00:00Işte
00:24HIV virüsü, ııı insan iminiyetmezlik virüsü olarak
00:271980 yılında ııı tanımlandı. Iıı ve bağışıklık sistemini
00:32baskılayarak kişilerin eğer tedavi almadıkları takdirde
00:36ilerleyen ııı ciddi enfeksiyon tablolarıyla seyreden AIDS
00:39tablosuna ilerlemesine neden olmakta. Dünya çapında ııı
00:44tanımlandığı günden itibaren seksen sekiz milyon kişi ııı
00:47HIV'le enfekte olduğu biliniyor ve bunların kırk iki milyonun
00:50da ııı HIV ilişkili nedenlerden kaybedildiğini biliyoruz. Iıı
00:54yeni gelişmekte olan tedavi seçenekleri ve farkındalıkla
00:58aslında ııı dünya genelinde yeni vakalar gelişmekte olan
01:02ülkelerde azalma eğiliminde. Iıı ancak tedaviye ulaşamayan
01:05ülkeler ve henüz farkındalığı gelişmeyen ülkelerde maalesef
01:09yeni vaka sayıları hızla artmakta. Iıı ülkemizde de ııı
01:13HIV'le ııı yeni tanı alan ııı hasta sayısı maalesef gün
01:18geçtikçe artmakta. Iıı Sağlık Bakanlığı'nın verilerine göre
01:22kırk beş bin ııı HIV'le yaşayan birey mevcut ülkemizde.
01:25Iıı ve özellikle son dönemlerde yirmi beş, otuz beş yaş arası
01:29grupta. Iıı maalesef yeni tanı oranımız çok yüksek. Iıı
01:34ayrıca on beş, on dokuz yaş grubu adalosanlarda da ciddi
01:37bir artış son dönemlerde mevcut ve ııı bu durum açıkçası
01:42gençlerimizin sağlıklı cinsel yaşam bilgisine edinememesi ııı
01:46veya madde kullanımındaki artışla açıklanabiliyor. Iıı her
01:50ne kadar tedaviler ııı gayet başarılı durumda olsa da şu an
01:54dünya genelinde ııı her dakikada bir kişinin ııı HIV'e
01:59bağlı nedenlerden hayatını kaybettiği tahmin edilmekte. Iıı
02:02önemli olan aslında HIV'de ııı hastalıktan çekinmek ya da
02:08korkmak değil nasıl bulaştığını ve nasıl önlemler alınabileceğinin
02:12farkında olmak. HIV kan ve ııı doku sıvılarıyla bulaşabilen
02:16özellikle cinsel temasla korunmasız cinsel temasla ııı
02:20bulaşma oranı yüksek bir virüs. Aynı zamanda steril
02:23şartlarda yapılmayan piercing dövme gibi uygulamalarla tek
02:28kullanımlık olmayan materyallerin kullanılması
02:30sonucunda da bulaşabiliyor. Iıı ancak bilmemiz gereken HIV'in
02:34nasıl bulaşmadığı da aynı zamanda. HIV dokunmakla,
02:37sarılmakla, sosyal ilişkilerle, aynı ortamda bulunmakla,
02:40solunum yoluyla bulaşmaz. Iıı ortak tuvalet kullanımı, ortak
02:45havuz kullanımı ııı ya da sivrisinek ısırması da HIV'in
02:48bulaşmasına neden olmaz? HIV ilk bulaştığında kişiler ııı
02:53ilk dönemlerde ilk birkaç hafta içerisinde ateş yüksekliği,
02:57döküntü, ııı boyunda ağrılığı, bezeler gibi bulgular
03:01gösterebilirler. Ancak sonrasında eğer bu dönemde
03:04kişi şüphelenip de test yaptırmazsa eğer tamamen
03:07bulgular kaybolur ve yıllarca hiçbir bulgu vermeden ııı HIV
03:12virüsü kişinin vücudunda çoğalmaya ve bağışıklık
03:14sistemini etkilemeye devam eder. Iıı ve sonrasında uzun
03:18zaman sonrasında ki biz bu yüzden bulaş zamanının ne
03:21zaman olduğunu bilemediğimiz noktada kişinin bağışıklık
03:24sistemi baskılandığı için ııı zatüre ya da ııı normal
03:29yetişkinlerde görülmeyen ııı rahatsızlıklar, enfeksiyonlar,
03:33bulgularla, cilt döküntüleriyle ııı bizlere
03:36başvurabilirler. Iıı şu an için ııı Türkiye'de geri ödeme
03:40kapsamında tedavisi ve etkin tedavileri mevcut. Ama önemli
03:44olan kişinin farkında olup şüpheli bir teması söz konusu
03:47olduğunda test yaptırması ııı bu testleri ııı zaten şu an
03:52için birinci basamak aile kimlikleri dahil ııı tüm
03:55hastanelerde ücretsiz olarak yaptırabiliyorlar. Ve test
03:59sonrasında da eğer tanı alındığı takdirde ııı düzenli
04:03kontroller, düzenli tedavi altında olduğu süreçte kişinin
04:07viral yükü saptanamaz seviyeye geldiğinde artık bulaştırmaz
04:11olarak kabul ediliyor. Ve bu kişiler evlenebiliyor,
04:14sağlıklı çocuk sahibi olabiliyor ve kendi ııı benzer
04:17hifle yaşamayan bireyler kadar güzel uzun bir ııı ömür
04:21sürebiliyorlar. Bugünün aslında burada bizim standımızda da
04:25amacı toplumumuzu bu konuda farkındalığa sevk etmek ve
04:29şüpheli bir durumda test yaptırmalarını sağlamak ya dahi
04:32bile yaşayan bir bireyle karşılaşıldığı takdirde bunun
04:36ııı herhangi bir kronik enfeksiyon hastalığı şeklinde
04:39değerlendirerek bu kişilerin toplumdan ayrıştırılmamasını
04:42sağlama bilincini vermeye çalışıyoruz. Bulaşıcı
04:45hastalıklara ııı sahip hastalarla biz çalışıyoruz. Eee
04:49bu hastalarla çalışırken en büyük korkumuz bizlere de
04:52bulaşması. Bu konuda nelere dikkat etmeliyiz? Özellikle
04:55HIV, hepatit bu gibi konularda nelere dikkat etmeliyiz? Yani
05:00solunum yoluyla bulaşan hastalıklarımız var. Temasla
05:02bulaşan bulaşıcı hastalıklarımız var. Bize en
05:05çok korkutanlardan bir tanesi de HIV ve hepatit. Nelere
05:08dikkat etmeliyiz? Biz sağlık çalışanı olarak, hemşire olarak
05:10bakım verirken. Eee gerçekten sağlık çalışanlarının büyük
05:14kaygısı, bulaşıcı hastalığı olan bildikleri hastalara eee
05:18karşı bakım vermek. Eee ancak şöyle düşünmek lazım. Eee
05:22herkesin aslında bir bulaşıcı hastalığı varmış gibi sağlık
05:26hizmeti verirken dikkatli olmamız gerekiyor. Eee ama
05:29dediğiniz gibi özellikle HIV ve hepatit hastalarında kan yoluyla
05:33bulaş söz konusu olduğu için ve hemşirelerimiz bu hastalardan
05:37kan alıyor, damar yolu açıyor, direkt temas halinde olduğu için
05:41daha bir tedirgin oluyorsunuz. Eee bu noktada aslında normal
05:45insanlara yaklaştığımız gibi sadece koruyucu bir eldiven ve
05:49dikkatli bir şekilde eee damar yolunu açmak, iğne, işte eee
05:54kan alma durumunu gerçekleştirmek yeterli. Eee en
05:58büyük yaralanmalar eee iğne, enjektör kapağını kapatırken
06:02meydana geliyor. Ve biz verdiğimiz eğitimlerde de
06:05sizlerle zaten bunu konuşuyoruz. Kapağı elimize
06:07almadan bulunduğu yerde ııı takacak şekilde kapatmakta fayda
06:13var. Eee bunun dışında mesela hastanın ııı dışkısı, idrarı,
06:17kusması söz konusu olabilir. Bu noktada da mutlaka eldiven
06:21kullanmamız gerekiyor. Eee bunun dışında kan ııı temasında
06:26aslında ııı solunum yoluyla bulaşmadığı için hepatit gibi
06:31hastalıklar maskeye de ııı başka bir önleme gerek yok. Ancak
06:34işlem yaparken ııı ya da bu işte kusma, çok fazla öksürme
06:40salgıların açık olduğu dönemlerde dışarıya yayıldığı
06:43dönemlerde maske kullanımı sıçrama riskine karşı maske
06:47kullanımı önemli. Bir de hocam aklıma gelmişken şunu sormak
06:50istiyorum. Eee oldu ya hastaya bakım verirken eee temasa maruz
06:54kaldık. Eee bu gibi durumlarda nasıl bir önlem almalıyız? Nasıl
06:58bir yol izlemeliyiz sağlık çalışanı olarak? Eee şimdi
07:01şöyle dediğiniz gibi mesela hastadan kan aldığınız enjektör
07:05elinize batabilir. Ameliyathanede bistüri ya da
07:07kesici aletle yaralanabilirsiniz. Ya da
07:10herhangi bir salgısı yüzünüze, gözünüze sıçrayabilir. Bu
07:14noktada yapacağımız ilk şey ııı yaralanan yeri ya da yüzümüzü
07:17gözümüzü mukozal yüzeylerimizi bol suyla tahliş etmeden hızlıca
07:22yıkamak. Akan suyun altında güzel bir şekilde yıkayıp
07:26dezenfektanla ellerimizi dezenfekte edebiliriz. Ve
07:29sonrasında mutlaka hastanın bilgilerine erişmemiz gerekiyor.
07:32Ulaşıcı hastalığını biliyorsak da bilmiyorsak da mutlaka
07:36yaralanmadan sonra takip amaçlı hastanın bilgilerine
07:39erişmemiz gerekiyor.
