00:00Teşekkür ederim Sayın Başkan. Sayın Bakan, değerli bürokratlar, hoş geldiniz.
00:06Sunumunuz için teşekkür ederiz.
00:09Şimdi maalesef şöyle başlayacağım eleştiriyle ama eleştiriyle devam edeceğim sonra.
00:18Bu bütçede nitelik itibariyle son yıllardaki bütçelere baktığımızda öncekilerden çok farklı değil.
00:26Yani özellikle tercihler ve tedbirler açısından baktığımızda çok kısaca söylemek gerekirse sermayeye mükafat, yoksula yük getiren bir bütçe.
00:40Birkaç noktasına değinmek istiyorum.
00:43Bu bütçede aslında kamuda tasarruf döneminin güçlü izlerini görmeyi beklerdik doğrusu.
00:51Burada kamuda tasarruf meselesini çok tartıştık.
00:54Kamu teklifi meselesinde de tartıştık.
00:56Bir tasarruf bütçesi olması gerekirdi hakikaten.
00:59Bu ciddi bir mesele.
01:01Fakat görüyoruz ki bütçede bir tek tasarruf, kamuda tasarruf açısından baktığımızda kamu çalışanlarının, kamu emekçilerinin personelinin ücretlerine dönük düşünülmüş.
01:13Yani belli ki kamuda tasarruftan aynı şeyleri anlamıyoruz.
01:18Daha önce de bunu konuşmuştuk.
01:19Farklı bakıyoruz.
01:20Kamuda tasarruf meselesine.
01:23Mesela bütçede faiz giderlerinin yüzde 55,5 artmış olması örneklerden bir tanesi diye düşünüyoruz.
01:30Aslında ekonomide tercih edilen model nedeniyle dış kaynağa bağımlılık niteliği vardı ekonomimizin.
01:40Hala da var.
01:41Bunu hep konuşuyoruz.
01:42Bu nasıl aşılabilir?
01:43Bunu tartışıyoruz.
01:44Şimdi buna bir de enflasyona bağımlılık özelliği eklendi neredeyse.
01:49Öyle görmek mümkün.
01:52Yapışkan bir enflasyon haline geldi bu konu.
01:56Siz elbette ki burada verilerle bunun aksini kanıtlamaya çalışıyorsunuz ama son aylarda gördüğümüz şey bu yapışkan enflasyon meselesinin ciddi bir mesele olduğunu gösteriyor.
02:09Ve zaten öngörülerin tutmamasından da bunu anlıyoruz.
02:15Şimdi Merkez Bankası yıl sonu hedefleri tekrar revize edildi.
02:21OVP hedefleri revize edilmek zorunda kalındı.
02:25Yani aslında öngörüsüz.
02:27Öngörüsü nasıl diyeyim öngörüsüz demeyelim de öngörüsü hep yanlış eksik çıkan bir ekonomi yönetimiyle karşı karşıyayız.
02:37Yani yanlış anlamayın ben de gözlük takıyorum asla kişisel bir şey değil ama miyok bir ekonomi diyebiliriz.
02:44Uzağa bakış açısından ciddi bir sorunu var bu ekonominin.
02:48Ama bu sizle başlayan bir durum değil.
02:51Çok açık söyleyeyim uzun bir zamandır bu şekilde gidiyoruz.
02:54Sizin irasyonel politikalar dediğiniz mesele ve bugün halen bunun izleri silinebilmiş değil.
03:03Dolayısıyla bunun yapısal sorunlarını da yaşıyoruz.
03:06Enflasyonda düşüş baktığımızda son iki ayda yavaşlamış vaziyette.
03:13Yani aylık seviyedeki düşüş çok inmiş vaziyette.
03:18Bu tabii ciddi bir sorun.
03:19Bunun böyle devam edip etmeyeceğini göreceğiz.
03:23Önümüzdeki aylarda da tartışmaya devam edeceğiz.
03:26Ama şöyle söyleyeyim bu OBP ve Merkez Bankası'nın hazırladıkları raporlarda ve ortaya çıkan sonuçlarda
03:38bu kadar ayrı birbirinden farklı öngörülerde bulunması hakikaten ilginç bir durum.
03:46Avrupa ülkelerindeki ekonomi kurumları arasında bu kadar ciddi ayrılıklar söz konusu olur mu?
03:56Farklı değerlendirmeler söz konusu olur mu?
03:58Yani TÜİK'in temsilcisi burada herhalde.
04:03Hep arkasından konuşuyoruz.
04:06Belki burada bir kere de yüzüne söyleyelim.
04:09Çok eleştirdiğimiz yani muhalefetin bütün partilerinin çok eleştirdiği bir kurum TÜİK.
04:16Yani işçi emekçi emekli ücretlerindeki düşük artışların vebali TÜİK'in sırtındadır.
04:24TÜİK'i sonra daha uzun elbette ki tartışacağız.
04:28TÜİK bütün bu süre boyunca iki tane doğru iş yaptı.
04:32Onu da söyleyeyim hakkını yemeyelim.
04:33Bir tanesi hissedilen enflasyon raporu diye bir şey çıkarttı ortaya.
04:38Ve göründü ki o raporda hissedilen enflasyon aslında gerçeğin aşağı yukarı iki katıydı.
04:45Yani doğru bir şey oldu hakikaten.
04:48Çünkü diğer tam verileri, doğruları yansıtan veriler değil.
04:53Yani hissedilen enflasyon bizim işte sokakta halkın hissettiği, çarşı pazarda insanların hissettiği,
05:01markette insanların hissettiği enflasyon.
05:04Doğru olan buydu aslında gerçek olan bu.
05:07Bir tanesi buydu bu raporu yayınlaması.
05:11Sonra pek bu duyulmaz hale geldi.
05:14Biraz sonra döneceğim o konuya.
05:16Bir diğer konu da tabii bunu sayın bakan sizin önünüzde söylemek belki doğru bir şey olmayacak ama.
05:23Yani biraz sonra bu konuya da geleceğim için söylemiş olayım.
05:27Enflasyonun esas olarak ücretlerin artışından kaynaklı olmadığına dair bir beyanda bulundu TÜİK.
05:35Bu da doğru bir yaklaşımdı baktığımızda.
05:39Şimdi buna biraz sonra tekrar döneceğim.
05:42Bu hissedilen enflasyon meselesi sadece TÜİK'ten gelmedi tabii.
05:46Merkez Bankası Başkanı buraya geldi, bir sunum yaptı bize.
05:50Çok önemliydi.
05:52Enflasyon raporunu anlattı uzun uzun.
05:54Ve o anlattığı raporda bir şeye değindi.
05:57Hatta onun grafikleri de onları da gördük.
06:05Yani cinsiyete göre algılan ve beklenen enflasyon meselesi.
06:10Kadınların erkeklerden daha önce enflasyon beklentilerini, algılamalarını ve beklentilerinin daha önce ve doğru olduğu yönünde bir görüştü.
06:21Daha yüksek beklentiye sahip kadınlar.
06:24Çünkü çarşıya pazara kadınlar daha çok gidiyor.
06:27Erkeklerin bozduklarını kadınlar daha çabuk fark ediyor.
06:30İkincisi de gelir grubuna göre algılanan ve beklenen enflasyondan bahsettiği Merkez Bankası Başkanı.
06:37Raporda da doğal olarak düşük gelir grubu daha hızlı hissediyor dedi ve onların beklentileri de bir türlü düzelmiyor diye anlattı.
06:46Aşağı yukarı mealen böyle bir sunumdu zaten raporda da vardı.
06:50Çünkü iki tane önemli nedeni var bunun.
06:53Yani güvensizlik var, ekonomi yönetimine toplumda güvensizlik var haklı olarak.
06:59Bundan kaynaklı bir şekilde de hissedilen ve yaşanan enflasyon sizin söylediklerinizden farklı görünüyor.
07:09Şimdi niye bunun üzerinde bu kadar durdum bu hissedilen enflasyon üzerinde?
07:15Bakın Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Sayın Cevdet Akçay buraya da gelmişti.
07:23Bir rapor sunumunda şöyle bir şey anlattı.
07:28Artık bir noktada ileriye dönük endekslemeye geçmek zorundayız ücretlerle ilgili olarak.
07:33Geriye dönük endekslemeler sürekli kendi kendini yaratan bir süreç doğuruyor.
07:38Bir noktada ileriye dönük yapmak lazım.
07:41Bu konjonktürün bunun için uygun olduğu kanaatindeyim dedi.
07:45Aslında demek istiyor ki hep tartışılan medyada ve kamuoyunda tartışılan ücret artışlarıyla ilgili
07:532025 beklentilerine göre ücret artışları yapılsın meselesine geliyor.
07:58Şimdi bu daha evvel Türkiye'de bir kere uygulandı.
08:00Yanlış hatırlamıyorsam 2001 krizin ardından enflasyonun yükselmesi sonrasında bir dezenflasyon programı uygulandı.
08:08Ve o zaman bu yapıldı.
08:09Gerçekten iki haneli enflasyondan tek haneli enflasyona doğru bir düşüş gerçekleşti.
08:16Ama şimdi buradaki sorun şu.
08:19Yani Merkez Bankası Başkan Yardımcısı bunu söylüyor.
08:23Bütün öngörüleri yanlış çıkan ve ikide bir öngörülerini revize etmek durumunda kalan Merkez Bankası Başkan Yardımcısına söylüyorum.
08:32Nasıl bu konjonktürü uygun görüyor böyle bir şey için?
08:35Yani toplumda büyük bir güven doldu ve iyiye gidiyor her şey diye bir hava var da bu konjonktürü onun için mi uygun yoksa tam tersi mi geçerli?
08:46Yani böyle bir şeyin yapılabilmesi için resmi olarak açıklananların, resmi hedeflerin topluma verilen mesajların inandırıcı olması gerekiyor Sayın Bakan.
08:57Bu iktidarın inandırıcılığı kalmadı bu açıdan baktığımızda.
09:01Bu inandırıcılığı kalmamış olan iktidarda ileriye dönük endeksleme yapıyoruz biz ücretleri de 2025'e göre ayarlıyoruz derseniz buna kimse inanmadığı gibi kimse de destek vermez toplumda.
09:14Açıkça mesele bu ve 2017 yılından bu yana da ciddi olarak bu ilişki güven ilişkisi kopmuş vaziyette aslında bunu da hatırlatmak istiyorum.
09:27Dolayısıyla referans teşkil etmiyor artık veriler özellikle TÜİK'in verileri ve buna dayalı olarak oluşturulan politikalar toplum için,
09:38toplumun çok önemli bir kesimi için emekçiler, işçiler, emekliler, ücretli çalışanlar için baktığımızda referans teşkil etmiyor artık yaşadıklarıyla anlatılan arasındaki açı farkı.
09:50Dolayısıyla sadece ücretler politikası tarafında aksiyon alarak orada adımlar atarak satın alma gücü zannediyoruz.
Yorumlar