00:00daha düşük seviyelere indirmektir. Bu çerçevede de
00:03sosyal harcamalarımızı arttırıyoruz. Iki bin yirmi
00:07dört yılında bir önceki yıl üç trilyon yedi yüz doksan dokuz
00:12buçuk milyar TL olan kamu sosyal harcamalarının yüzde
00:17yetmiş üç virgül dokuz artışla altı trilyon altı yüz beş virgül
00:22dört milyar TL seviyesine yükselmesi beklenmektedir.
00:26Dolayısıyla ııı ciddi bir artış oldu iki bin yirmi dörtte. Iki
00:31bin yirmi beşte ise yüzde otuz sekiz buçuk artışla sosyal
00:35harcamalarımızı dokuz trilyon yüz elli milyar liraya
00:39çıkarmayı öngörüyoruz. Sosyal alana insan odaklı bir
00:44yaklaşımla harcamalarımızı arttırmaya devam edeceğiz.
00:47Eğitim ve sağlık başta olmak üzere. Diğer taraftan istihdam
00:52politikalarımızla kadınlara, çocuklara, engellilere,
00:55yaşlılara dönük politikalarımızla, kırsal
00:58kesime yönelik politikalarımızla, yoksullukla
01:01mücadelemiz ve sosyal kalkınmayı sağlama çabamız
01:05devam ediyor. Daha bugün Cumhurbaşkanımız kabine sonrası
01:10yeni bir adımı paylaştı toplumumuzla. O da tip bir
01:14diyabete ilişkin yeni kararımız. Bunu da buradan
01:19tekrar etmek isterim. Tip bir diyabet hastalığıyla mücadele
01:23eden evlatlarımıza ve ailelerimize yönelik bir adım.
01:26Daha önce bilindiği gibi diyabet hastalarımızın glikoz
01:31takibi için gerekli cihazlar geri ödeme kapsamındaydı. Buna
01:35ilave olarak artık on sekiz yaş altındaki tip bir diyabet
01:40hastası evlatlarımız için sensörlü cilt altı glikoz izlem
01:46cihazlarını sosyal güvenlik kurumumuz tarafından geri ödeme
01:50kapsamını alıyoruz. Çocuklarımız ve aileleri için
01:53hayırlı uğurlu olsun diyorum. Yine daha bugün diğer bir karar
01:59ilan edildi. O da gençlerimize yönelik öğrencilerimizin lisans
02:04öğrencilerinin bursu iki binden üç bine yüksek lisans
02:08öğrencilerimizin bursu dört bin liradan altı bin liraya doktor
02:12öğrencilerimizin bursu ise altı bin liradan dokuz bin liraya
02:16yükseltildi. Bu daha hayırlı uğurlu olsun diyorum. Sosyal
02:21alana ilişkin bütün bu çabalarımız devam edecektir.
02:24Asgari ücretle ilgili yine çeşitli değerlendirmeler
02:28yapıldı. SSK sigortalarının yüzde kırk ikisi asgari ücretten
02:34bildirilmekle birlikte fiiliyatta ilave verilen
02:38ücretler nedeniyle gerçekte bundan daha düşük bir oran
02:42olduğunu tahmin ediyoruz. Burada kayıt dışılığın iki boyutu
02:46var değerli arkadaşlar. Bir tanesi tam kayıt dışılık,
02:50diğeri de eksik kayıtlılık dediğimiz hadise. Dolayısıyla
02:54asgari ücret prime de esas bir ücret olduğu için bu alanda
02:58maalesef eksik kayıtlılık hadisesiyle de
03:01karşılaşıyoruz. Bu kadar yüzde kırk iki midir asgari ücret
03:05alanlar? Olmadığını tahmin ediyoruz ama bunun tabii
03:09ölçümlemesi ayrıca yapılmak durumunda. Iktidarlarımız
03:13döneminde çalışan ve emekliler hiçbir zaman enflasyona
03:17ezdirilmemiştir. Iki bin iki Aralık iki bin yirmi dört
03:20Temmuz dönemini esas alırsak asgari ücrette real olarak
03:25yüzde iki yüz altmış sekiz artış yapılmış. En düşük SSK
03:29emekli aylığı real olarak yüzde yüz on bir artmış. En düşük
03:34bağ kur tarım emekli aylığı real olarak yüzde altı yüz elli
03:39altı artmış. En düşük bağ kur esnaf emekli aylığı real
03:43olarak yüzde iki yüz otuz iki artmıştır. Dolar ve Euro bazında
03:47da asgari ücretten bahseden değerli temsilciler oldu.
03:51Burada da rakamları sizinle paylaşmak isterim. Dolar
03:56olarak iki bin iki yılında asgari ücret yüz on dört
04:01dolarmış. Bugün iki bin yirmi dört yılına geldiğimizde bu
04:06beş yüz on iki dolara çıkmış durumda. Bu ele geçen para
04:11anlamında işverene maliyeti olarak bakarsanız yedi yüz
04:14doların üzerinde. Ama işçinin eline geçen olarak baktığınızda
04:19dolar bazında asgari ücret artışı yüzde üç yüz kırk yedi
04:24seviyesindedir. Sen de altın ya. Yine dolar ya. Sen de
04:28altın ya. TL olarak baktığınızda yüzde iki yüz kırk
04:32beş artış. Avro olarak baktığınızda yüzde iki yüz
04:36doksan dört artış. Avroyu da söyleyeyim. Iki bin iki yılında
04:39yüz yirmi iki avroymuş asgari ücret. Bu yıl dört yüz yetmiş
04:44dokuz avro. Seviyesine gelmiş durumda. Tabii şu anda bir
04:48müzakere süreci var. Kamu, işçi kesimi ve işletmeler burada bir
04:55denge mutlaka bulunacaktır diye inanıyorum. Bir taraftan
04:58çalışanlarımızın talepleri var. Bir taraftan da küçük işletmeler,
05:03emek yoğun işletmeler başta olmak üzere. Esnafımız yanında
05:07küçük büyükler bundan çok etkilenmiyor doğrusu. Daha çok
05:11küçük işletmeler, emek yoğun işletmeler etkileniyor. Bu
05:15işletmelerin ayakta kalmasını sağlayacak ama çalışanlarımızın
05:20da taleplerini karşılayacak bir yaklaşımın burada mutlaka
05:26gözetileceğini düşünüyorum. Bunun sonuçlarını göreceğiz. Bu
05:31kamuda çalışanlar olarak bakarsanız kamuda asgari ücretle
05:34çalışan zaten kalmadı. Çok ciddi anlamda ücretler artmış
05:40durumda. Özel sektörle ilgili işletmelerle ilgili bir
05:43ücretten bahsediyoruz. Işletmelerimizin
05:46sürdürülebilirliğini sağlayan, kayıt dışılığı teşvik etmeyen,
05:50rekabet gücümüzü koruyan ama aynı zamanda sosyal talepleri
05:54karşılayan bir yaklaşımın bu çerçevede gözetileceğini ifade
05:58etmek istiyorum. Vergilerle ilgili değerlendirmeler oldu.
06:03Türkiye'de vergi yükü uluslararası alana göre yüksek
06:07midir, değil midir? Hani Halep oradaysa Arşın burada diye bir
06:10söz var. Rakamsa olarak bakmamız lazım. Iki bin yirmi iki
06:15verilerine göre vergi yükümüz yüzde yirmi virgül dokuzdur.
06:20Yani milli gelirimizin yüzde yirmi birine yakın bir seviyede.
06:24Aynı dönemde OECD'de bu yük yüzde otuz dört, AB
06:29ülkelerinde yüzde kırk bir virgül iki. Yani bizde vergi
06:33oranları çok yüksek argümanı bu mukayeseyle baktığınızda çok
06:37da geçerli değil. Bu çerçevede iki bin yirmi üç yılı vergi
06:41yükümüz ise yüzde yirmi üç virgül beş seviyesine gelmiş
06:45durumda. OECD ülkeleri içinde en düşük vergi yüküne sahip
06:50beşinci ülke konumundayız. Tabii ki önümüzdeki dönem
06:54vergilerle ilgili temel yaklaşımımız burada muhalefet
06:58partilerinden arkadaşlarımız da ifade ettiler. Ona biz de
07:02katılıyoruz. Olabildiğince doğrudan vergilerin payını
07:05arttırma, dolaylı vergilerin payını düşürme. Bu sosyal
07:09dengeler açısından önemli ve bu çerçevede de çok sayıda adım
07:14atmış durumdayız. Önümüzdeki dönemlerde bunun etkilerini
07:17hep birlikte göreceğiz. Kurumlar vergisini oranını
07:21meclisimizin kararıyla beş puan arttırdık biliyorsunuz. Artık
07:26genel oranımız yüzde yirmi beş. Bankacılık finans kesimi için
07:30oranı otuza yükselttik. Ihracatçı imalatçı
07:35şirketlerimiz için yüzde yirmi olarak tayin ettik. En son
07:39yaptığımız bazı düzenlemelerle de koy projelerinde kamu özel
07:44işbirliği projelerinde de yüzde otuza bu vergiyi yükseltmiş
07:49olduk. Diğer taraftan şirketlerin vergi matrağını
07:53azaltan bazı kalemlerde kısıtlamalara gittik. Kurumlar
07:58vergisinde bazı indirim ve istisnaları kaldırdık veya
08:01sınırlandırdık. Şirketlerin taşınmaz satış kazancı
08:05istisnasını kaldırdık. Şirketlerin yatırım fonlarından
08:09elde ettikleri kazançlara uygulanan kurumlar vergisi
08:12istisnasını kaldırdık. Kur korumalı mevduat ve katılma
08:16hesaplarından elde edilen gelirlere uygulanan kurumlar
08:20vergisi istisnasını bitirdik. Bu hesaplardan elde edilen faiz
08:25ve kar paylarında sıfır olarak uygulanan vergi kesintisi
08:29oranlarını yükselttik. Diğer yandan çok uluslu firmalar için
08:33yüzde on beş asgari kurumlar vergisi şartını getirdik.
08:37Içerideki firmalarımız için de yüzde on minimum kurumlar
08:41vergisi kuralını getirdik. Bunlar önemli adımlar diye
08:46düşünüyorum. Vergi harcamalarımızdan bahseden
08:50arkadaşlarımız oldu. Üç trilyon üzerinde vergi harcamanız var.
08:54Bunların hepsi de sanki özel sektöre işletmelere gidiyormuş
08:59gibi bir izlerim oluşturduğu arkadaşlarımızın ifadeleri
09:03sermayeye bunları aktarıyorsunuz şeklinde bir ifadeler oldu.
09:07Böyle değil değerli arkadaşlar. Iki bin yirmi beş yılı için
09:10vergi gelirlerimizin yüzde yirmi yedisine tekabül eden üç
09:15trilyon beş milyar lira vergi harcaması hesaplamış durumdayız.
09:19Bunlar nereye gidiyor? Kabaca dağılımını sizlerle paylaşmak
09:24isterim. Bunların beş yüz otuz altı vürgül bir milyar lirası
09:28yatırımların teşvik edilmesi için kullanılıyor. Iş gücü
09:33piyasasının geliştirilmesi ve istihdamın teşvik edilmesi için
09:37sekiz yüz yetmiş altı vürgül sekiz milyar lira vergi
09:41istisnamız var. Eğitim, sağlık ve sosyal amaçlı işler için
09:45engelliler, yaşlılar, emekliler, şehit dur ve yetimler için iki
09:51yüz elli dokuz vürgül iki milyar lira ayırıyor. ARG ve
09:55yenilik tasarım faaliyetlerinin teşvik edilmesi için yüz kırk
09:58yedi vürgül üç milyar
Yorumlar