00:00Burada bu müstesna mekanda çok önemli bir amaç için toplandık.
00:17Her şeyden önce medyada üretilen bilgi, haber ve
00:22eserlerin bu bilgi haber ve eserlerin arkasındaki fikir
00:27işçilerin haklarını, hukuklarını korumak amacıyla
00:30bir araya geldik. Amacımız çok açık ve net. Muhabirlerin,
00:36gazetecilerin, basın emekçilerinin büyük emek ve
00:40özveriyle hazırladıkları özgün içeriklerin bedeli ödenmeden
00:44ticari amaçlarla kullanılmasının önüne geçmek.
00:49Gençlerin ürettiği içeriklerin bedelsizce kullanımıyla oluşan
00:54haksız rekabeti ortadan kaldırmak ve bu doğrultuda bir
00:59an önce basın haber içeriklerinin, telifinin
01:02korunması için gerekli yasal altyapı çalışmalarının hayata
01:08geçirilmesi için gerekli ortamın hazırlanmasına katkıda
01:11bulunmak. Bu üç amaç çerçevesinde esas itibariyle bu
01:17sempozyum düzenleniyor. Haber üretimi bir yandan muhabirin
01:23emeğine araştırma, soyutlama ve analizine öte yandan da yayın
01:31kuruluşunun editorial tercihine, çabasına, cesaretine,
01:35imkanına ve kabiliyetine muhtaçtır. Gerçek haber
01:39üretimi zahmetli bir iştir. Gerçek haber üretimi maliyetli
01:43bir iştir. Emek isteyen çetrefilli bir iştir. Pandemi
01:48döneminde yaptığı gazetecilik yine Rusya, Ukrayna savaşı
01:53esnasında sergilediği habercilik performansı yahut
01:58yedi Ekim iki bin yirmi üç tarihinden bu yana İsrail'in
02:05Gazze'de soykırım uyguladığı dönemden bu yana Gazze'de
02:10verdiği hakikat mücadelesi yalın bir olgusal deri
02:16paylaşım etkinliği olarak ele alınamaz. Alınmamalıdır.
02:19Sahadan emek verilerek ter dökülerek yeri geldiğinde canı
02:26pahasına derlenen bilgilerle yoğrulan haberlerin haber
02:32metinlerinin olgusal bağlamı gerekçe gösterilerek telif
02:37haklarından mahrum bırakılamaz. Çok açık ve net bir şekilde
02:42vurgulamak istiyorum ki haber metni mutlak surette telif
02:47hakkı kapsamına alınarak korunması gereken bir eserdir.
02:49Bu analog medya dönemi içinde geçerlidir. Dijital medya
02:54dönemi içinde geçerlidir. Hatta ve hatta içinde bulunduğumuz
02:57şu dijital medya iletişim ekosistemi içerisinde haberin
03:01telif hakkıyla korunması meselesi analog medya
03:04döneminden çok daha önemli, çok daha acil bir hal almıştır.
03:09Zira bugün orijinal haber içeriklerinin izinsiz şekilde
03:12kullanımı kolaylıkla ve hızla dolaşıma sokulması habercilik
03:20açısından çok temel bir meseledir. Bu durum orijinal
03:24içerik üreten medya kuruluşlarının gelirlerinin
03:27azalmasına dolayısıyla medyamızın iş modeline de zarar
03:31vermektedir. Ne yazık ki batılı dijital medya şirketleri, sosyal
03:39medya platformları, teknoloji devleri bu durumdan haksız
03:43kazanç elde etmekte dahası açık ve net bir şekilde medya
03:48sektöründe haksız rekabet ortamı oluşturmaktadır. Bu
03:53gidişe bir dur dönmesi gerektiği açıktır. Bizler her
03:58platformda dilimiz döndüğünce şu gerçeği dile getirmeye
04:02çalışıyoruz. Bugün insanlık küresel düzlemde bir adalet
04:07sorunuyla pençeleşmektedir ve bu adalet krizini derinleştiren
04:12başlıca dinamiklerden biri de bütün dünyanın muhatap olduğu
04:15medya emperyalizmi ve dijital faşizmdir. Batılı medya
04:22şirketleri küresel adaletsizliği yaymakta ve
04:26kurumsallaştırmaktadır. Tam da bu nedenle toplum arası
04:30iletişim asimetrik şekilde ceryan etmekte eşitler arası
04:34bir ilişki olarak karşımıza çıkmamaktadır. Sözünü ettiğimiz
04:38batılı medya şirketleri sosyal medya platformları orijinal haber
04:43içerikleri başta olmak üzere dünya üzerindeki bilgi
04:46kaynaklarını sömürmekte bu içerikleri istedikleri
04:50formatlarda dağıtarak büyük gelirler elde etmektedir.
04:53Malumlarınız Türkiye'de haberciliği de için alacak
04:58şekilde tehlif hakları bin dokuz yüz elli iki yılında
05:01yürürlüğe giren beş bin sekiz yüz kırk altı sayılı fikir ve
05:05sanat eserleri kanunu kapsamında korunmaktadır. Yetmiş
05:10iki yıl önce yapılmış bir yasadan bahsediyoruz. Hakikatin
05:15gerçek haberin korunması kadar haberciliğin geleceği açısından
05:20da bu kanunun bir an önce güncellenmesi daha doğru bir
05:24deyişle modern bir dijital tehlif yasasının yürürlüğe
05:28girmesi elzemdir olmazsa olmazdır. Ülkemizde hali
05:33hazırda dijitalleşen medya sektöründe faaliyet gösteren
05:36yayıncıların bu faaliyetleri karşılığında gelir elde
05:40etmesine imkan tanıyacak Avrupa Birliği Müftesavatı'na da
05:43uyumlu şekilde tehlif haklarını düzenleyecek bir yasa yapılması
05:46malumunuz gündemde. Söz konusu düzenleme için teknik
05:50çalışmalar Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Kültür ve
05:54Turizm Bakanlığı, Anadolu Ajansı, Rekabet Kurumu ve
05:57Basın İlan Kurumu gibi paydaşların katkılarıyla
06:01sürdürülüyor. Umudumuz olur ki Yüce Meclisimizin gündemine bu
06:06çalışmalar çok hızlı bir şekilde girer ve dijital tehlif
06:10yasası bu bağlamda hayata geçer ve sözünü ettiğimiz bu süreçte
06:16emek hırsızlığının da önüne geçinir. Haber içeriklerinin
06:22tehlifinin korunması için gereken adımların atılması her
06:25şeyden önce gerçek haberliciliğin gelişmesine
06:28kökleşmesine ve gazetecilik mesleğinin yine tahkim
06:34olunmasına, güçlenmesine hizmet edecektir. Medya
06:38kuruluşlarımızın haber ajanslarımızın batılı sosyal
06:41medya şirketleri tarafından sömürmesi böylelikle sona
06:46erecektir. Evet, bunu açık ve net bir şekilde söylememiz
06:49lazım. Karşımızda bir sömürü var ve bu sömürüyü
06:54gerçekleştirenler batılı sosyal medya platformları büyük
07:00teknoloji şirketleridir. Sömürülense bizim haber
07:05ajanslarımızdır. Bizim gerçek haber üreten medya
07:10kuruluşlarımızdır. Eğer bu bağlamda tehlif hakları haberin
07:17tehlif hakları korunursa bu takdirde bu aynı zamanda medyada
07:22etik davranış kodlarının daha da güçlenmesine hizmet
07:26edecektir. Ve dahası her bir vatandaşımızın, toplumumuzun,
07:31devletimizin, ülkemizin verdiği yalan haberle dezenformasyonla
07:36mücadele sürecinde de önemli bir kazanım elde edilmiş
07:40olacaktır. Toplumsal, siyasi, askeri ve teknolojik
07:44gelişmeler elbette yeni hukuki düzenlemeleri mümkün kılar. Bu
07:48tarih boyunca böyle olmuştur. Içinde bulunduğumuz çağda da
07:53baş döndürücü bir hızla ilerleyen teknolojik dönüşüm
07:57medyamızı, iletişim dünyamızı yeniden şekillendiriyor. Bunlar
08:01gözlerimizin önünde cereyan ediyor. Dijital çağın
08:04getirdiği yenilikler iletişim dünyasında köklü değişikliklere
08:08yol açıyor. Medyanın yapısı da işleyişi de radikal bir şekilde
08:13dönüşüyor. Bu dönüşümün en önemli birleşenlerinden biri de
08:18kuşkusuz yapay zeka. Yapay zekanın medya üzerinde oynadığı
08:22etkin rol bugün itibariyle bilgi erişimden içerik üretimine
08:27kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Günümüzde yapay zeka
08:32haberlerin otomatikleştirilmesi içeriklerin kişitelleştirilmesi
08:37hatta hedef kitlere yönelik reklamların belirlenmesi gibi
08:41birçok alanda kullanılıyor. Ancak bu teknolojinin etkileri
08:45sadece iş süreçlerini kolaylaştırmakla kalmıyor.
08:51Karşımızda yeni imkanlar kadar yeni riskler, yeni meydan
08:57okumalar, yeni tehditler de var. Evet yapay zeka araçları bir
09:01yandan verimlilik sağlıyor, zaman tasarrufu sağlıyor,
09:04maliyet, pazarlama ve yenilikçi reklam gibi pazarları
09:10geliştiriyor. Bu bağlamda imkanlar ve fırsatlar sunuyor.
09:13Fakat diğer taraftan mahremiyet, gözetim ve
09:17dezenformasyon gibi risk ve meydan okumaları da
09:21beraberinde getiriyor. Biz yapay zeka teknolojilerine bu
09:28farkındalıkla tabiri caizse ihtiyatlı bir iyimserlikle
09:33yaklaşıyoruz ve özellikle şunun altını çiziyoruz. Esas olan
09:38yapay zekanın hakikat namına kullanılmasıdır. Bizim
09:44gayretimiz bu yöndedir. Yapay zeka ile evrime uğrayan yeni
09:48medya düzenindeki en önemli risk tıklama odaklı haber
09:52metinlerinin birer referansa dönüşmesi ve özgün metinler
09:57yerine sansasyon içerik
Yorumlar