00:00İHA'da Diyarbakır Şubesi Çocuk Komisyonu tarafından hazırlanan
00:16Doğu ve Güney Doğu Anadolu bölgesi iki bin yirmi üç iki
00:19bin yirmi dört yılları arası çocuk hakları ihlali raporunun
00:21yirmi Kasım Dünya Çocuk Hakları günü öncesinde sizlerle
00:24paylaşıyoruz. Çocukların haklarını güvence altına almayı
00:27açıyan uluslararası bir anlaşmadır. Birleşmiş Milletler
00:30yirmi Kasım bin dokuz elli dokuz tarihinde çocuk hakları
00:32bildirgesini yayınlamıştır. Yirmi Kasım bin dokuz seksen
00:35dokuz tarihinde ise çocuk haklarına dair sözleşmeyi
00:37imzalamıştır. Bu tarihten sonra dünya gelininde her sene yirmi
00:41Kasım Çocuk Hakları günü olarak kabul edilmektedir. BM Çocuk
00:44Hakları Sözleşmesi çocuk haklarına dair dört temel ilke
00:47olan çocukların yaşaması ve gelişmesi, ayrım gözetilmemesi,
00:50çocuğun yüksek yararının gözetilmesi ve çocuk katılımın
00:53sağlanmasını temel alan çocuklara özgü hakları içeren
00:56en geliş kapsamlı sözleşmedir. Sözleşmeyi toplamda yüz doksan
01:00üç ülke imzalamıştır. Bu açıdan dünyada oldukça yüksek sayıda
01:03devletin tarafı olduğu nadir sözleşmelerdendir. Ancak
01:06sözleşmenin imzacı ülkeler tarafına etkin bir şekilde iç
01:08hukuka sirayet ettirilmediği ve işletilmediği gerçeğinin
01:11yanında sözleşmenin uygulanıp uygulanmadığını izlemekle
01:14hükümlü olan Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları
01:16Komitesi'nin bu görevini etkin bir şekilde yerine getirmediği
01:19de dünya gelindeki çocuk hak ilerlerinden açık bir şekilde
01:22anlaşılmaktadır. Türkiye açısından ise her ne kadar
01:26sözleşme bin dokuz yüz doksan yılında imzalanıp bin dokuz yüz
01:29doksan beş yılında yürürlüğe konulmuşsa da sözleşmenin on
01:32yedi, on sekiz ve otuzuncu maddelerinde çekinci
01:34konulmuştur. Türkiye tarafından çekinci konmak sureti suretiyle
01:39uygulanmayan bu maddelere bakıldığında ise sözleşmenin
01:41ortaya çıkmasında etken rol oynan etnik, dini ve dil olarak
01:45azınlık topluluklar içinde yer alan çocukların kendi kültüründe
01:48büyüme ve gelişme hakkı dilini ve dilini yaşama ve yaşatma
01:51anı dilde eğitim, fade özgürlüğü gibi hakların yer
01:54aldığı görülmektedir. Bu açıdan sözleşmenin varlık amaçlarının
01:58bir kısmına baştan şerh konulmuştur. Raporumuzun
02:02değerlendirmesi bu şekilde arkadaşlar. Şimdi bilançı
02:04özetine geçiyorum. Yaşam hakkında ünlülük ihlaller.
02:07Bölge kentlerinde resmi hata, ihmal sonucu dört çocuk
02:10yaşamını yitirmiş, on altı çocuk ise çeşitli şekillerde
02:13yaralanmıştır. Bu kategoride kolluk görevlerin özensiz
02:17kullandığı zırhlı, resmi sivil araçların karıştığı bir olay
02:20sonucunda bir çocuk yaşamını yitirmiştir. Mayın ve çatışma
02:25bölgelerinde bırakılan patlayıcıların inflakı sonucu
02:27bir çocuk yaşamını yitirmiş, bir çocuk ise ağır şekilde
02:30yaralanmıştır. Bölge kentlerinde on sekiz çocuk
02:33şüpheli şekilde yaşamını yitirmiş, en az bir çocuk
02:36intihar girişiminde bulunmuştur. Çocukların kuşkulu bir
02:39şekilde en çok yaşamını yitirdiği ilin şırnak olduğu
02:42görülmektedir. Aile içi şiddet sonucu en az dokuz çocuk
02:45yaşamını yitirmiş, bir çocuk ise yaralanmıştır. En az beş
02:49çocuk aile içinde cinsel istismara maruz kalmıştır.
02:52Toplumsal alanda şiddet sonucu en az dört çocuk yaşamını
02:55yitirmiş, sekiz çocuk ise yaralanmıştır. Yine en az
02:58kırk sekiz çocuk toplumsal alanda cinsel istismar ve
03:00saldırıya maruz kalmış, en az bir çocuk kaçırılarak alık
03:04olunmuştur. Bölge kentlerinde en az otuz altı çocuğun yaşamak
03:08ilali yaşamakla ihlal edilmiştir. Çocukların
03:12özgürlüğü ve güvenliğe yönelik ilerler. Çocukların özgürlüğüne
03:15güvenliğe yönelik ilerler sonucu en az seksen bir çocuk
03:18gözaltına alınmış, yirmi bir çocuk tutuklanmıştır. Gözaltında
03:22iki, hapishanelerde on ve gözaltı yerleri dışında üç
03:24olmak üzere en az on beş çocuk işkence ve kötü muameleye
03:27maruz kalmıştır. Bölge kentlerindeki okullarda en az
03:31dört çocuk fiziksel şiddete maruz kalmıştır. Bu rapor eee
03:35bir Kasım iki bin yirmi üç ile bir Kasım iki bin dört ayları
03:38kapsamındadır. İnsan Hakları Derneği Diyarbakır Şubesi.
03:41Katılımınız için teşekkür ederiz. Sorularınız varsa
03:43alabiliriz.
03:48Hı hı.
Yorumlar