00:00İNTRO
00:04MÜZİK
00:14Bir yanda Somali, diğer yanda Etiyopya.
00:17Gerilim arttı ancak Arya Ankara girdi.
00:19Afrika'daki büyük krizi Türkiye çözdü.
00:22Somali ciddi anlamda Etiyopya'ya tepki gösteriyordu.
00:25Etiyopya da Somaliland kısmıyla olan ilişkileri dolayısıyla
00:29Somali'nin, Somali merkezi hükümetinin ister istemez tepkisini çekiyordu.
00:34Şu anda gelinen seviyede bu aşılmış oldu.
00:38Bu iki ülkeyi meşru ve uluslararası hukuk çerçevesinde bir diplomasiyle Türkiye anlaştırarak
00:42sadece Ukrayna ve Rusya savaşındaki ara buluculuk değil,
00:45dünyanın her yerinde ta Afrika'ya kadar uzanan etkin, ara bulucu ve dengeleci bir ülke olduğunu gösterdi.
00:51Somali ile Etiyopya arasında yaşanan Somaliland krizi,
00:54Ankara'da Türkiye'nin ara buluculuğunda sona erdi.
00:57Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın bizzat katıldığı ve gün boyu süren görüşmelerle
01:02iki ülke arasında Ankara bildirisi imzalandı.
01:05İki ülkenin lideri Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkür etti.
01:08Erdoğan, Somali ile Etiyopya arasında işbirliğine dayalı yeni bir başlangıcın ilk adımını attık dedi.
01:14Ortak bildirinin önümüzdeki dönemde karşılıklı saygı temelinde,
01:21bölgede işbirliği, ekonomik kalkınma ve refah için sağlam temel oluşturacağına inanıyorum.
01:30Cumhurbaşkanlığı küliyesinde görüşmelerde Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmut ve Etiyopya Başbakanı Abi Ahmet vardı.
01:37Peki gerilimin nedeni neydi?
01:42Cumhurbaşkanı Erdoğan'a, hükümetine ve Türkiye halkına teşekkürlerimi sunuyorum.
01:47Etiyopya güvenli ve güvenilir erişim istemektedir.
01:50Denizlere bu bütün komşularımız için faydalı olacaktır.
02:00Etiyopya ve Somali ortak çıkarlara sahip iki komşu ülke olarak işbirliği yapıp refaha sahip olacak ülkelerdir.
02:07Türkiye'nin gayretlerine müteşekkiriz.
02:11Somali ve Etiyopya aslında Afrika boynuzunda kritik önemdeki iki ülke,
02:18özellikle Somali Aden Körfezi'ndeki geçiş bölgesinde,
02:22Kızıldeniz'e dolayısıyla Süveyş kanalı üzerinden geçen lojistiğe direkt etkide bulunabilecek öneme sahip.
02:28Dünya Deniz ticareti aslında buradan yürüyor.
02:31Küresel ticaretin %12'sinden fazlası buradan geçiyor.
02:36Son yıllarda Somaliland olarak ifade edilen,
02:40bugünkü Somali'nin kuzeyindeki bölgeyle ayrılık iddiası olan
02:47ve buradan bağımsızlık sürecine doğru hamleler yapan Somaliland'la bir anlaşma sürecine geldi.
02:54Ancak bu anlaşma süreci Somaliland bağımsız bir ülke olmadığı için
02:59herhangi bir ülke tarafından da tanınmadığından dolayı
03:02eğer böyle bir anlaşma yapılacak olursa bunun en öncül şartı
03:07Etiyopya'nın Somaliland'ı tanıması olarak planlanıyordu.
03:12Geçmişte korsan saldırılarının neden olduğu Aden Körfezi bölgesinde artık Somali yerel hükümeti etkili.
03:18Nedeni Türkiye.
03:19Ankara hem Somali'nin bölgedeki emperyalist destekli El Şebap terörüne karşı mücadelede büyük destek verdi
03:26hem de korsan saldırıları durdurmasında yardımcı oldu.
03:29Artık Somali'de Afrika'nın istikrarlı ülkeleri arasında olma yolunda.
03:33Kaldaki Somaliland'ın içerisindeki herkes belki bağımsızlıkla ilgili müşterek fikirleri var
03:42ancak Etiyopya'yla yapılan anlaşmaya sıcak bakmıyorlardı.
03:47Somali'den ayrılan bir Somaliland'ın bu defa Etiyopya'nın çok baskın bir etkisine gireceğinden endişe duydukları için
03:57Ara bulacak. Mısır'la Etiyopya arasında da Ronasans barajından dolayı bir sorun var.
04:02Türkiye'nin bu yönde diplomatik çalışmaları olduğu biliniyor. Daha etkili görecek.
04:06Artık Türkiye Akdeniz jeopolitikinde değil, Avrasya jeopolitikinde de daha aşağı ilerik Doğu Afrika'ya kadar etkin bir aktör olarak ortaya çıktı.
04:15Bu da Türkiye'nin dış politikadaki yeni bir perçeve, çerçevesi.
04:20Ve Etiyopya, Etiyopya'da aynı Somali gibi ülke içi terörizmle uğraşan bir ülke konumundaydı.
04:26Türkiye'nin desteği kritik anda geldi. Tigray gerillaları başkenti tehdit ettiği sırada Türk SİHA'ları devreye girdi.
04:33Şimdi Etiyopya da aynı şekilde Türkiye'ye minnet borcu duyan ülkelerden.
04:38Bu yüzden biz Türkiye olarak Somaliland'ın Somali'den ayrı olmasını hiçbir zaman tasvir etmedik.
04:46Ben Somali başlığını şöyle yorumluyorum. Kanun döneminde Osmanlı'dan sonra ilk defa diplomatik ve askeri olarak biz okyanusa, Hint okyanusuna açıldık.
04:54Bu da strateji öykü Türkiye'nin çok büyük bir kazanımı.
04:56Son olarak Somali başlığını şöyle bir örnek verebilirim. Afrika'da Türkiye'nin en fazla konuşulduğu ülke Somali'dir.
05:04İki ülke arasındaki krizin nedeni ise Somaliland. Somaliland bölgesi Somali'den ayrılmaya yönelik girişimlerde bulundu.
05:11Etiyopya'da Aden körfezine çıkmak için Somaliland ile işbirliğe adım attı.
05:16Kriz bundan çıktı. Sonrasında gerilim artınca Türkiye tarafların da isteğiyle devreye girdi.
05:22Afrika'daki büyük bir savaşı önledi.
05:24Türkiye'nin Afrika siyasetindeki açılımının geçmişteki 20 yılı aşan sürecin meyveleri olarak değerlendirilebilir ve gelecek için çok daha önemli hamlelere zemin hazırlayacak diye düşünüyorum.
05:39Şimdi sıra teknik görüşmelerde.
05:41Somali ve Etiyopya teknik heyetlerinin Türkiye'nin kolaylaştırıcılığında en geç 2025 yılı Şubat ayına kadar müzakerelere başlamasını ve bu müzakereleri 4 ay içinde tamamlamalarını öngörüyor.
05:53Ankara'nın tarafları uzlaştırması son dönemin en önemli uluslararası ara buluculuğu olarak görülüyor.
05:59Türkiye son dönemde uluslararası ilişkilerde Libya ve Karabağ gibi sorunların çözümünde de öncü rol üstlenmişti.
06:06Suriye'deki süreç ve Afrika'daki adımlarıyla birlikte en çok konuşulan ülkeler arasında.
Yorumlar