00:00Hazır mısın? Değerli basın emekçileri ve ekranları başında
00:06bizleri izleyen değerli halklarımız. Bugün on dört
00:09Aralık Cizre Silopi ilçelerinin sokağa çıkma yasaklarının ve
00:13aynı zamanda Kürt kentlerdeki ablukaların yıl dönümü. Biz bu
00:17ablukaya alınan Kürt kentlerinin milletvekilleri
00:19olarak o dönem yaşanmış katliam ve vahşeti lanetlemek, bu
00:23katliamları unutmayacağımızı, kamu vicdanına unutturmayacağımızı
00:27failleri ve sorumluluğu yargılana dek siyaseten ve
00:30hukuken hesabını sormaya devam edeceğimizi bir kez daha on dört
00:34Aralık iki bin yirmi dörtte burada açıklamak için
00:37toplandık. Dünyanın gözleri önünde yaşanan insanlık
00:40katliamlarının fazlasıyla nasibini almış Kürt halkının
00:43katliamları neredeyse görünmeyen, duyulmayan
00:46katliamlar yaşandı. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek
00:50Komiserliği'nin kıyamet tablosu olarak nitelendirdiği kent
00:53ablukaları ve sokağa çıkma yasaklarında yaşananlar aslında
00:57inkar, imha ve asimilasyon şeklinde yüzyıllık Kürt
01:02sorununun Kürtleri yaşattıklarının bir özetim.
01:05Dönüm noktası on dört Aralık tarihi olan bu kıyamet tablosu
01:09nasıl ortaya çıktı? Iki bin on iki yılının son aylarında
01:13başlayan çözüm ve müzakere süreci kısmı bir
01:16çatışmasızlık ortamı yaratarak sorunun diyalog ve müzakereyle
01:19çözülebileceğinin umutlarını yükseltmişti. Yirmi bir Mart iki
01:23bin on üç Diyarbakır Nevruzu'nda Sayın Abdullah
01:26Öcalan'ın demokratik çözüm deklarasyonu okunmasıyla çözüm
01:29süreci resmen başlanmış oldu. Sayın Öcalan tarafından çözüm
01:33sürecine ihmet kazandırmak için bir müzakere taslağı hazırlanmış
01:37HDP İmralı heyeti ve devlet heyetinde sunulmuş taraflar
01:40arasında ortak bir mutabakat metni çıkarılarak bu metin
01:44yirmi sekiz Şubat iki bin on beşte Dolmabahçe Sarayı'nda
01:48kamuoyu ve hakları ilan edilmişti. Metinde Kürt
01:51sorununu çözümüne Türkiye'nin demokratikleşmesine dönük acil
01:55atılacak on madde sıralanmıştı. Nevruz deklarasyonu ve Dolmabahçe
01:59Mutabakatı'ndan sonra Türkiye'de Kürt sorununun
02:01demokratik çözümü ve toplumsal barışı olan umutlar yaşarmış bu
02:06süreç geniş kesimler tarafından sahiplenmişti. Ancak bunun
02:11hemen sonrasında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Dolmabahçe
02:14Mutabakatı'nı tanımadığını ilan etmesi barışa evrilecek
02:18müzakere masasının eski çözümsüzlük dönemine açılan
02:21yeni bir pencere olmuştu. Yedi Haziran iki bin on beş seçim
02:25arifesinde Ağrı Diyarin provokasyonu HDP Diyarbakır
02:29seçim mitingindeki bombalı patlamalarla beraber
02:31çözümsüzlükten yana ısrarcı bir politika seyrettildi. Tüm
02:36bu baskı ve saldırılara rağmen HDP yedi Haziran seçimlerinde
02:40büyük bir zaferle çıkmayı başardı. Ancak tek başına
02:43iktidar olamayan AKP yedi Haziran seçim sonuçlarını
02:46kabul etmemiş, sindirmemiş ve halkın iradesini çiğneyerek
02:50bilhassa yüksek oy oranı alınan ya kaos ya ve istikrar
02:55tehditkar ikilemiyle bir Kasım seçimlerine doğru iktidar
02:59olmanın yolunu kendine şiddet ve çatışma zemininde
03:02açmıştı. Toplumda yedi Haziran sürecinde HDP'nin yüzde on üç
03:07oranında oy alması ve seksen milletvekili çıkarılmasıyla
03:10beraber bu il ve ilçelere dönük abluka süreçleri başlatılmış
03:14oldu. Kürt halkına topyekün yönelik bir savaş ilanı olan on
03:19altı Ağustos iki bin on beşte Muş, Varto'da başlı sokağa
03:22çıkma yasağı aldığı altında ilk ken eee ablukaları hukuki ve
03:27insani tüm hakların askıya alınarak Türkiye tarihinin en
03:30yakıcı, en kanlı ve en karanlık dönemine biri yaşatıldı. Bu
03:35yıkım ve katliam planının otuz Ekim iki bin on dört MGK
03:39toplantısındaki çöktürme planının bir uygulaması ve
03:42hayata geçirmesi olduğunu bizler iki bin on altının
03:46başları itibariyle kamuoyuyla beraber öğrenmiş olduk ve halen
03:50bu çöktürme planı uygulamaları bugün bile ııı hayata
03:54geçirilme noktasındaki ısrar devam ediyor. Birçok kente
03:58yayılan bu yasaklar yedi yirmi dört saat süresiz tüm kenti
04:02kapsayacak şekilde uygulandı. Diyarbakır'da yüz elli dokuz
04:05Mardin'de kırk sekiz, Hakkari'de yirmi üç, Şırnak'ta
04:09on üç, Bitlis'te on dört, Muş'ta yedi, Bingöl'de yedi,
04:14Dersim'de altı, Batman'da altı, Sihir'de dört kez ilan edilen
04:18bu sokağa çıkma yasaklarında yaklaşık olarak iki milyon insan
04:23etkilendi. Değerli basın emekçileri, on altı Ağustos iki
04:27bin on beş tarihinde ilk resmi o tarihten bugüne kadar resmi
04:32tespit edilebilen on bir il ve kırk dokuz ilçede iki yüz seksen
04:36dokuz kez sokağa çıkma yasağı ilan edildi. Şehirlerde yaşayan
04:40herkesin sokağa çıkma yasağı ilan edilmesiyle beraber tüm
04:44temel ihtiyaçları ve temel hakları askıya alındı. Su
04:48kesintileri, elektrik kesintileri, cinsem hatlarının
04:51çalışmaması, internet yokluğu, fırın, eczane, marketlerin
04:55kapatılması ya da kısmi sınırlı açılması gibi sistematik bir
04:58biçimde başta özgürlük güvenlik hakkı olmak üzere aile hayatına
05:02saygı, toplanma özgürlüğü, din özgürlüğü, eğitim hakkı,
05:06mülkiyetin korunması hakkı, işkence ve insanlık dışı ya da
05:09aşağılıcı muameleye maruz kalmama hakkı, yaşam hakkı
05:13gibi ve en temel haklar askıya alınıp hayat tamamen duruldu,
05:17durduruldu. Yasak uygulamasının bir yöntem olarak yapıldığı bu
05:21şehirlerde konvasyonal silahlar yani öldürücü mahiyetteki
05:25uluslararası ııı riteratürde bile kullanımına dönük çok sıkı
05:29prosedürlere tabi olan silahlar şehir merkezlerinde
05:33sivil halka karşı kullanıldı ve yaşamını yitiren yüzlerce
05:37kişinin çoğunluğunun keskin nişancılar tarafından can
05:41verdiği uluslararası raporlara yansıdı. Bu noktada birkaç
05:45örnek ve hatırlatma yapmak gerekirse on altı Ağustos'ta iki
05:49bin on beşte Muş Varto'da yani sokağa çıkma yasağına ilan
05:52edildiği ilk gün ve ilk yerde yaralı halde bulunan Kevser
05:56Ertük Ekinvan'ın ağır işkence gördüğü belli olan bedeninin
06:01çıplak şekilde sokak ortasına teşhir edilip basına servis
06:04edildi. Valilik açıklamasının aksine bu olayda herhangi bir
06:08soruşturma yapılmadı. Bölge kadınları başta olmak üzere
06:11tüm kadınlara bir gözdağı verilmesi hedeflendi. Bu savaş
06:15yöntemini Filistin'de ııı uluslararası suç ceza
06:19mahkemesinin ııı yargılama yaptığı ııı ülkelerdeki
06:22örneklerde tanıdık olduğumuz bu yöntem Varto'dan sonra on bir
06:26Şubat'ta Cizre'de yirmi bir Nisan'da Yüksekova'da benzer
06:30biçimde sürdürüldü. Cinsiyetçi küfür ve yazılamalar Tayyip
06:33Etanan'ın bedeninin yedi gün bekletilmesi, Silopi'de
06:36Sevedemir'in on bir kurşunla Pakizinayır'ın beş kurşunla ve
06:41Fatma Uyar'ın vücudundaki üç kurşundaki kurşun sayısı Derya
06:45Koç ve Asya Yüksel'in hafızalardaki Bodrum diye
06:48bilinen Cizre adreslerinde yanarak can vermeleri tüm bu
06:53süreçler militarist cinsiyetçi ve kadın özgürlüğünün açıkça
06:57hedef aldığı örneklerden bir kısmı. Dünyanın her yerinde
07:01olduğu gibi devletin militarist ve cinsiyetçi
07:04politikaların çatışma bölgelerindeki kadınlara her
07:07türlü şiddet olarak gerçekleşirken bu sicce sadece
07:10çatışmalı ortamlardaki kadınlarla sınırlı kalmayıp
07:12erkek egemen anlayışla aslında tüm ülkeye ve tüm topluma
07:16tetikleyici bir etki yaratığını gördük. Hakkari Yüksekova ııı on
07:21üç Mart'tan otuz Mayıs iki bin on altıya kadar süren seksen
07:26güne yakın Abluka'da aynı yıkım aynı katliam yaşandı.
07:29Hafızalarınızda tazedir TRT haberlerine tünel diye ııı ifade
07:34edilen bu adreslerde yirmiye yakın kişinin ııı can verdiği
07:38ve buralarda öldürücü silahlarla saldırıldığı hala
07:42aklımızda. Sokağa çıkma yasağının devam ettiği
07:45Yüksekova'da yetmiş sekiz kişi yaşamını yitirdi ve yaşamını
07:49yitirenlerin birçoğunun beden bütünlüğü yoktu ve sokağa
07:52çıkmaya saha sürerken sadece evler yıkılarak kalmadı. Birçok
07:56evi binişli ve kasıtlı bir biçimde ııı yakılarak ııı zarar
08:00verildi. Siyasi iktidar ve özgürlük mücadelesinin
08:03direniş sembolü olan ııı şehirlerden bir tanesi ise
08:07Nusaybin. Nusaybin'e bütün güçlerini yağarak kendi
08:10ülkesinin sınırları içerisinde ve toprağına bir toprakta
08:14yaşayan halka nasıl savaş ihlal edilediğinin en açık
08:18fotoğrafını Nusaybin'de gördük. Nusaybin ve Darkeşlik'te toplam
08:21yirmi iki mahallede aralıksız yasak ilan edilmiş. Nusaybin'deki
08:26dokuz mahallede ııı dokuz mahalledeki aralıksız sokağa
08:29çıkma yasağı süreçlerinde evinin merdivenlerinden inerken
08:33keskin nişancıların hedefi olan Selamet Yeşilmen iki çocuk ve
08:38yedi kadın olmak üzere yirmi beş sivil yaşamını yitirdi. Kent
08:41içinde sivillerin bulunduğu yaşam alanlarında kullanılması
08:44yasak olan ııı uluslararası anlaşmalara bağlı ağır
08:47silahların şehir merkezinde kullanılması hem sivil
08:50kayıpların hem de çok büyük yıkıma ve Nusaybin'deki
08:54ihlallerin düzeyini göstermesi açısından ııı ortak bir örnek.
08:58Nusaybin'deki Toki Binalar'ın binalarının altında aylar sonra
09:02bile naaşlarına ait kemikler bulundu. Cizre'de yıkılan
09:06binaların molozlarının döküldüğü Dicle Nehri'nde
09:08Sur'da harfiyat kamyonlarında insanlara ait beden parçalanığı
09:13aylar sonra bile bulundu. Yine dünya tarihinin en uzun yasağı
09:17olan Sur ilçesinde tam bir tarihe sahip çıkalım.
09:21Çatışmaları tarihi olan yerlerden uzak tutalım çağrısı
09:25yapılırken dört ayaklı midare önünde katledilen Tahir Elçin'in
09:29vurulmasıyla sokağa çıkma yasağı süreci başladı. Kürt
09:32dişmanı politikaları can alırken halk göçe zorlandı, evler
09:36kurşunlandı. Bu anlamda UNESCO kültür mirasının listesinde
09:40bulunan Sur'daki kentsel dönüşüm adı altında tam bir
09:44kent kırımı hafıza ve tarih kırımı yaşandı. Yıkımın yüksek
09:48boyutta olduğu Sur, Şırnak, Merkez, Nusa gibi kentlerdeki
09:52sokağa çıkma yasakları ilan edilmesinin devam ettiği
09:54süreçlerde aynı zamanda büyük bir yıkım yaşandı. Sur'da
09:59onlarca
Yorumlar