00:00Kırmızı toz biber
00:02Kırmızı toz biber
00:04Kırmızı toz biber
00:06Kırmızı toz biber
00:08Kırmızı toz biber
00:10Kırmızı toz biber
00:12Kırmızı toz biber
00:14Kırmızı toz biber
00:16Kırmızı toz biber
00:18Kırmızı toz biber
00:20Kırmızı toz biber
00:22Kırmızı toz biber
00:24Kırmızı toz biber
00:26Kırmızı toz biber
00:28Kırmızı toz biber
00:30Kırmızı toz biber
00:32Kırmızı toz biber
00:34Kırmızı toz biber
00:36Kırmızı toz biber
00:38Kırmızı toz biber
00:40Kırmızı toz biber
00:42Kırmızı toz biber
00:44Kırmızı toz biber
00:46Kırmızı toz biber
00:48Kırmızı toz biber
00:50Kırmızı toz biber
00:52Kırmızı toz biber
00:54Kırmızı toz biber
00:56Kırmızı toz biber
00:58Kırmızı toz biber
01:00Kırmızı toz biber
01:02Kırmızı toz biber
01:04Kırmızı toz biber
01:06Kırmızı toz biber
01:08Kırmızı toz biber
01:10Kırmızı toz biber
01:12Kırmızı toz biber
01:14Kırmızı toz biber
01:16Kırmızı toz biber
01:18Kırmızı toz biber
01:20Kırmızı toz biber
01:22Kırmızı toz biber
01:24Kırmızı toz biber
01:26Kırmızı toz biber
01:28Kırmızı toz biber
01:30Kırmızı toz biber
01:32Kırmızı toz biber
01:34Kırmızı toz biber
01:36Kırmızı toz biber
01:38Kırmızı toz biber
01:40Kırmızı toz biber
01:42Kırmızı toz biber
01:44Kırmızı toz biber
01:46Kırmızı toz biber
01:48Kırmızı toz biber
01:50Kırmızı toz biber
01:52Kırmızı toz biber
01:54Kırmızı toz biber
01:56Kırmızı toz biber
01:58Kırmızı toz biber
02:00Kırmızı toz biber
02:02Kırmızı toz biber
02:04Kırmızı toz biber
02:06Kırmızı toz biber
02:08Kırmızı toz biber
02:10Kırmızı toz biber
02:12Kırmızı toz biber
02:14Kırmızı toz biber
02:16Kırmızı toz biber
02:18Kırmızı toz biber
02:20Kırmızı toz biber
02:22Kırmızı toz biber
02:3619 yüzyılda
02:38iki kere toplanmış Amasya'dan
02:40Bu lahle türü
02:42Tülipo-Siprengeri
02:44Ama daha sonra yapılan çalışmalarda
02:46Rastlanmadığı araziden
02:48bir türlü. Eee adını daha sonra iki bin on ikide yaptığımız
02:50resimli Türkiye Florası çalışmaları kapsamında yitik
02:53leğele koyduk o sebepten dolayı. Doğada nesli tükendiği
02:56için. Orada yaşamaya devam ediyordu Avrupa'daki botanik
02:58bahçelerinde. Eee oradaki eee kardeş bahçelerimizden eee
03:02tohumlar alarak eee İstanbul'da Nezahat Gölge Botanik Bahçesi'nde
03:06tekrardan üretimine başladık. Eee bizim beş sene önce eee
03:09diktiğimiz tohumlar bu sene ilk defa çiçek verecek hale
03:13geldiler. İstanbul'da ve o beş yıllık süre boyunca da her
03:16yıl eee tohum ekmeye devam ettik. Eee farklı habitatlara
03:19tohumu ekerek hangisine daha iyi gelişim gösterecek? Onu eee
03:22ölçmeye çalışacağız. Beş beş yıllık bir süreç boyunca eee
03:25çimlenmelerini gözeceğiz, her yıl gelişimini gözeceğiz. Diğer
03:28bitkilerle rekabetini ölçeceğiz alandaki. Eee ve hangi alanda
03:32daha iyi gelişim gösterirse eee elde ettiğimiz soğanları o
03:35beş yılın sonunda eee o ortamlara daha fazla yayarak
03:38eee amaçlarla kavuşturulmuş olacağız inşallah. Eee doğasına
03:41kavuşturmak apayrı bir eee keyif. Yüz otuz iki yıldır eee
03:45yok ortada bilinmiyor ve Amasya'yı ilk defa kavuşturulmuş
03:48olduk. Bu bizim için eee ayrı bir keyif. Ekip arkadaşlarımla
03:51beraber geldik. Eee Nezahat Gökik Botanik Bahçesi ve eee
03:55Hami Kuruluşumuz Ali Nihat Gökik Vakfı olarak eee bu
03:58projeyi yani bu bitkiyi tekrardan Türkiye kazandırmış
04:01olmaktan büyük mutluluk duyuyoruz. Toplamda kırk beş
04:04bin adet tohumu toprakla buluşturuyoruz. Bu tohumlar
04:07dört yıl süresince müdahale edilmeksizin kendiliğinden
04:11gelişecekler, yapraklanacaklar, batacaklar, yeniden
04:14yapraklanacaklar ve dört yıl sonrasında tamamının
04:17çiçekleneceğini düşünüyoruz. Bu şekliyle olursa sanıyorum dört
04:21yıl sonra Amasya Lalesi çiçek açmış olacak. Amasya il
04:24sınırları içerisinde diyorum. Son otuz yıldır bir ııı bilim
04:28adamı olarak dağlarda gittiğimiz bütün arazilerde
04:31itik laleyi ısrarlarla aradık. Ancak bir türlü bulamadık.
04:34Iki bin on iki yılında yayınlanan Türkiye bitkileri
04:37listesinde kapak fotoğrafı hem ön hem arka kapak. Eee bu kadar
04:41önemli olmasaydı herhalde oraya da kapak fotoğrafı
04:43olmazdı. Amasya Lalesi eee geç çiçekleniyor. Yani bahçe
04:48bitkisi olarak da kullanılmaya son derece müsait. Gölge
04:50ortamlarında da yetişebiliyor. Eee bunun yanında çok
04:53gösterişli kırmızı çiçekleri var. Boyu kırk santim eee
04:57civarında o anlamda da diğer lalelerden eee farklı
05:01özellikleri var. Eee yaprak tepelleri yani çiçek yaprakları
05:05eee biraz daha ince uzun ve tepellerinin iç kısmında
05:10tabanında siyah nokta bulunmuyor. Bu şekilde diğer
05:13lalelerden ayırt edebiliyoruz. Amasyalı botanikçilik olarak
05:16zaten arıyorduk. Eee onun dışında Türkiye Florası'yla
05:20ilgili çalışan veya işte lale üzerine revizyon yapan
05:24araştırıcılar eee Amasya'ya çok geldiler, çok aradılar ama
05:28maalesef eee doğada örneklerini bulamadık. Eee bugün için belki
05:32bir yok kaçakçılık olarak eee ifade edebiliriz ama iyi ki de
05:36zamanında yurt dışına soğanları götürülmüş. Aksi takdirde eee
05:40Amasyalı ailesinin eee tekrar Amasya'ya dönmesi mümkün
05:42olmayacaktı. Yüz otuz iki yıl sonra tekrar ana vatanına geri
05:46döndü. Bundan yıllar önce Merzifon Amerikan Koleji'ndeki
05:50bir eee hocanın eee doğada bulduğu bu tohumu İtalya'ya
05:57getirmesi, oradan İngiltere'ye eee gitmesi ve İngiltere'den
06:01Nezahat Gökyiğit hanımefendi vakfıyla tekrar eee Milli
06:06Partiler Genel Müdürlüğümüzle işbirliği yapılarak Amasya
06:10ana vatanına geri dönmesini sağladık. Bugün ekimleri
06:14yapıldı. Endemik bir bitki olan bu yitiklademiz yüz otuz iki
06:19yıl sonra tekrar ana vatanına kavuşmuş oldu.
Yorumlar