergileri emek gelirinin
05:44sermaye gelirleri kadar vergisini koruması için adım
05:47atıyor musunuz? Atmıyorsunuz sayın bakan. Tam tersini
05:50yapıyorsunuz. Eee şimdi bu adaletsizlikler elbette ki vergi
05:55adaletsizliğiyle sınırlı değil. Eee adaletsizlikler ülkesi
05:59haline getirdiniz bu ülkeyi ve vergi adaletsizliğinin dışında
06:03da yaşanan büyük adaletsizlikler var. Gayri
06:06safi yurt içi hastadan emeğin aldığı paya baktığımızda son
06:09altı yılda düşüş devam ediyor ve emek ile sermaye arasındaki
06:13eşitsizliği sizin hazırladığınız bütçeler
06:16büyütüyor sayın bakan. Bu politik ve ekonomik bir tercih
06:20aynı zamanda. TÜİ'nin açıkladığı gelir dağılımı
06:23statistiklerine baktığımızda en yoksul yüzde yirmilik kesimin
06:27toplam gelirden aldığı payın azaldığını görüyoruz
06:30istikrarlı bir şekilde en zengin yüzde yirminin toplam
06:33gelirden aldığı payın ise arttığını görüyoruz. Bu da
06:36sizin bütçelerinizin eseri sayın bakan. Servet servet
06:40eşitsizliği de çok yüksek. Baktığımızda Türkiye'deki
06:43servetin yüzde kırklık kesimi nüfusun sadece yüzde birlik bir
06:49diliminde toplanıyor. Bu kadar büyük bir adaletsizlik olabilir
06:52mi? Nüfusun eee yüzde doksan beşlik kesiminin aldığı pay
06:56sadece yüzde kırk servette de durum bu. Yani bitmek
07:01bilmiyor. Bölgesel açıdan da baktığımızda böyle. Daha yeni
07:04açıklandı. Iki bin yirmi üç gayri safi yurt içi haslanın
07:07eee illere göre dağılımı ve il nüfusuna göre kişi başına gelir
07:12eee verileri. Bunlara baktığımızda yine aynı şeyi
07:15görüyoruz. En gelişmiş illeriyle en az gelişmiş iller
07:18arasındaki fark beşe bir oranında büyük bir uçurum.
07:21İstanbul ve Kocaeli'de kişi başına bu açıdan yirmi iki bin
07:25dolar düşüyor. Ama Van'da, Ağrı'da, Urfa'da, Muş'ta,
07:29Bitlis'te, yani Kürdistan coğrafyasında dört buçukla beş
07:33buçuk bin dolar arasında esas olarak eee bir eee gelir
07:38verisi görüyoruz. Dolayısıyla bölgesel uçurum da eee çok
07:42büyük. TÜİ'nin hazırladığı sektör bilançoları raporunda
07:45baktığımızda eee gelirleri eee şirketlerin kazandığı eee
07:50karlara baktığımızda katlarla ifade ediliyor. Üç kat, dört
07:55kat, beş kat ifade ediliyor. Peki emekçinin, emeklinin,
07:58işçinin, çiftçinin gelirinde katlarla ifade edilen bir artış
08:03görüyor muyuz? Görmüyoruz. Bankaların karları aynı şekilde.
08:06Dolayısıyla eee vergi ödemeyen şirketleri saymıyorum bile.
08:10Özellikle kamu özel işbirliği şirketleri bunların en başında
08:14geliyor. Büyük karlar elde ediyorlar ve sayın bakan siz
08:17onları vergilendiremiyorsunuz gerektiği gibi. Kripto
08:21varlıklardan vergi almayacağız dediniz, almıyorsunuz. Borsadan
08:24vergi almayacağız dediniz, almıyorsunuz. Büyük kara delik
08:28olarak kur korumalı mevduattan vergi almadınız. Bunların
08:32hepsi aslında sermayeyle lehine atılmış olan adımlar ve siz bu
08:37adımları atmaya devam ediyorsunuz sayın bakan. Neden
08:40bu durumda olduğumuzun açıklaması bu? Bakıyoruz eee
08:44orta badeli programa iki bin yirmi dört iki bin yirmi altı
08:48dönemine orada yazdınız kamu maliyesiyle ilgili başlıklarda
08:51dediniz ki vergilemede adalet ve etkinlik bölümü var. Ve o
08:55başlık altında eee vergi harcaması şeklindeki istisna ve
09:00muafiyetlerin kaldırılacağını belirtiyorsunuz ve bunu iki bin
09:03yirmi dört yılının üçüncü çeyreği için söylüyorsunuz. Peki
09:06yapıldı mı? Hayır yapılmadı. Ve eee yeni süreçte vergi
09:11kanunlarında da yeni düzenlere gidilmeyeceğini eee açıkladınız.
09:15Çünkü eee esas itibariyle bu kararları saraydaki ekonomistler
09:20veriyor. Siz vermiyorsunuz bu kararları. Ve bu nedenle de bu
09:24durumdayız. Bakın bunun değişmesi sağlanmadığı müddetçe
09:28vergi adaletsizliği, gelir dağılımı adaletsizliği,
09:32bölgesel adaletsizlikler konusunda eee olumlu adımlar
09:36atılmadığı müddetçe bu adaletsizliklerin değişmesi
09:39konusunda Türkiye'deki ekonomide de herhangi bir eee
09:43eee iyileşme özellikle işçiler, emekçiler, yoksullar, dar
09:47gelirler, ücreti çalışanlar açısından sağlanmayacak. Son
09:51açıklanman açıklanan bütçe verilerinde de bunu ııı
09:55görüyoruz. Bugün ııı açıklandı. Orada da görünüyor ki vergi
Yorumlar