00:00Çok teşekkür ederim. Çok değerli basın emekçileri
00:02hepinizi saygıyla selamlıyorum. Her zaman olduğu
00:05gibi tüm basın emekçilerine, tüm basın yayın organlarına
00:09özgürlük ve bağımsızlık talebimizi yeniliyoruz. Değerli
00:12basın emekçileri bir sonbahar ayındayız. Ve Türkiye'nin en
00:17önemli ürünlerinden biri olan zeytin hasadı yapılıyor
00:22Türkiye'nin her yerinde. Zeytin daha önce defalarca bu
00:27salonda söyledim. Temel gıda açısından çok değerli. Beslenme
00:33açısından çok değerli. Tarihsel inançsal barış ağacı hayatın
00:41neresinden bakarsanız bakının. Zeytin çok kimlikli, çok derin
00:47ve tarihsel birikimi olan bir ağaç ve bir ağaç meyvesi. Iki
00:52bin yıl yaşayabilen daha önce yine söylemiştim. Hiçbir
00:58fabrikanın yaşamadığı kadar yaşayabilen doğaya sadece
01:03güzellik katan, insanlığa sağlık sunan çok ama çok önemli
01:07bir ürün. Türkiye'de zeytin üretimi açısından çok önemli
01:12bir ülke. Sofralık zeytin üretimi açısından ve yağlı
01:16zeytin üretimi açısından dünyada sıralamaya giren önemli
01:20bir ülkeyiz. Çok kısa süre önce burada bir açıklama
01:25yapmıştım. Bu yıl zeytinde var yılı demiştim. Çünkü zeytinde
01:29bir var yılı var, bir yok yılı var. Hatta eğer var yılı
01:34kuraklığa denk geliyorsa iklime denk geliyorsa yani doğa ve
01:40iklim meselesiyle aynı yıla geliyorsa kendisinden sonraki
01:45en az iki yıl en az iki yıl bu var yılın bu ilki zeytinin de
01:52o yıllara bir olumlu ve bir olumsuz etkisi olacak. Ne
01:56demek istiyorum? Bu yıl Cumhuriyet tarihinin rekoru
02:00kırılacak. Önce iki nokta dokuz milyon ton dediler. Bir
02:04öngörü yüzde otuz sofralık, yüzde yetmiş yağlık dediler.
02:09Şimdi yeni bir rekalite tahmini var. O da üç nokta altı milyon
02:15ton. Gerçekten büyük bir rekor. Ve bunun yüzde yirmisi
02:20sofralık yüzde sekseni yağlık olarak düşünülüyor. Çünkü
02:28kuraklıktan dolayı zeytin sofralık olamadı. Çok az kısmı
02:33oldu. Ancak sulanabilen kısımlarla bu gerçekleşebildi.
02:37Bu şu demek Türkiye bu yıl yedi yüz yedi yüz elli bin ton
02:42sofralık ki birinci kalite ya da boy olarak ilk sıralarda
02:46olanların oranı yüzde birleri ya da yüzde ikileri aşmayacak
02:50biçimde ama asıl geriye kalan çok büyük bir kısım yağlık
02:55olacak ya da küçük kalibreli olacak. Bütün bunlar bize şunu
03:02gösterdi, anlattık. Dedi ki çok dikkat edilmeli bu yıl. Zeytinin
03:06tane büyüklüğü ve bir kilograma giren iki yüz elli
03:11üç yüz danelilere çok iyi fiyat verilmesi gerekiyor ve yağlık
03:16zeytine çok iyi fiyat verilmesi gerekiyor dedik. Başka bir şey
03:19daha söyledik. Iktidarın dört defa zeytin yağını ihracatını
03:25kısıtlaması son kısıtlamanın on dört Eylül iki bin yirmi dörtte
03:30bitmesi iki bin yirmi üçten iki bin yirmi dörde bu kısıtlamanın
03:34iki yüz bin ton civarında zeytin yağının içeride
03:39kalmasını kalmasına neden oldu. Bu yetmedi. Dış piyasada biz
03:44pazarımızı kaybettik. Tamamen iktidarın yanlış zeytin
03:48politikasıydı bu. Tamamen. Ve bugün iki bin yirmi dört yirmi
03:52beş sezonuna iki yüz bin ton civarında zeytin yağı stokuyla
03:58girildi tüccarın sanayicinin elinde tutanın ve şimdi
04:02beklentimiz dört yüz elli bin ton civarında yeni bir zeytin
04:06yağı ikisini üst üste ilave ettiğinizde altı yüz bin ton
04:11gibi tarihsel bir zeytinyağı üretimi beklentimiz var. Bu bir
04:19yandan çok kıymetli ve çok değerli. Önemli bir hedef,
04:24önemli bir sonuç. Ama bu taraftan iktidarın uyguladığı
04:28ağır tarım politikaları, Mehmet Şimşek ve Recep Tayyip Erdoğan
04:35gıda enflasyonunu düşürmek için akıllarına gelen ihracatı
04:42durduralım, kısıtlayalım ama çiftçinin canı çıksın
04:45politikası da politikası zeytinde de böylece açık bir
04:50şekilde hayata geçmiş görünüyor. Ve bugün büyük bir
04:55fırsatçılık çok büyük bir fırsatçılık geçiyor. Sistemin
04:59içerisinden ve gün içerisinde. Nedir bu fırsatçılık? Değerli
05:05arkadaşlar, bugün zeytin bölgelere göre dalımda bir
05:11kilogram maliyeti otuz beş lirayla elli lira arasında.
05:14Yani yağlığa da gitse en düşük olan yerde otuz beş lira en
05:21yüksek olan yerde elli liranın üzerinde maliyeti var.
05:23Ortalama kırk beş liranın üzerinde zeytinin dalında
05:27maliyeti var kilogram olarak. Bu dekar başına ya da ağaç
05:32üzerindeki verime göre değişir. Bazı ağaçlarda yüzde elli
05:36liraya altmış liraya kadar çıkabilir. Bazılarında otuz beş
05:40liraya kadar düşebilir. Ama günün sonunda bu çiftçinin bir
05:44yaşam maliyeti var. Bunu ilave edeceksiniz. Bir arazi kirası
05:49var. Bunu ilave edeceksiniz. Ve en önemlisi gelecek yıl
05:53zeytin olmayacak arkadaşlar. Yağ da çok az olacak. Bu yıl
05:58kuraklıktan dolayı sadece gelecek yıl değil bir sonraki
06:03yılda etkileyecek bir tarihsel ve iklim dönemini yaşıyoruz.
06:08Çünkü kuraklıktan dolayı göz yapmadı zeytin. Yapmadığı için
06:13bir, gelecek yıl zeytin olmayacak. Iki, ondan sonraki
06:17yıla da zeytin verimi düşük olabilir. Kaldı ki bugün
06:21İspanya'da yaşadığımız ağır iklim sorunu. Bir yılda yağan
06:26yağmurun bir saatte yağması gibi. Geçmiş dönem ülkemizde
06:31yaşadığımız değişik ani iklim, yağış dengesizliği gibi ne
06:38olacağını bilmiyoruz. Başka bir hikaye var artık. Küresel
06:41ısınma ve iklim değişikliği adı altında. Dolayısıyla bu yıl bu
06:46çiftçi o ürününü yeterli bir fiyatla değerlendiremezse
06:50gelecek iki yılı da ekonomik olarak çöküş yılı olacak. Yani
06:56bu yıl gelecek iki yılda iki yılın olası risklerini de
07:02giderecek bir geliri elde etmek zorunda. Marmara Birlik var.
07:09Tar iş var. Tarım kredi kooperatifleri var. Toprak
07:14mahsulleri ofisi var. Bunlar kısmen özel Kısmen kamu
07:20kurumları. Tarım kredi kooperatifleri çiftçi
07:23kuruluşudur. Marmara Birlik çiftçi kuruluşudur. Ama artık
07:26bir şirket modeliyle yönetilmektedir kanunlardan
07:29dolayı. Tar işçiliğine buna benzerdir. Toprak mahsul
07:33ofisi tamamen kamudur, devlettir. Şimdi gün bugün.
07:37Evet, zeytinimiz var. Ürünümüz var ama biz dizimizi
07:42dövüyoruz. Niçin? Marmara Birlik Yağlık zeytin ve üç yüz
07:52ve üstü yani temel fiyat olarak, taban fiyat olarak
07:56öngördüğü fiyatı arttırmadı. Kırk yedi lira ve kırk beş
08:00lira sabit tuttu. Kendine göre kurumun gerekçeleri olabilir.
08:05Öbür tarafta Ege'de ne olduğunu bilirsiniz. Ve ne yazık ki
08:09değerli arkadaşlarım. İspanya bu yıl bir milyon ton
08:13civarında, bir milyon iki yüz bin ton civarında zeytinyağı
08:15beklemekte. Bir milyon iki yüz bin ton. Ama Tunus zeytin az.
08:22İspanya söyleyin diye bazı ülkelerde zeytin İtalya'da yine
08:28zeytin az. Dolayısıyla Avrupa Birliği şu anda zeytine, zeytin
08:33yağına ihtiyaç duyuyor. Oysa biz kısıtlamadan sonra sofralık
08:41zeytinde de daha az ihracat yaptık. Zeytin yağında da daha
08:45az ihracat yaptık. Bu iki alanda da kısıtlama döneminde
08:51geriye düştük. Şimdi büyük bir fırsatçılık geçiyor piyasada.
08:56Büyük bir fırsatçılık. Ürün çok. Ortada bu ürünü düzene
09:03sokacak, piyasayı rezil edecek bir sistem yok. Çiftçi kendi
09:07kaderiyle baş başa. Borcu var. Ilakçıya borcu var, gübreciye
09:11borcu var, mazotçuya borcu var, Ziraat Bankası'na borcu var.
09:15Öbür tarafta tüccar siperde bekliyor ama asıl iktidar yine
09:21odasında sarayda oturmuş pencereden gözetliyor.
09:26Salçalı domateste olduğu gibi fındıkta olduğu gibi çayda
09:31olduğu gibi Antep fıstığında olduğu gibi buğdayda olduğu
09:35gibi üreticiyle piyasayı birbirine düşürüyor. Domatesle
09:43domates salçasısını Antep fıstığıyla baklavacıyı
09:48fındıkçıyla çikolatacıyı karşı karşıya getirdi. Kendisi
09:52kenarda bakıyor, seyrediyor. Çünkü Mehmet Şimşek öyle
09:59işte.
Yorumlar