00:00Biz Marpina ve Marçay projeleri kapsamında toplamda altı
00:05yüzden fazla dalış yaptık değerli katılımcılar. Yani bin
00:09üç yüz kilometrelik Marmara Denizi ve adalarının ııı İmralı
00:13Adası hariç çevresinde bin üç yüz kilometrelik bir kıyı
00:17şeridini komple taramış olduk. Bu alandaki çayır alanlarını
00:22tespit etmeye çalıştık. Çayırları tür olarak ııı
00:26ayırdık. Sonra ııı her bir istasyonda çayır faaliyetinden
00:32sonra Pinalar için ilave bir ııı çalışma yürüttük. Iıı
00:37Pinalar canlı mı, ölü mü? Onları tespit etmeye çalıştık.
00:41Neden bu kadar canlı mı, ölü mü diye kontrol yapıyoruz
00:45Pinalar'da? Çünkü Pinalar iki bin on altı, iki bin on dokuz
00:50yıllar arasında bütün Akdeniz'de öldü ne yazık ki
00:53Marmara hariç. Iki bin on altı yılında İsmanya kıyılarında
00:57başlayan ölüm iki bin on dokuz yılında geldiğimizde Çanakkale
01:01Boğazı'na kadar ulaştı. Bugünkü ııı son veri itibariyle şöyle
01:05söyleyelim. Çanakkale Boğazı'yla Cebelitarık Boğazı
01:09arasındaki bütün Pinalar neredeyse öldü. Ama
01:13Marmara'dakiler yaşıyor. Işte bakanlığımızın desteğiyle
01:18yaptığımız bu Mar Pina projesi kapsamında bizim Pinalar'ın
01:23canlılık oranlarını belirlemeye çalıştık. Mutlulukla ifade
01:27edeyim ki yaptığımız çalışmada bin üç yüz kilometrelik kıyı
01:31şeridinde ııı dört binden fazla dört bin üç yüz yaklaşık olarak
01:36Pina'yı tek tek ııı tespit ettik. Bunların yüzde doksanı
01:41canlı. Yüzde onluk bir ölüm var. Bu mucize gibi bir ııı
01:46durum değerli arkadaşlar. Yani bu verileri biz sadece
01:50kendimiz gördüğümüzde heyecanlanmıyoruz. Sadece
01:53ülkemiz açısından heyecan veren sonuçlar değil. Dünya açısından
01:58da çok heyecan verici sonuçlar bunlar. Deniz çayırlarında dört
02:03tür yaşıyor Marmara Denizi'nde. Bu dört türden bir tanesi Ak
02:07Denizi Endemik Posidonia Oşanika. Posidonia Oşanika
02:12dünyada üzerinde en çok çalışılan ııı denizin ak
02:16ciğerleri dediğimiz zaman hemen alı aklımıza gelen bir deniz
02:19çayırı türü. Posidonia Oşanika'yla ilgili ııı daha
02:24önceden üç bölgede varlığına dair Marmara Denizi'nde ııı
02:29şeyler vardı, bulgular vardı. Şimdi ondan fazla yerde
02:33Posidonia Oşanika bulunduğunu tespit ettik. Bundan çok
02:37mutluyuz. Daha önce bilinmeyen şimdi ııı bilinir hale gelmiş
02:42olan Posidonia Oşanika alanları ııı dağılım alanlarını
02:46belirlemiş olduk. Iıı diğer taraftan Marmara Denizi'nin
02:51özel yapısına dikkat aldığımızda bu dört türden
02:54Simöde Soğan Nolasa'nın ııı yüzde seksen oranında baskın
02:59tür olduğunu görüyoruz. Yani bu türde çok çok kıymetli.
03:03Dünyanın dörtte üçü ııı sularla kaplı. Dörtte birlik
03:07kısmı kara sadece. Bu dörtte birlik kara kısmının hepsi
03:11ormanlar bitkilerle kaplı olsaydı bugün nefes
03:15aldığımızda aldığımız havanın içindeki okseni üretmeye
03:19yetmeyecekti. Aldığımız iki nefesten birisi denizden
03:23geliyor. Denizdeki planton, fitoplanktonik organizmalar ve
03:27daha çok deniz çayırları üretiyorlar bu okseni. Yani
03:31deniz çayırı dediğimiz şeyler ııı aslında denizin akciğerleri.
03:36Peki neden Marmara Denizi için diğer denizlerden daha önemli
03:39ııı olduğunu vurgulamaya çalışıyoruz deniz çayırlarının.
03:42Çünkü Marmara'da biz korkunç bir felaket yaşadık. Iki bin
03:46yirmi bir yılında. Müsilaj felaketi. Müsilaj kısa süre
03:50yüzeyde gözüktü ama uzun süredir dipte varlığını
03:55sürdürüyor. Parçalanırken dipteki çözümü şok seni
03:58tüketti. Geçen sene yaptığımız Marbat projesi kapsamında ııı
04:03İstanbul adaları çevresinde, Prens Adaları'nın çevresinde bir
04:07örneklemede bir ton balık çıktı ağımızda. Bu bir tonun
04:12dokuz yüz elli kilosu köpek balığı ve vatozdu. Yani otuz
04:17metrede kırk metrede ııı yani bir tonun yüzde doksan beşinin
04:23ııı avladığımız avın örneğin yüzde doksan beşinin köpek
04:28balığı ve vatoz olması imkansız olmaması lazım. Nasıl oluyor?
04:32Müsilaj yüzünden denizin derinlerinde oksijen bittiği
04:37için hayvanlar mecburen kıyıya geldiler, sığa geldiler.
04:42Marmara Denizi oksijen sorunu yaşayan bir deniz. O zaman
04:47deniz çayırları Akdeniz'de, Ege'de, dünyanın bütün
04:51denizlerinde evet çok önemli, çok kıymetli ama Marmara'da
04:55bunu yüzle çarpmamız lazım kıymetini. Oksijen üretiyor
04:59çünkü deniz çayırları. Bir metrekarelik deniz çayırı
05:02alanı günde on litreden fazla oksijen üretiyor. Diğer taraftan
05:07tropik ormanlardan daha fazla karbon yutuyor, karbonu
05:11absorbe ediyor, karbonu dönüştürüyor. Dolayısıyla Mark
05:16Çayır ve Mark Ünal projelerimiz kapsamında bu ııı Marmara
05:22Denizi'nin ekosisteminin iyileştirilmesine yönelik çok
05:26ııı kıymetli ııı bulgular elde etmiş olduk. Iki bin yirmi bir
05:31yılında görmüştük müsilaj ama ııı şu anda yeniden müsilaj ııı
05:35ne yazık ki ortaya çıktı. Yirmi üç Ekim'de Erdek Körfezi'nde
05:39ııı yeni müsilaj oluşumunu ne yazık ki Sayın Rektörümle
05:43birlikte ııı iki tanış esnasında ııı görmüş olduk.
05:47Dolayısıyla ııı Marmara Denizi'ne çok ihtimamla
05:51davranmamız gerekiyor. Marmara Denizi'nin atık yükünü
05:55azaltmamız lazım. Işte atık yükünü azaltmada da hemen
05:59pinalar devreye giriyor. Çünkü bir pina bir ııı saatte altı
06:04litre civarında deniz suyunu filtre ediyor. Bir günde
06:08yaklaşık yüz elli litre deniz suyunu filtre ediyor. Marmara
06:12Denizi'nde ortalama yüz metre karelik bir alanda kıyısal
06:16bölgede şu an için söyleyebileceğimiz on iki adet
06:20pina var. Ama öyle yerler var ki mesela ııı Çanakkale Kemer
06:26Bölgesi gibi yüz metre karelik alanda yüz yirmi iki tane pina
06:31saymışız. Yani dünyada böyle bir ııı veri ne var ne de
06:36bundan sonra başka bir yerde olabilecek. Eee heyecanlıyız.
06:40Bu projenin bitiş toplantısı olabilir Marçayır projesi için
06:44ama Marmara Denizi'ndeki deniz çayılarıyla ilgili
06:49çalışmaların bence başındayız. Başı saymamız lazım. Eee PİNA'yla
06:54ilgili olarak eee projemiz önümüzdeki yılda devam edecek.
Yorumlar