00:00Tabii burada biraz önce bahsettiğiniz gibi özellikle enflasyon oranı çok önemli.
00:05Asker ücret tespih komisyonu toplandığı zaman işçi kesimi
00:10Mutlaka ki enflasyonun da üzerinde bir rakamla masaya gelecek.
00:15Bu görünen
00:17Şu anki
00:18Ama şöyle de bir bilgi verelim burada biz bu senaryoları yazıyoruz
00:22Ama yurt dışı kaynaklı özellikle kredi derecelendirme kuruluşlarından ve büyük bankalardan
00:28Gerçekleşen enflasyona değil
00:31Hedeflenen enflasyona yönelik de artışlar olması gerektiğine dair de raporlar yayınlanıyor.
00:36Ben bunun gerçekleşeceğini düşünmüyorum.
00:38Gerçekleşen enflasyon üzerinden bu pazarlıkların yapılacağını düşünüyorum.
00:42Hatta bu rakamların üzerine
00:44Vefa payı da konulması gerekiyor.
00:46Çünkü TÜİK
00:47Şu anda
00:48%42
00:49civarında %44'e yükseltildi.
00:52Biliyorsunuz beklenti.
00:53Alt sınır olarak 42 kaldı.
00:55Yani 42-44 aralığında bir enflasyonun olduğu ortamda
01:00Bundan daha düşük bir
01:02Maaş artışı
01:03Tabii ki özellikle en dar gelirli kesim olan
01:07Asgari ücretli üzerinde olumsuz bir etki oluşur.
01:10O zaman şöyle yapalım mı sayım?
01:132 ve 3. senaryoda aslında
01:15Siz yakın görüyorsunuz. O zaman 2 ve 3. senaryoda %42 bir artış olursa
01:2128403 gözüküyor.
01:23%44 bir artış olursa 28803
01:28Arada 400 liralık bir fark oluyor.
01:31O zaman 42 ile 44 enflasyon oranı açıklanırsa ya da 44 olursa
01:3728.000 mi
01:39olacak?
01:40Bürütte 28.000'ler civarında olacağını öngörüyoruz. Belki biraz daha üstü de olabilir.
01:47Çünkü bir refah payı da
01:48Gelmesi gerektiğini ben şahsım adına düşünüyorum.
01:51Şundan dolayı
01:53Biliyorsunuz ki enflasyonun yıkıcı etkisi 3 senedir özellikle ülkemizde
01:57Ciddi manada hissediliyor ve
02:00En
02:01Az gelir elde eden kesimden bahsediyoruz. Asgari ücretliden.
02:05Yani bütün ekonomik sıkıntının yükünü onların üzerine bırakmak olur.
02:10Düşük maaş
02:12Eğer olursa. O yüzden biraz daha yüksek olması gerektiğini düşünüyorum. Ama tabii burada dengeyi de korumak gerekiyor.
02:18Bakan Bey'in de söylediği şuydu.
02:20İş piyasasında
02:22Bir taraftan işsizliği artırıcı bir
02:25Etki oluşturmaması lazım.
02:27Diğer taraftan da
02:29Sosyal olarak da ekonomik olarak da
02:31Bu çalışanları da
02:33Ayakta tutması lazım.
02:34Burada işsizliği arttırabilecek unsurlar nedir? Yüksek
02:40Asgari ücret mi? Maliyetler. İşverene maliyeti.
02:43Tabii işverene maliyetleri. Bu işverene maliyetleri
02:46Arttığında
02:47Bazı işverenler bunun içinden çıkamayabiliyor.
02:51Burada şöyle de bir durum var. Enflasyona etkisi de ayrıca oluşuyor.
02:55Merkez Bankası'nın geçtiğimiz yıllarda yaptığı bir raporlama vardı.
02:59Bu raporlamada
03:01Asgari ücretteki her 10 puanlık artışın
03:04Burada enflasyonda 1-1.5 puan civarında bir yukarı yönlü etki oluşturduğundan
03:11Adına enflasyon mu koyalım yoksa fahiş artış mı koyalım peki?
03:13İşte tabii bu da ayrıca bir tartışma daha biz burada biz bunu konuşurken bir bakıyoruz ki
03:19Şu anda onu söyleyecektim ya biz bu şu anda maaş artışlarını konuşurken
03:25Bir taraftan da yakın zamanda da
03:27İşte raflardaki etiketlerin değiştiğinin haberlerini göreceğiz maalesef ki
03:32Bu böyle bir kısır döngü haline de girmemesi lazım.
03:36Bu dengeyi
03:38Koruyacak şekilde açıklamaları var bakan beyin.
03:41Bir taraftan iş piyasasını
03:42Bir taraftan da çalışanları korumak gerekiyor.
03:46Burada devlet desteği de olabilir. Yani işverene maliyetini
03:49Yüksek olduğu yıllarda
03:51Bazı noktalarda devlet desteği de sağlanmıştı.
03:54Bu şekilde de bir önlemle bu sağlanabilir.
03:57Şimdi burada aslında süreci de konuşmak gerekiyor.
04:01Kasım ayının da
04:02Ortasına geldik yaklaşık 1.5 aylık bir süreç. Aralık ayının son haftasında da netleşiyor asgari ücrete yapılacak zam.
04:09Ama
04:09Burada tabii asgari ücret üzerinden konuşup değerlendirmeyi yapıyoruz fakat
04:14Memura işçiye özel sektör çalışanına
04:18Herkese gelecek oranlama da bununla
04:21İlişkilendiriliyor.
04:22Dolayısıyla bir süreci tekrar ele alalım mı?
04:24Asgari ücret belirlemesi nasıl oluyor? O toplantılar nasıl gerçekleşiyor?
04:29Asgari ücret tespit komisyonu diye kanunla belirlenmiş bir komisyonumuz var. Bu komisyonda işveren tarafından 5
04:36İşçi tarafından 5 ve devletin moderatörlüğünde 5 kişi
04:39Kurulda yer alıyor.
04:41Asgari ücret tespit komisyonu kanunen
04:442 yılı geçmemek üzere toplanıyor ama ülkemizdeki teamül devamlı olarak
04:48Yıllık olarak bunu toplanarak
04:50Karar alması
04:51Genelde
04:52Maaşlar yıllık belirleniyor ama bazı dönemlerde enflasyonun etkisiyle
04:57Yılın ortasında da güncelleme yapıldığına şahit olduk.
05:01Bu süreçte yaklaşık 3-4 toplantıda
05:04Karar alınıyor. İlk iki toplantı genelde
05:07Karşılıklı tekliflerin iletilmesiyle geçiyor
05:113. ve 4. toplantıda da
05:13Netleşiyor.
05:14Süreç bu şekilde işliyor ve 15-20 gün içinde de
05:17Konu
05:18Kamuoyuyla paylaşılıyor.
05:20Genelde oy çokluğuyla çıkıyor. Bazı yıllarda oy birliğiyle de çıktığı
05:25Vardır.
05:26Kararların
05:26Ama genel olarak oy çokluğuyla çıkıyor.
05:29Süreç bu şekilde işliyor.
05:31Şimdi tabii biz ne zaman duyarız asgari ücretin belirleneceği
05:36Zamanı.
05:38Vatandaş için artık ne zaman netleşir?
05:41Vatandaşımız için bu
05:42Tam olarak netleşmesi tabii ki kurul kararıyla oluşacak.
05:46Kurul kararında ben
05:48Aralık ayının ortası gibi
05:50En geç 20'si gibi
05:51Geleceğini düşünüyorum.
05:53Tabii o Ocak 1'den itibaren geçerli asgari ücret olacak.
05:57Sadece asgari ücret asgari ücretliyi ilgilendirmiyor. Asgari ücretin birçok etkilediği kalem de var.
06:03İşte borçlanmalar, bankot primleri
06:05Gibi pek çok kalemi de
06:08Birebir. Nedir o kalemler? Niye etkiliyor?
06:11Şimdi kadın doğum borçlanması, askerlik borçlanması gibi
06:15Kalemlerdeki
06:17Günlük
06:18Tutarları etkiliyor.
06:19Bunun yanında
06:22Askerlikle alakalı askerlik borçlanması aynı zamanda askere gidecek bedelli askerlik
06:27Yapacak vatandaşlarımızın
06:29Ödeyecekleri bedelleri belirliyor.
06:31Diğer taraftan
06:33İş gücü piyasasında da
06:35Asgari ücret bir baz etki oluşturuyor.
06:37Ve diğer artışlara dair de
06:40Bir
06:41Hedef koyuyor diyelim yani asgari ücretin arttığı oran
06:45Aslında
06:46Birebir etkili değildir özel sektör için hiçbir zaman
06:49Ama
06:50Sonuçta orada bir oran
06:52Ve devlette
06:53İşverenler işçi tarafından belirlenen bir oran olduğu için de
06:58Bir baz etki oluşturuyor.
06:59Ve diğer artışlara da
07:01Bir nevi etki ediyor.
07:03Şimdi biz enflasyon rakamlarıyla birlikte aslında
07:06İki yıl hem
07:08Aralık ayında bir düzenleme asgari ücrete gördük. Ocak ayı diyelim aralıkla ocağa bağlayan.
07:14Bir de Temmuz ayı
07:15Yılın ortasında
07:17Zaten memurlara
07:18Bu şekilde bir düzenleme oluyordu.
07:20Asgari ücret ve özel sektör çalışanlarına da böyle bir
07:23Düzenlemeye gidildi. Bu yıl için bu da işaret edilir mi mesela asgari ücret toplantılarında?
07:29Çünkü bu yıl Temmuz'da görmedik öyle bir ikinci artış.
07:33Fakat 2025 için öngörüyor musunuz?
07:36Ben 2025 için de yıllık olarak belirleneceğini düşünüyorum.
07:39Çünkü 2024'te de hedef yüksek bir enflasyondu ki gerçekleşecek olan da şu anda
07:4542'ler civarında.
07:472025'te enflasyon hedefi daha düşük olduğu için
07:51Ben istikrarın sağlanması açısından da Merkez Bankası'nı da bu konuda bastıracağını düşünüyorum.
07:56Yıllık belirleneceğini düşünüyorum asgari ücret toplantılarında.
07:59Şimdi yıllık belirlenecek dediniz ve size en yakın bir kez daha altını çizelim.
08:04İkinci ve üçüncü basamak mı?
08:07Yani bu rakamların altında olmamalı.
08:10Olmamalı, sizin öngörünüz.
08:12Neden böyle olmamalı diye net konuştunuz.
08:14Çünkü enflasyon etkisi var.
08:16Yani enflasyon bakın
08:18Ocak ayında biz asgari ücreti 17 bin lira netle başladığımızda
08:23O günden bugüne gelen bu %44 enflasyon yani yıl sonundaki etkisinden bahsediyorum.
08:29Asgari ücreti real anlamda alım gücü olarak 11 binlere indirdi.
08:33Yani 17 bin lirayla başladığımız sene 11 bin liralara kadar indi.
08:38Biz 17 bin lirayla seneye başladığımızda
08:40Cumhuriyet tarihinin dolar üzerinden de en yüksek asgari ücretin de başlamıştık.
08:45Tabii enflasyon etkisiyle bu geriledi.
08:48Dolayısıyla o alım gücünü koruyabilmek için, hane halkı gelirini koruyabilmek için
08:53Bizim enflasyonun altında yapacağımız bir zam
08:56Zaten o kesimi enflasyonun altında ezdirmek olur.
09:00Ama ben böyle bir şeyin olacağını
09:02Şundan da referans alarak düşünmüyorum.
09:04Sayın Cumhurbaşkanı'nın devamlı olarak açıklamaları var.
09:07Biz
09:08Çalışanı ve dar gelirliği
09:10Enflasyonun altında ezdirmeyeceğiz.
09:13Onlara her zaman için
09:14Enflasyonun üzerinde bir artış sağlayacağız şeklinde.
09:18Devamlı olarak bu konuya da değiniyor.
09:21Ben son noktada onun da bu konuda böyle bir görüşü olacağını düşünüyorum.
Yorumlar