00:00Öncelikle bu faizsiz kredi bir tezgah mı? Aslında öyle.
00:04Vatandaşımızı yani tüketicilerimizi
00:06sudan çıkmış balık haline getiriyorlar. Aslında bir oltalama faaliyeti söz konusu.
00:10Burada
00:11niyet aslında faizsiz bir kredi vermek değil.
00:14Buradaki niyet
00:15bu
00:16görüntü altında
00:17tüketicileri
00:18kendilerine çekip, bankalara çekip hesap açtırıp
00:22kredi kartı verip
00:23böylelikle
00:24kredi kartından gelir elde etmek. Bugün
00:27kredi kartıyla bir posttan alışveriş yaptığınızda
00:30örneğin
00:31bir banka kartınız var, başka bir bankanın postunda işlem yaptığınız
00:35banka
00:36kart merkezi var. Banka kart merkezi burada %3.5 oranında bir komisyon
00:40çekiyor ve bu komisyonu
00:41o bankaya iletiyor.
00:43Bu çok ciddi bir gelir elde etmesine sebep oluyor. Çünkü şu anda faizler çok yüksek.
00:48Vatandaşlar, tüketiciler kredi çekemiyorlar.
00:51Bankalar
00:52para satma işlemini, kredi satma işlemini yapamadıkları için
00:55burada bir tezgah,
00:56bir yem ortaya atıyorlar.
00:57Sürekli olarak da bildirimler geliyor değil mi? Hani burada eminim ki izleyenlere de geliyordur, işte şu kadar faizsiz
01:04kredi senin için hazır.
01:06Bunu çekmek ister misin? Yok ihtiyaç kredisi. Özellikle de ben şunu fark ettim mesela bir
01:11AVM'de alışveriş yaptıktan sonra
01:14kredi kartından
01:15hemen akabinde bu mesaj geliyor. Hazır nazır bekliyor sanki. Kredi ister misin?
01:21Şimdi burada
01:22özellikle şöyle uyguluyorlar.
01:23Siz faizsiz kredi adı altında başvuruda bulunduğunuzda bu başvuru hemen internet üzerinden alıyorlar.
01:29Hemen sizin adınıza hesap açıyorlar. Normalde bunlar için
01:31kimlik bilgilerinize gitmeniz lazım.
01:33İmzanızın olması lazım. Ancak bunların hiç birine dikkat etmeksizin
01:37hesap açmak ve kredi kartınıza göndermek için bunları yapıyorlar. Ancak
01:40burada aslında reklamlarda bir problem var.
01:43Bizim hukukumuzda
01:45ticari reklamlar ve haksız uygulamalar yönetimeliği var ve bir bankacılık kanunu var.
01:50Burada
01:51bir reklam
01:52söz konusu olduğunda bankalar
01:54ortalama tüketicinin algılama yeteneğini
01:56dikkate alarak reklam vermek zorundalar.
01:59Ve bir ana mesaj vermek istediklerinde
02:01burada
02:02bu yönetmeliğin 13. maddesinde şunu söyler.
02:05Eğer bir mal ve hizmet
02:07ücretsiz olarak verilecekse ve bunun için bir takım koşullar söz konusu ise
02:11bu koşulların
02:12reklamlarda
02:13en az ana mesaj kadar
02:15açık ve net olarak belirtilmesi lazım. Ancak
02:18Bakın televizyon kanunlarına ana mesaj burada faizsiz kredi
02:23alttan o kadar hızlı şekilde
02:25bir yayın geçiyor ki ve küçük puntolarla ama orada yazıyor diyor ki
02:29bu
02:29krediyi
02:31kredi notu 1800 üzerinde olan
02:33kişilere veririz. Findex notu diyorlar ya
02:351800 üzerinde olan kişilere veririz.
02:37Aynı zamanda başka bankalara borcu olmayan kişilere veririz
02:40gibi
02:41bir takım şartlar koşuyorlar. Sonra vatandaşlar
02:44buna başvurduklarında
02:45tabii ki diyorlar ki
02:46şu koşullarda var kredi kartı çıkarırsan veririz
02:49hesap açarsam veririz gibi
02:51hızlı geçen yazılar var. Bu yazıları vatandaş okuyamıyor.
02:54İşte tam da burada kanun ve yönetmelik diyor ki
02:56bankalar
02:57reklam verirken
02:58tüketicinin
02:59güvenini kötüye kullanamazlar
03:01onların bilgi ve tecrübe esikliğinden faydalanamazlar.
03:05Faydalanırsa ararsa bunun bir cezası var. Ancak
03:08ne yazık ki
03:08bu cezalar caydırıcı değil.
03:10Nedir cezası?
03:11Hemen söyleyeyim
03:13Bankacılık kanunun
03:1581. maddesinde
03:17yazan ve güncellenen duruma göre
03:19şu an 2000 ila 20 bin lira arasında güncellendiği 3 bin lirayla
03:2330 bin lira arasında bir ceza veriliyor.
03:25Bankalar üzerinden yapıldığında
03:271 milyon tane işlem de olsa
03:29toplamda
03:31100 bin lirayla 600 bin lira arasında bir para cezası veriliyor. Ama burada bankaların eldirtmiş olduğu gelirlere bakıyorsunuz
03:37milyarların ötesinde bir gelir elde ediyor. Dolayısıyla
03:40100 işlemden
03:425'inden ceza almış olsa
03:4495'inden ceza almadığı için
03:47ciddi bir gelir elde etmiş oluyor. Dolayısıyla burada verilen cezaların
03:51her ne kadar Ticaret Bakanlığı bu konuda
03:52ciddi şekilde uğraşıyor olsa da
03:54ceza miktarları sınırlı.
03:56Dolayısıyla bu konuda kanun ve yönetmeliklerde
03:58ciddi yaptırımların getirilmesi lazım.
04:00En önemli nokta da Meltem Hanım
04:02Türk Ceza Kanunu'nda. Aslında bu eylem
04:04nitelikli dolandırıcılık. Bunun başka bir açıklaması yok.
04:07Evet onu söyleyecektim.
04:09Gerçek bankalar yapıyor.
04:11Biz bunun diğer versiyonunu dolandırıcılar diye
04:15söylüyoruz. Aynen öyle.
04:16Çünkü ne yazık ki
04:18bankaların
04:19Onlar da bankaymış gibi davranarak insanları dolandırıyorlar.
04:22Evet aynen öyle. Bir bankalar bile var biliyorsunuz.
04:25Bankalar bile der ki bankalar
04:26haksız rekabete yol açmayacak ve tüketicinin güvenini sarsmayacak şekilde işlem yapmak zorunda derler.
04:31Ancak
04:32uygulamaya baktığınızda bu güvenin sarsıldığı çok açık net.
04:35Ve Türk Ceza Kanunu 148. maddesindeki
04:37Bilişim sistemlerinin ve bankacılık sistemlerinin aracı olarak kullanılarak dolandırıcılık faaliyetinin işlenmesi halinde normalde
04:434 ila 10 yıl arasında pis yazası var. Ancak
04:45Bunlar
04:46Uygulanmıyor. Yani bankalar uygulanmıyor.
04:47Demek ki bunu da göze alıyor bankalar. Çünkü çok yüksek zaten mevlualar elde ediyorlar.
04:53Demek ki bunu göze almış. Burada bir caydırıcılık yok.
04:56Evet gelmesi gerekiyor ama
04:58Belli ki gelmemiş. Peki vatandaş ne yapsın burada? Mesela ihtiyacı var kredi çekmek istiyor ama ne yapması gerekiyor?
05:04Vatandaşımıza öncelikle şu ürünü yapmak lazım. Size faizsiz bir kredi
05:09Öngörüldüğünde kesinlikle buna inanmayın.
05:11Çünkü bunun altında alt şartlar var. O ekranın altından geçen hızlı geçen yazılar var ya
05:16Ekranı durdurup önce onları okuyun.
05:19Bu şartları okuyun. Bu şartları okumadan bu şartları sağlayıp sağlamanızı bilmeden
05:23Bunun garantisini almadan asla ve asla bu beyanlara
05:26Bu reklamlara itibar edip herhangi bir şekilde kimlik bilginizi herhangi bir internet üzerinden bir başvuru gerçekleştirmeyin.
05:31Çünkü başvuru gerçekleştirdiğinizde
05:33Siz daha hiç farkına varmadan
05:35Hakkınızda hesap açılıyor kredi kartı hazırlanıyor ve sizin evinize yollanıyor.
05:39Sonra iptal ettirmek istediğinizde bunlarla ciddi sıkıntılar yaşıyorsunuz.
05:43Cezayi olarak yaptırım uygulamak istediğinizde de
05:45Ticaret Bakanlığı'na Edele Sistemi üzerinden
05:48Şikayetlerinizi iletebilirsiniz.
05:50Yine Türkiye Bankalar Birliği'ne
05:52Edele Sistemi üzerinden şikayetlerinizi iletebilirsiniz. Ben ayrıca bir hukukçu olarak şunu da savunuyorum.
05:56Lütfen
05:57Türkiye Ceza Hakkanı 148. maddesindeki nitelikli dolanıcı suçu kapsamında da şikayetlerin artması gerektiğini
06:03Kanun koyucunun da uygulayıcıların da bu noktada
06:07Şikayetlerin artması sonrasında ciddi yaptırımlar uygulayacağını
06:11Düşünüyorum. Bu konuda ciddi bir
06:13Duyarlılık gerekiyor. Çünkü ciddi bir mağduriyet var.
Yorumlar