00:00Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Aile ve
00:12Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın bütçesi üzerine grubum adına
00:16söz almış bulunmaktayım. Bu vesileyle başta kadınlar olmak
00:20üzere tüm halklarımızı selamlıyorum. Bizler için bu
00:25ülkede bütçe süreçleri maalesef kadınların nasıl
00:28dışlandığının, kadın emeğinin nasıl değersizleştirildiğinin,
00:32yoksulluğun, işsizliğin, ekonomi politikalarıyla nasıl
00:36beslendiğinin en görünür olduğu süreçlerdir. Hele ki söz
00:40konusu Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın bütçesi olunca
00:43kadınlar bu dışlanmayı, ötekileştirilmeyi kat ve kat
00:47yoğun bir şekilde hissediyor ve yaşıyor. Toplumsal cinsiyet
00:51eşitsizliğinin beslendiği cinsiyetçik iş bölümünün
00:55iktidarın politikalarıyla derinleştiği bir düzende bu
00:58yılda kadına ayrılan bütçe ne yazık ki erkekliği besleme
01:02bütçesidir. Ve yine bunları konuşacak, tartışacak,
01:06kadınların ihtiyaçları temelli bir bütün olarak kadınlarla,
01:10kadın örgütleriyle birlikte ön çalışması yapılarak bir kadın
01:14bakanlığı olmadığı için kadın sorunlarını bu bakanlığın bütçe
01:18görüşmelerinde ele alacağız. Bu ülkede kadınların yaşamı,
01:21eşitlik ve özgürlük sorunu aile ve sosyal politikaların
01:25içine hapsedildiğinin kanıtıdır bu bakanlık. En sonunda
01:29söyleyeceğimi ilk başta söyleyeceğim. Kadınlar bu
01:32bakanlıktan bu erkek egemen düzenden iktidardan
01:35alacaklıdır. Çalışma hakları gasp edilen KHK'li kadınlar
01:40bakım emeğini üstlenmek zorunda kalan kadınlar, engelli
01:43kadınlar, göçmen ve mülteci kadınlar, ana dilinde hizmet
01:47alamayan, hizmete ulaşamayan kadın
01:56tarlalarda, fabrikalarda, tekstil atölyelerinde her türlü
02:01emek sömürüsüyle karşı karşıya kalan kadınlar bu iktidardan
02:05alacaklıdır. Yirmi iki yıldır bütçesini cinsiyetçi,
02:09milliyetçi, militarist, savaş politikalarıyla oluşturan
02:13iktidarın kendisi Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın
02:17bütçesini de işte bu cinsiyetçi kodlarla hazırlamıştır.
02:20Kadınların bütçeden anladığı ile bu bakanlığın bütçe
02:24anlayışı arasında büyük bir makas farkı vardır. Kadınlar
02:28için bütçe ekonomik özgürlüğü demektir. Çalıştığı için
02:31karşılığını eşit bir şekilde almaktır. Ev içi emeğinin
02:35görülmesidir. Güvenceli işlerde çalışmak ve emeklilik
02:38başta olmak üzere her türlü yasal halktan, sosyal halktan
02:42paylanmaktır. Sağlık hakkına ücretsiz ulaşabilmektir. HPV
02:47aşısına ücretsiz ulaşabilmektir. Çalışma yaşamına
02:50sosyal yaşama erişebilmesi için omuzlarına yüklenen bakım
02:55hizmetinin kaldırılması için kreş, bakım evi gibi ücretsiz
02:58merkezlerin çoğaltılmasıdır. Yoksulluktan işsizlikten
03:02kaynaklı şiddet ortamında kalmak zorunda olmadığı bir
03:05yaşama sahip olmasıdır. Ekmeği, suyu, domatesi, eti nasıl
03:10alacağım diye düşünmediği bir yaşamdır. Genç kadınların
03:13KYK, KYK yurtlarında kaybettirilmeden, ihmalden
03:17kaynaklı katledilmeden eğitim ve iş yaşamına sömürülmeden
03:21ulaşmasıdır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın
03:25heybesinde bu sorunlara çözüm üretecek bir bütçe yoktur. Bol
03:29rakamlı bütçe kalemlerinde ne olduğunu komisyon sürecinde de
03:32söyledik. Şimdi de tüm kadınlar adına söylüyoruz. Buraya
03:36geçmeden önce komisyon sürecinde sayın bakana
03:39cevaplaması için sorular sormuştuk. Yakın zamanda
03:42sorularımıza yazılı cevaplar vermiş. Ben bu cevaplardan
03:45bazılarını özellikle söyleyerek kadın sorunlarına yaklaşımını
03:50teşhir edeceğim. Bu bir teşhirdir. Bize sundukları
03:53bütçe taslağında eşi vefat etmiş. Hiçbir geliri olmayan
03:57kadınlara ödenek veriliyor. Ancak bu ödeneğin ne kadar
04:00olduğu belirtilmemiştir. Sorduk ne kadar ödüyorsunuz diye. Cevap
04:04bin TL. Doğru duydunuz. Kadınlara bin TL ödüyorlar.
04:08Eşi vefat etmiş. Hiçbir geliri olmayan kadınlar adına
04:11soruyorum. Benim dilim söylemeye varmıyor. Siz hiç utanmıyor
04:15musunuz bu rakamdan? Kadınlar bin TL ile nasıl geçinecek?
04:19Eşi vefat etmiş kadına bin TL gören bakanlığınız elbette ki
04:23boşanmış kadının nafak hakkına göz diker. Öyle değil mi? Sayın
04:28bakan bütçenin yüzde ellisini kadınlara ayırdıklarını
04:31söylemişti. Ben gerçeği söyleyeyim. Bu bütçe
04:33korudukları ailenin bütün yükünü kadınların omuzlarına
04:37yıkmak için hazırlanmıştır. Kadınların susması biat etmesi
04:40üzerine programlanmıştır. Bir diğer nokta bu ülkede on
04:45milyonun on milyonun üzerinde engelli nüfusu var. Bunun
04:48yarısı kadın. Beş yüz yetmiş bin kişi evde bakım hizmeti adı
04:51altında hizmet aldığı belirtilmiştir. Peki bu hizmeti
04:54kim veriyor? Elbette ki çamaşır, yemek, çocuk, yaşlı ve
04:58engelli bakımını omuzlarına yüklediğiniz kadınlar. Bütçe
05:02sunumunda sayın bakan kendisi söyledi. Bu hizmeti verenlere
05:05yapılan aylık ödeme dokuz bin TL. Bu ödeneği hazırlayan
05:09engelli bakımının ne kadar zor ve bitmeyen bir iş olduğunu,
05:12bir mesaisinin olmadığını bildiği halde bu yükü
05:16kadınların omuzlarına yükleyen bu iktidardır. Bu iktidar bu
05:19bakanlık yıllardır evde bakım hizmeti adı altında bakım
05:23hizmetini kadınlara yükleyerek cinsiyetçilik iş bölümünü
05:26körükleyerek kadınlara karşı suç işlemeye devam etmektedir.
05:30Kadın istihdamını arttırmaya dönük performans
05:34programlarınızda da bu işi ne kadar önemsemediğinizi
05:37göstermişsiniz. Cinsiyetçi iş bölümünden arındırılmış meslek
05:41edindirme kurslarının verilmesi elbette ki çok önemlidir. Ancak
05:45bu mesleği edinen kaç kadın istihdam edilmiştir? Çalışma
05:48yaşamına girmiştir. Bunun verileri nedir? Bunları
05:51özellikle vurgulamak istiyorum. Çünkü bu bakanlığın sunduğu
05:54istihdam fırsatları kalıcı değil kısa vadeli güvencesiz
05:59istihdamdır. Bu bütçede kadınların güvenceli, sosyal
06:02güvenceli çalışması için siz ne yaptınız? Işte bunun
06:05istatistiği her defasında sizi hatırlatmak zorunda kalıyoruz.
06:09Bu ülkede her on kadından sadece üçü çalışıyor. O da
06:13güvencesiz işlerde. Geriye kalan yedi kadın ise işsizlikle
06:17karşı karşıyadır. Dünya Ekonomik Forumu iki bin yirmi
06:20üç küresel cinsiyet eşitsizliği raporundaki iş gücüne katılım
06:24reytinginde de Türkiye yüz kırk altı ülke arasında yüz otuz
06:28üçüncü sırada. Işte sizin kadın istihdamına verdiğiniz
06:33önemin istatistiği budur. Gelelim kadın evlilik şiddetle
06:37mücadeleye dönük ayrılan bütçenize. Ancak buna geçmeden
06:41önce bu ülkede kadın evlilik şiddetin geldiği noktaya karşı
06:46birkaç vurgu yapmak isterim. Yine komisyon görüşmeleri
06:49esnasında sorduğumuz bir sorunun cevabı üzerinden
06:52başlayayım. Yakın zamanda Hakkari'de kadınları fuhuşa,
06:56uyuşturucuya sürükleyen, dijital şiddet uygulayarak
06:59tehdit eden bir uyuşturucu çetesi ifşa edildi. Bu çetenin
07:04elemanları kimler? Korucular, iktidara yakınlıkları bilinen
07:07kişiler sorduk bakana siz bu davanın neresindesiniz diye.
07:11Cevap ne biliyor musunuz davayı izliyoruz. Doğru duyunuz
07:14davayı izliyorlar. Sizin işiniz sadece izlemek değil sayın
07:17bakan. Sizin işiniz bu davanın sanıklarının ortada genç
07:20kadınların beyanı varken tanık varken bu sanıkların neden
07:24tutuksuz bir şekilde yargılandığının peşine
07:27düşmektir. Bunu sorgulamaktır. Sorsak bakanlığımızın
07:30sorumluluk alanı değil diyeceksiniz. Şüphemiz yok
07:33bunda. Ama kadınlara ilişkin neredeyse bütün
07:35politikalarınızı ilgili bakanlıklarla ortaklaştıran da
07:39bu bakanlıktır. Bu iktidar bakanlıkları cinsiyetçi,
07:42ayrımcı kuruluşlar ile birlikte el ele vererek kadın ve
07:46şiddeti nasıl meşruat üzerinden işbirliği yapıyorlar. Yakın
07:49zamanda işbirliği yaptığı bakanlıklardan biri olan
07:51İçişleri Bakanlığı'dır. Kadın kapıyı açmamış olsa
07:55öldürülmezdi diyen bir bakanlığa siz altmış iki
07:58seksen dördü hatırlattınız mı? Sorumluluklarını hatırlattınız
08:02mı? Bu işbirliğinin adı kadına karşı işlenen suçları örtme
08:07işbirliği olarak mı devam edecek? Failleri koruma ve
08:09aklama işbirliğinde kabul etseniz de etmeseniz de sizin
08:13de payınız var. Bakın bütçesi altı bakanlıktan daha fazla olan
08:17neredeyse kadını yok sayan Diyanet İşleri bu işbirliği
08:21yapılan kurumlardan biridir. Bu başkanlığa ayrılan bütçeyle
08:24bir dergi çıkarılıyor. Bu dergide kadının kariyerinin
08:27yükselmesi annelik duygusunun zayıflamasına, erkekliğin
08:32gerilemesine, zayıflamasına neden oluyormuş deniyor. Hatta
08:36o kadar ileri gidip etekli erkekler kavramını kullanan bu
08:39yazıyı dergisinde yayınlayan Diyanet'in cinsiyetçi kodlarıyla
08:44bu bütçe oluşturulmuştur. Sayın Bakan iktidarınızın
08:47bakanlıkları, kamu kurum ve kuruluşları bugün İstanbul
08:50Sözleşmesi feshedilmeseydi kadınlara yönelik ayrımcı,
08:54cinsiyetçi, suçlayıcı söylem ve politikaları da politikaları da
08:59girişemezdi. Bu ülkede koruma altında boşanma aşamasında olan
09:03yüzlerce kadın katledildi. Katledilen kadınlara intihar
09:06süsü veriliyor. Kadınlar evde, öğrenci yurtlarında, sokak
09:10ortasında, dere kenarında şüpheli bir şekilde ölü
09:13bulunuyor. Sadece yüz kırk dokuz tane konuk evi yaptık
09:16diyerek kadına yönelik şiddeti önleyemezsiniz. Bu sığınakların
09:20sayısını çoğaltarak kadınların yaşamlarını koruyan düzenlemeler
09:23için politika üreteceksiniz. Yüz kırk dokuz tane diye
09:27övündüğünüz sığınaklarınızdan birinde daha geçen gün iznini
09:31çıkan bir kadın katledildi. Kadını değil, kadının
09:34içerisinde katledildiği aileyi koruduğu için cinsiyetçi iş
09:38bölümünü esas aldığı için kadın istihdamını arttırmayan,
09:41kadınları yoksulluğa mahkum eden, nefret suçlarını
09:44körükleyen bu erkek egemenin bütçeyi kadınlar adına kabul
09:48etmiyoruz, reddediyoruz. Kadınların onayını almak
09:51istiyorsanız yapmanız gerekenleri söylüyorum.
09:53İstanbul Sözleşmesi yeniden imzalanmalı ve uygulanmalıdır.
09:58Nüfusu yüz bini geçen
Yorumlar