00:00Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, yüce
00:03meclisimizi şahsım ve bakanlığım adına saygıyla
00:07selamlıyorum. Dışişleri Bakanlığımızın iki bin yirmi
00:11beş mali bütçe tasarısının görüşülmesi vesilesiyle
00:14huzurunuzda bulunmaktan mutluluk duyuyorum. Benden önce
00:19kırk dokuz milletvekilimiz gün boyunca söz aldılar. Uzun bir
00:23gün oldu. Gün hala devam ediyor. Ben ııı ve arkadaşlarım ııı
00:27özellikle sahici ve rasyonel yapılan bütün eleştirilere not
00:31aldık. Sahici ve rasyonel eleştiri yapan bütün vekil
00:34arkadaşlarımıza da çok teşekkür ediyorum buradan. Değerli
00:37milletvekilleri dünya kapsamlığı baş döndürücü bir
00:41değişim ve dönüşüm döneminden geçmektedir. Teknolojideki
00:45atılımlar bu değişimi daha da hızlandırmaktadır. Devletlerin
00:50her alandaki politikalarında bu dönüşüm çağına ayak uydurma
00:53çabalarının izlerini görmekteyiz. Bugün uluslararası
00:57ilişkiler esasen yeni bir denge arayışındadır. Çevremize ve
01:02farklı coğrafyalarda es zamanlı yaşanan çatışma ve savaşlar
01:05iki bin yirmi dört yılında hız kesmeden devam etmiştir. Hasım
01:11ülke ve gruplar arasındaki siyasi, askeri ve ekonomik
01:14gerilim had safhadadır. Iki bin yirmi beş yılında da Orta
01:19Doğu, Rusya, Ukrayna ve Afrika'daki istikrarı bozucu
01:23sınamaların devam edeceğini söylemek mümkün. Bu durum
01:28karşısında ülkeler savunma sanayindeki yatırımlarını ve
01:32savunma işbirliklerini güçlendirmektedirler. Son on
01:35yıldır artmakta olan küresel savunma harcamaları iki bin
01:38yirmi üç sonu itibariyle iki nokta dört trilyon doları
01:42aşarak rekor seviyeye yükselmiştir. Bu artış eğiliminin
01:47sürmesi beklenmektedir. Amerika'da yirmi Ocak itibariyle
01:52Trump yönetimi iktidarı devralacak. Yeni yönetimin
01:57politikalarının birçok bölgede iz düşümünün olmasını
02:01bekliyoruz. Asya coğrafyasında Amerika Çin rekabetinin ve iki
02:07ülkeyi karşı karşıya getirebilecek durumların
02:09artabileceğini öngörmekteyiz. Çin'in küresel nüfuzunu
02:14artırma girişimleri batılı ülkeler tarafından malumunuz
02:19endişeyle karşılanmakta ve giderek aralarındaki ilişki
02:23rekabet ilişkisinden tehdit ilişkisine doğru evrilmekte.
02:28Öte yandan uluslararası ticaret jeopolitik gerilimlerin
02:32tedarik zincirleri üzerindeki etkilerin nedeniyle kritik bir
02:36dönemden geçmektedir. Yüksek gümrük tarifelerinin ve
02:40korumacı politikaların benimsenmesi ticaret
02:43savaşlarına ve daha fazla bloklaşmaya yol açacaktır. Diğer
02:48taraftan dünyadaki rekabet son yıllarda maalesef dünya
02:53yetmiyormuş gibi uzaya da taşınmış durumda. Çok taraflı
02:56platformlarda uzay çalışmalarında uzlaşı ve iş
03:01birliği zemini oluşturulmasında ciddi zorluklar yaşanmakta
03:05değerli vekiller. Aynı zamanda siber ortamdaki rekabet ve
03:11tehditlerde ülkeler için ciddi sınamalar haline gelmiştir.
03:16Günümüzde tüm bu uluslararası sınamalar iç içe geçmiş durumda
03:20aynı zamanda birbirlerini tetiklemektedirler. Bu durum
03:24söz konusu sınamaların bertaraf edilmesini daha da
03:29güçleştirmektedir. Bu sınamalara mukabele güçlü bir
03:33uluslararası yapılanma ve danışmayı gerektirmektedir.
03:35Ancak maalesef uluslararası sistem bu sınamalara cevap
03:40vermekten uzaktır. Uluslararası normlar sürekli bir aşınma
03:45halindedir. Bu nedenle iki bin yirmi beş yılı uluslararası
03:49alanda belirsizliklerle dolu bir dönem olacaktır. Değerli
03:54milletvekilleri kırılgan bir coğrafyanın merkezinde olan
03:58ülkemizin müreffeh bir geleceğe sahip olması ancak ve ancak bu
04:03risklerin önceden doğru bir şekilde tahlil edilmesi ve
04:06bunlarla etkin şekilde mücadelesiyle mümkündür. Bu
04:10nedenle Türkiye bir yandan küresel dönüşümleri yakından
04:13takip ederken bir yandan da milli çıkarları ve hedefleri
04:17doğrultusunda etkin, yönlendirici ve belirleyici bir
04:20dış politika izlemektedir. Dışişleri Bakanlığımız milli
04:25güvenlik sistemimizin temel bir unsurudur. Dolayısıyla
04:29bakanlığımız köklü diplomasi geleneğinden aldığı güçle
04:33ülkemize yönelik tehditleri bertaraf etmek için yılmadan
04:37çalışmaktadır. Türkiye iki yüz altmış bir dış temsilciliğiyle
04:42en geniş diplomatik ağa sahip üçüncü ülke durumundadır. Geniş
04:47diplomatik ağımız bize ön alıcı politikalar izleme ve
04:52muhataplarımız nezdinde güçlü girişimler yapma imkanı
04:55sağlamaktadır. Ülkemiz sahadaki güçlü mevcudiyetinin yanı sıra
05:00çok taraflı platformlarda da etkin politikalar yürütmektedir.
05:06Ülkemizin yoğun girişimleri neticesinde Avrupa Güvenlik ve
05:10İşbirliği Teşkilatı Genel Sekreterliği'ne Büyükelçi
05:13Feridun Sinirlioğlu seçilmiştir. Büyükelçi
05:17Sinirlioğlu'nun değişik coğrafyalardan farklı stratejik
05:20çıkarları temsil eden elli yedi ülkenin oydaşmasıyla seçilmiş
05:25olması ülkemizin saygınlığına ve yürüttüğü dış politikaya
05:31güvenin önemli bir yansımasıdır.
05:36Sayın milletvekilleri Suriye halkı ve Suriye sekiz Aralık
05:48itibariyle yeni bir döneme girmiştir. Suriye krizinin
05:53başladığı ilk günden itibaren on üç yıldır devletimiz bütün
05:57kurumlarıyla bu krizi çok yakından takip etmektedir.
06:01Malumunuz Suriye sadece Türkiye'nin komşusu olmakla
06:06kalmıyor. Diğer ülkelerinde komşusu ve aynı zamanda
06:09küresel ve bölgesel hegemonların menfaat arayışında
06:14olduğu, düzen kurduğu, oyun kurduğu bir bölge haline
06:18gelmiştir. Adeta bir matrişka gibi oyun içinde oyunun
06:23düzenlendiği, herkesin farklı stratejik hesaplarının
06:27yapıldığı, bu stratejik çıkarların kimin ne zaman
06:30nerede işine yarayacağının belirlenmediği belirsizliklerle
06:34dolu farklı oyunların oynandığı bir coğrafyada Türkiye'nin on
06:38üç yıldır yürüttüğü stratejik sabırla hikmetle büyük bir
06:43azimle dikkatle rikkatle ördüğü politika bugün itibariyle
06:48başka bir noktaya evrilmiştir.
06:52Serencağı'mı siz de biliyorsunuz ama küçük bir
06:59hatırlatmayla ifade edeyim. Iki bin on altıdan itibaren
07:03Türkiye Aslan'a süreciyle çatışmaların durdurmasını
07:06sağlamıştır. Malumunuz hem önceki görevimde hem şimdiki
07:09görevimde on üç yıldır krizin bütün aşamalarında, bütün
07:12boyutlarında, bütün muhataplarıyla beraber
07:15içerisinde oldum. Fakat rejim yaratılan zamandan ülkenin çok
07:21çözümü için istifade etmemiştir. Bakın iki bin on
07:25altıda savaş durduruldu. Muazzam bir zaman vardı. Bu
07:29zaman içerisinde rejim ve müttefikleri kendi halkına
07:34demokratik kuşatıcı bir anayasa, bir umut, iyi bir
07:38altyapı verebilirdi. En azından bunun için çalışma
07:41yapabilirdi. O da olmadı. Ben bunu nasıl yapabilirim diye
07:45bizimle konuşma masalarında bunu konuşabilirdi. Defalarca
07:50geldiğimiz anlar oldu. Hiçbirinde kendi halkını tehdit
07:54görme dışında başka bir yaklaşım görmedik. Bizim tek bir
07:58artımız vardı ülkeler olarak. Her zaman için niyetimiz net,
08:04samimi, metodumuzla şeffaftı.
08:12Gün geçtikçe devlet siyasi, ekonomik ve sosyal açıdan
08:16maalesef çöküşe doğru gitmişti. Özellikle son iki
08:20yılda olayı yakından takip eden arkadaşlar bilirler. Devlet
08:23bütün yapılarıyla iflas etmiş durumdaydı. Sadece ufak bir
08:27dokunuş bekliyordu. Cumhurbaşkanımız bunu gördüğü
08:30için geçen yıldan itibaren aradaki bütün mekanizmaları
08:35aslanından itibaren bürokratik düzeyde siyasi düzeyde kurulmuş
08:39ne kadar mekanizma varsa bunların hepsini bir kenara
08:42iterek kendisi direkt olaya müdahil oldu. Çünkü okuduğu
08:47raporlardan, yaptığı gözlemlerden olayın nereye
08:50gittiğini görüyordu. Ve kendisi en yüksek ağızdan en yüksek
08:54teklifi yaptı. Buna da karşılık alamadık. Ama bu onların
09:01karşı karşıya kaldığı sonu önlemedi maalesef. Halktan
09:06yükselen memnuniyetsizlik dalgası rejimin saldırılar
09:09nedeniyle yaşanan sivil kayıplarla birleşince Suriye
09:11rejimi tarihe karışmıştır. Sayın Cumhurbaşkanımızın
09:16Suriye'de yaklaşan süreci öngörerek ülkemizle diyaloğun
09:19başlatılması ve muhalefet ile ulusal uzlaşgının sağlanması
09:22çağrısında bulunmuştur. Ancak maalesef rejim Suriye halkı
09:26yerine kendi dar çıkarlarını düşünerek bu fırsatı
09:29değerlendirmemiştir. Suriye halkına her zaman her hal ve
09:36şartla elini uzatan Sayın Cumhurbaşkanımızın iradesiyle
09:39Türkiye olmuştur. Uluslararası toplumun Suriye halkını
09:43kaderiyle baş başa bıraktığı bir ortamda Türkiye tek başına
09:47Suriye halkının yanında durmaya devam etmiştir.
09:54Bundan sonraki süreçte de tüm desteğimizle bu
Yorumlar