00:00Burada gördüğünüz gibi aslında iş ilanına başvuru yaptıktan sonra sizinle genelde
00:27sanal numaralar ya da kapatılmış telefon hakları üzerinden iletişime geçiyorlar.
00:32Bakın dikkat edin burası çok önemli çünkü kimliğin ön yüz resmini uzaktan çekerek
00:394 kişisi gözükecek şekilde iletmeniz gerekmektedir diyor.
00:42Yani siz kendi kimliğinizi otomatik olarak karşı tarafa aktardığınızda
00:47sizin kimliğinizde başkaları da dolandırılabilir.
00:50Dikkat ederseniz işte hastane vezne görevlisi, hastane sürücü görevlisi
00:54yani çok daha fazla popüler olan ve çok eğitime ya da bilgiye gerek olmayan pozisyonlar açmışlar.
01:01Son dönemlerde iş ilanlarına yönelik dolandırıcılıklar giderek artış göstermeye başladı.
01:06Özellikle kullanıcılar internet ortamından iş ilanlarını arıyorlar,
01:10kariyer sitelerine giriyorlar, buralara işte kimlik bilgilerine, verilerine giriyorlar.
01:15Fakat her iş ilanı sitesi masumane değil.
01:18Çünkü bilindik sitelerin kopyalarını oluşturabildikleri gibi
01:22bununla birlikte yeni çıkan internet sitelerinde kullanıcılar farklı profiller oluşturabiliyorlar
01:29ve bunlar üzerinden de kullanıcıları mağdur edebiliyorlar.
01:32İşte temizlikçiden tutun, hizmetli, bakım işleri, şoför, garson
01:38ve aslına bakarsanız çok da bilgi sahibi olmanıza gerek olmayan,
01:43çok ciddi bir eğitime gerek olmayan iş ilanları sunuyorlar.
01:47Bir de tabii ki burada tuzağı düşürebilmek için de yüksek maaş,
01:51dolgun ücret gibi sahte ve sihirli kelimeler ortaya koymuş oluyorlar
01:55ve daha sonra bilindik sitelerden bunlar ilan açıyorlar.
02:00İnsanlar bu iş ilanlarıyla karşı karşıya geliyorlar,
02:03bunlara başvuru yapmak istiyorlar ve daha sonraki süreçte özel mesaj aracılığıyla
02:08siz bir anlık mesaj açma uygulamasına yönlendiriyorsunuz.
02:12Ve burada da sanal numaralar kullanılıyor.
02:14Yani internet ortamında ücreti mukabilinde satılan sanal uygulamalar.
02:18Genelde bunlar yurt dışı oluyor.
02:20Bunlara da bir kılıf uyduruyorlar.
02:22İşte şirketin yurt dışında olduğu ve dolayısıyla seçimlerin yurt dışında yapıldığı.
02:28Ancak Türkiye'de çalışacağınız belirtiliyor.
02:30Dolayısıyla da kullanıcılar işte artı 44'lü, artı 22 numaralardan dolayı bir şüpheye girmiyorlar.
02:37Asıl olay bundan sonra meydana geliyor.
02:39Çünkü karşı taraftaki kişi sizinle görüşme yapıyor, sizi ikna sürecine giriyor.
02:45Ondan sonra asıl olaylar meydana gelmeye başlıyor.
02:48Çünkü size diyor ki biz sağlık alanında faaliyet gösteren bir şirketiz, bir hastaneyiz, bir eğitim kurumuyuz.
02:57Dolayısıyla bizim işverenlerimiz işe alım noktasında oldukça hassaslar.
03:02Dolayısıyla ön bir araştırma yapmamız gerekiyor.
03:06Evet yüksek maaş veriyoruz ancak güvendiğimiz kişileri sadece istihdam alanına katıyoruz diyorlar.
03:12Olaydan sonra zaten bu kişilerden belli taleplerde bulunuyor.
03:17Yani iş başvurusu yapmak isteyen kişilerden kimlik fotokopileri, kimlik bilgileri isteniyor.
03:24Ve bunların hepsi bildiğiniz anlık mesajlaşma uygulamalarından göndermiş oluyor.
03:28Genelde de burada WhatsApp'ın kullanıldığının altını çizmemiz gerekir.
03:32Bildiğiniz kimliğinizin önünü gönderiyorlar, arkasını gönderiyorlar, bunları istiyorlar.
03:38Kimlik bilgileri bizim özel kişisel verilerimiz oluyor.
03:41İkametgah belgelerini istiyorlar.
03:43Yani e-devletten de soy ağacınıza varana dek nüfus bilgilerinizin hepsini karşı tarafa göndermiş oluyorsunuz.
03:51Bu ne demek oluyor?
03:52Ciddi bir tehditle sizi karşı karşıya bırakıyor.
03:55Çünkü bütün kimlik bilgileriniz dolandırıcıların eline geçmiş oluyor.
03:59Hatta daha sonra iş başvurunuzu tamamlamak için cüzi bir meblağ istiyorlar.
04:04Yani siz mağdur olduğunuzu anladıktan sonra savcılığa suç duyurusunda bulunduğunuzda
04:09aslında genelde bunlar kiralı kibarlar üzerinden yapıldığı için
04:12başka kişiler adına açılmış ya da ele geçirilmiş banka hesapları üzerinden bu dolandırıcılık faaliyetlerini gerçekleştiriyorlar.
04:19Siz savcılığa suç duyurusunda bulunduğunuzda bir bakıyorsunuz aslında bir öğrenci hesabı.
04:24Çünkü neden?
04:25Dolandırıcılar hem sanal numara kullanarak izlerini kaybettiriyorlar.
04:29Hem de kiralık ibanlar kullanarak aslına bakarsanız bir şekilde bankalar üzerinden de izin sürülmesini engelliyorlar.
04:36Yani iş vaadiyle ciddi bir dolandırıcılığın içerisine girmiş oluyorsunuz.
04:41Sorgulamıyorsunuz.
04:42Daha sonra bu kişilerle iletişime geçmek istediğinizde zaten numaralar hemen değiştirilmiş oluyor.
04:47O var olan ilanlar da otomatik olarak kapatılmış oluyor.
04:50Hatta bu kişiler profil açarlarken bildiğiniz üzere kimlik bilgilerini vermiyorlar.
04:55Tam tersi geçici e-postalar kullanıyorlar.
04:59Geçici e-posta kullanınca da aynı şekilde bildiğiniz üzere karşı tarafın bilgilerine erişemiyorsunuz.
05:04Sanal numaralarla da onay kodunu almış oluyorlar.
05:07Daha önce iş başvurusu yaptım.
05:09Kimliğimin ön fotoğrafını arka fotoğrafını istediler.
05:12Ya da şu an bir şey var mı bilmiyorum.
05:14Olmadı yani.
05:16Çok uyarı aldım ama yine de attım.
05:19O an dalgınlığıma geldi.
05:22Daha önce yapmıştım ama çok uyarı da aldım.
05:26Şu an yapmam herhalde.
05:29Başıma kötü bir şey gelsin istemiyorum.
05:31Bundan sonra internetten ziyade yüz yüze görüşmeyi tercih ederim.
05:36Çünkü en güvenli yüz yüze görüşmek.
05:38Karşındakinin kim olduğunu tanıyacaksın.
05:41O yüzden yüz yüze görüşmek daha iyidir.
05:43Hayır kesinlikle vermem.
05:45Vermezsin.
05:46Neden?
05:48Güvenmem yani.
05:49Neden vereyim ki?
05:50Farklı amaçlar için kullanabilirler.
05:52E-devletime ulaşabilirler.
05:53Adıma hesap açabilirler.
05:54Her şey olabilir.
05:55Vermem yani kesinlikle.
05:57Başvuru yaptım ama bu şekilde bir şeyle karşılaşmadım.
06:00Karşılaşırsam da zaten kesinlikle bilgilerimi vermem.
Yorumlar